Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Magazyn „Osiem Dziewięć". Dołącz do nas na Facebooku, Twitterze, Instagramie.

Nominowany do tegorocznej nagrody Nike tomik „Paraliż przysenny” to zbiór poezji niesalonowej i bezwzględnie szczerej. Genowefa Jakubowska-Fijałkowska proponuje lekturę turpistyczną i dobitną, uderzającą swoją buńczucznością, swobodą i prostotą.

Poruszając tematy kobiece, Jakubowska-Fijałkowska przełamuje stereotyp kobiecej poezji. O świecie i doświadczaniu kobiecości mówi wprost, odważnie, filuternie i dowcipnie, nie szczędząc ironii i dystansu wobec świata i samej siebie.

Niebagatelną rolę odgrywa w "Paraliżu przysennym" cielesność; ta jednak pozostaje ściśle materialna, bardziej fizjologiczna niż sensualna – w miejsce eufemizmów poetka wstawia wulgarność; subtelność i liryzm zastępuje ironią i naturalizmem.

Czytaj także:

Prosto i wprost

Jej największą siłą jest bezpretensjonalność. Finezja języka realizuje się tu w prostocie i autentyczności. Nietrudno się odnaleźć w tej szczerej literaturze, zidentyfikować swoje refleksje i problemy z obserwacjami i konkluzjami „Paraliżu przysennego”.

Poetka brawurowo i bez wstydu przedziera się przez współczesny świat. „Starość to, kurwa, starość”. Widzę ją, jak siedzi „w wełnianych skarpetach”, „spranych jeansach”, bez makijażu, odkładając pióro do puszki po karmie dla kotów Whiskas.

Urzeka mnie, jak zręcznie z detali, myśli, czynności i przedmiotów kreśli złożony, a przy tym prawie namacalny obraz samotności.

Nie boi się trudnych tematów i prowokacyjnych spostrzeżeń, bez pruderii korzysta z przywilejów, jakie daje metafora. Bo kto inny, jeśli nie poet(k)a, może bez strachu pisać dziś w Polsce o „penisie boga”?

Czytaj także: Huta Zawiercie załodze płaci szklankami, ale prezes się nie boi. "On jest radnym, a my bezradnymi" [Witamy w Polsce]

Huta Szkła Zawiercie, 2010 rokHuta Szkła Zawiercie, 2010 rok Fot. Dawid Chalimoniuk / Agencja Gazeta

***
Zuzanna Kowalczyk (1994) – kulturoznawczyni, publicystka kulturalna, redaktorka „Osiem Dziewięć".

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.