Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

23 września 1492 r. Koronacja Jana I

Jan OlbrachtJan Olbracht ARCHIWUM

Arcybiskup gnieźnieński Zbigniew Oleśnicki koronuje w Krakowie Jana Olbrachta, syna zmarłego króla Kazimierza Jagiellończyka. To właśnie on zalecił Polakom, by uczynili Olbrachta swoim władcą. O koronie polskiej, która nie była dziedziczna, myśleli też inni synowie Kazimierza - Władysław i Zygmunt. Ostatecznie królem Polski został Olbracht (i panował do śmierci w 1501 r.), a Wielkim Księciem Litewskim - jego brat Aleksander. Powiedzenie: "Za króla Olbrachta wyginęła szlachta" wzięło się z fiaska wyprawy z 1497 r., podczas której Jan Olbracht chciał odzyskać kontrolę nad Mołdawią. W bitwie pod Koźminem Turcy, Tatarzy i Wołosi wybili około 5 tys. naszych rycerzy.

23 września 1889 r. Początek Nintendo

Konsola Nintendo Entertainment System (NES)Konsola Nintendo Entertainment System (NES) fot. Wikipedia

Fusajiro Yamauchi, 30-letni przedsiębiorca, założył w Kioto firmę Nintendo Koppai zajmującą się produkcją ręcznie wykonywanych kart do gry hanafuda. Karty z wizerunkami kwiatów były wykorzystywane do gier hazardowych, zwłaszcza przez jakuzę. Nieprzypadkowo nazwa firmy w wolnym tłumaczeniu oznacza "miejsce, gdzie otrzymuje się szczęście z rąk bogów". Yamauchi prowadził firmę przez 51 lat. Po jego śmierci w 1940 r. kierownictwo przejął jego 22-letni wnuk. Z czasem Nintendo zajęło się produkcją zabawek mechanicznych, a dziś jest jedną z wiodących marek w branży konsol i gier komputerowych. Pierwszy ujemny wynik finansowy firma zanotowała po 114 latach istnienia.

23 września 1913 r. Lot Rolanda Garrosa

 

Roland Garros - oryginalne nagranie

Francuz Roland Garros startuje swym morane-saulnierem z Fréjus na Riwierze Francuskiej i po 7 godz. i 53 min lotu jest w Bizercie na wybrzeżu tunezyjskim. Pierwszy w historii przelot nad Morzem Śródziemnym przynosi mu wielką sławę. Gdy podczas I wojny światowej Garros służy jako pilot wojskowy, przychodzi mu do głowy pomysł, żeby karabin maszynowy zamontować na sztywno na kadłubie, a celować, manewrując samolotem. Po kilku zestrzeleniach rozwiązanie Garrosa zaczęto stosować w innych samolotach. W październiku 1918 r. Garros zginął zestrzelony w Ardenach. Jego imieniem nazwano korty w Paryżu, na których rozgrywany jest jeden z czterech wielkoszlemowych turniejów tenisowych.

23 września 1976 r. Powstanie KOR-u

23.09.1976 r. Powstanie KOR-u. Październik 1979, głodówka korowców w warszawskim kościele św. Krzyża w intencji uwolnienia z więzień innych opozycjonistów. Z przodu od lewej: Antoni Macierewicz, Adam Michnik, ksiądz Stanisław Małkowski, Jacek Kuroń, Kazimierz Wóycicki, z tyłu od lewej Konrad Bieliński, Mariusz Wilk, Kazimierz Janusz.23.09.1976 r. Powstanie KOR-u. Październik 1979, głodówka korowców w warszawskim kościele św. Krzyża w intencji uwolnienia z więzień innych opozycjonistów. Z przodu od lewej: Antoni Macierewicz, Adam Michnik, ksiądz Stanisław Małkowski, Jacek Kuroń, Kazimierz Wóycicki, z tyłu od lewej Konrad Bieliński, Mariusz Wilk, Kazimierz Janusz. Fot. JANUSZ KRZYŻEWSKI / KARTA

Działacze opozycji demokratycznej, którzy od czerwca pomagali uczestnikom protestów w Ursusie i Radomiu i chodzili na ich procesy w charakterze obserwatorów, ogłosili apel do społeczeństwa i władz PRL. Domagali się przywrócenia do pracy wszystkich zwolnionych w wyniku wydarzeń czerwcowych, amnestii dla skazanych za udział w strajkach i protestach, poinformowania o działaniach milicji i władz w Czerwcu ’76 i ukarania winnych łamania prawa. Apel, uważany za formalny początek istnienia Komitetu Obrony Robotników, podpisali: Jerzy Andrzejewski, Stanisław Barańczak, Ludwik Cohn, Jacek Kuroń, Edward Lipiński, Jan Józef Lipski, Antoni Macierewicz, Piotr Naimski, Antoni Pajdak, Józef Rybicki, Aniela Steinsbergowa, Adam Szczypiorski, ks. Jan Zieja i Wojciech Ziembiński.

23 września 1980 r. Ostatni koncert króla reggae

Bob MarleyBob Marley fot. Wikimedia Commons

W sali Teatru Stanleya w Pittsburghu w USA jamajski muzyk Bob Marley, nazywany królem muzyki reggae, dał swój ostatni koncert. Był jednak tak osłabiony, że z trudem dokończył występ, a następne koncerty tournée musiał odwołać. Trzy lata wcześniej, podczas pokazowego meczu piłki nożnej z udziałem reprezentantów Francji, Marley stracił paznokieć dużego palca nogi. Rana nie goiła się, więc muzyka gruntownie przebadano i okazało się, że ma nowotwór palca. Marley nie zgodził się na jego amputację. Po koncercie w Pittsburghu trafił do kliniki onkologicznej na Manhattanie, gdzie lekarze stwierdzili przerzuty na wątrobę, płuca i mózg. Walczył z chorobą jeszcze ponad pół roku, stosując m.in. kontrowersyjne ziołowe terapie. Zmarł 11 maja 1981 r. w klinice onkologicznej w Miami.

23 września 1988 r. Nasza taktyka to podzielić opozycję

Michaił GorbaczowMichaił Gorbaczow Fot. SLAWOMIR SIERZPUTOWSKI

W Moskwie z Michaiłem Gorbaczowem, sekretarzem generalnym KC KPZR, spotkał się Józef Czyrek, sekretarz KC PZPR. Gorbaczow pytał, jaka jest sens przeprowadzenia okrągłostołowych negocjacji z opozycją. Czyrek odparł, że sytuacja gospodarcza kraju jest zła, a partia wśród robotników uchodzi za niezdolną do przeprowadzenia zmian: „Nasza strategia polega na tym, żeby wzmocnić i rozszerzyć bazę społeczną partii. A taktyka polega na tym, żeby podzielić opozycję, wraz z Wałęsą wciągnąć ją na realistyczną, konstruktywną drogę procesu narodowego pojednania i odrodzenia". Gorbaczow uznał, że Mieczysław Rakowski to „poważny kandydat" na nowego premiera. Dawny naczelny „Polityki" objął urząd cztery dni później.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.