Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

13 lutego 1542 r. Ścięcie Katarzyny Howard

 

Scena egzekucji Katarzyny Howard z serialu „Tudorowie”

W noc przed egzekucją piąta żona króla Anglii Henryka VIII Katarzyna Howard poprosiła kata, żeby przyniósł do jej celi pieniek, by mogła wypróbować ułożenie głowy. Nazajutrz kat ściął ją jednym uderzeniem topora. Przed śmiercią powiedziała, że kara jest słuszna i sprawiedliwa. Katarzyna została stracona za zdradę króla z dworzaninem Thomasem Culpeperem. Gdy plotki o ich spotkaniach dotarły do Henryka, ten kazał sprawdzić wszystko „aż do samego dna”. Katarzynę pogrążył list miłosny do kochanka przechwycony, gdy była już uwięziona. Razem z nią ścięta została jej dama dworu Jane Parker, która organizowała miłosne spotkania. Culpeper zginął 10 grudnia 1541 r. razem z Francisem Derehamem, kochankiem Katarzyny jeszcze z czasów panieńskich.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Choroba, którą leczą władcy

13 lutego 1866 r. Debiut Jesse’go Jamesa

1863: 16-letni Jesse James w mundurze oddziału partyzanckiego armii Południa, który utworzył William Quantrill. Partyzanci Quantrilla, w tym również Jesse, dopuścili się wielu okrucieństw i gwałtów na przeciwnikach Południa w stanach Missouri i Kansas. Jesse poszedł w ślady swego starszego brata Franka, który wcześniej przystał do oddziału Quantrilla1863: 16-letni Jesse James w mundurze oddziału partyzanckiego armii Południa, który utworzył William Quantrill. Partyzanci Quantrilla, w tym również Jesse, dopuścili się wielu okrucieństw i gwałtów na przeciwnikach Południa w stanach Missouri i Kansas. Jesse poszedł w ślady swego starszego brata Franka, który wcześniej przystał do oddziału Quantrilla Fot. Getty Images/FPM

Jesse James po raz pierwszy obrabia bank (w Liberty w stanie Missouri) i kradnie 15 tys. dol. Był synem pastora, w czasie wojny secesyjnej walczył po stronie Południa, a potem z bratem i kuzynami założył gang i stał się jednym z najsłynniejszych bandytów kolejowych na Dzikim Zachodzie (choć nie gardził też bankami i dyliżansami). W 1871 r. bankierzy wynajęli agencję detektywistyczną Pinkertona, która przez dziesięć lat ścigała bandę Jesse’ego. W końcu stróże prawa przekupili Roberta Forda, zaufanego Jesse’ego. 3 kwietnia 1882 r. Ford wykorzystał nieuwagę herszta i go zastrzelił. Historia sławnego bandyty została opowiedziana w wielu filmach, ostatnio w „Zabójstwie Jesse’ego Jamesa przez tchórzliwego Roberta Forda” z Bradem Pittem w roli Jesse’ego.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Jesse James. Poszukiwany żywy lub martwy

13 lutego 1917 r. Aresztowanie Maty Hari

1863: 16-letni Jesse James w mundurze oddziału partyzanckiego armii Południa, który utworzył William Quantrill. Partyzanci Quantrilla, w tym również Jesse, dopuścili się wielu okrucieństw i gwałtów na przeciwnikach Południa w stanach Missouri i Kansas. Jesse poszedł w ślady swego starszego brata Franka, który wcześniej przystał do oddziału QuantrillaFot. anonim/Wikipedia

Wprost z hotelu Margareta Gertruda Zelle, bo tak naprawdę nazywała się ukrywająca się pod pseudonimem Mata Hari, holenderska tancerka i luksusowa prostytutka, została przewieziona do paryskiego więzienia Saint-Lazare. Wywiad francuski, dla którego za pieniądze miała zdobywać cenne informacje, oskarżył ją o to, że pracuje także dla Niemiec. Dowodem miały być rozszyfrowane niemieckie depesze z informacją o wysłaniu do Madrytu szpiega, który dotarł akurat wtedy, gdy zjawiła się tam Mata Hari. Holenderka przyznała się do współpracy z Niemcami, ale nie do zdrady; twierdziła, że „wyciągała” od nich jedynie pieniądze. 15 października 1917 r. została rozstrzelana.

13 lutego 1934 r. Koniec „Czeluskina”

 

Materiał rosyjskiej telewizji z okazji 81. rocznicy zatonięcia „Czeluskina”

„Czeluskin”, radziecki parowiec o wyporności 7,5 tys. ton, miał pokonać trasę Murmańsk - Władywostok Przejściem Północno-Wschodnim łączącym Europę z Pacyfikiem wzdłuż brzegów Eurazji. Statek ze 110 osobami na pokładzie, w tym członkami ekipy badawczej kierowanej przez radzieckiego naukowca Otto Schmidta, wyszedł w morze 10 sierpnia 1933 r. Początkowo towarzyszył mu lodołamacz „Krasin”. Jakiś czas po jego odwołaniu „Czeluskin” został unieruchomiony w lodach 100 mil od Cieśniny Beringa, potem dryfował po Morzu Czukockim, by 13 lutego zatonąć po zmiażdżeniu przez lód. Wcześniej uczestnicy rejsu wyszli na lód, założyli obóz i stopniowo, do 13 kwietnia 1934 r., byli ewakuowani przez lotników. Dzięki nim propaganda radziecka mogła przedstawić źle przygotowaną wyprawę „Czeluskina” jako sukces.

13 lutego 1945 r. Zdobycie Budapesztu

Budapeszt w 1945 r.Budapeszt w 1945 r. Fot. AP

Bezwarunkowa kapitulacja Budapesztu bronionego przez siły niemieckie, węgierskie i rumuńskie zakończyła jedną z najkrwawszych bitew II wojny światowej - oblężenie zaczęło się w grudniu 1944 r., 18 stycznia Sowieci opanowali Peszt, czyli wschodnią część miasta, a walki o resztę miasta trwały jeszcze ponad trzy tygodnie. Po kapitulacji nastąpił trwający dwa dni rabunek miasta i masowe gwałty - uważa się, że podczas oblężenia i zaraz po nim sowieccy żołnierze zgwałcili ok. 50 tys. kobiet (choć są szacunki mówiące nawet o 200 tys.) Liczba zabitych, rannych i zaginionych obrońców miasta i jego mieszkańców szacowana jest na 99 do 150 tys. (w tym 40 tys. zabitych cywili). Po stronie radzieckiej zginęło i zaginęło 80 tys. żołnierzy. Aż 80 proc. budynków legło w gruzach bądź zostało uszkodzonych.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Kreml i rewolucja węgierska 1956 roku

13 lutego 1970 r. Metalowe narodziny

Black SabbathBlack Sabbath www.facebook.com/BlackSabbath

W piątek trzynastego ukazał się debiutancki album zespołu Black Sabbath - "Black Sabbath". Siedem utworów zostało zarejestrowanych podczas 12-godzinnej sesji w Regent Sound Studio w londyńskiej dzielnicy Soho 16 października poprzedniego roku. "Nawet nie zdążyliśmy usłyszeć w Soho zmiksowanej całości, a tym bardziej obejrzeć okładki. Tak w tamtych czasach kręcił się muzyczny interes. Zespół miał mniej do powiedzenia niż koleś czyszczący sracze w biurze prezesa wytwórni muzycznej" - wspominał wokalista Ozzy Osbourne. Płyta wspięła się na ósme miejsce brytyjskiej listy przebojów, a w czerwcu ukazała się w USA. Wielu krytyków muzycznych uznaje datę jej wydania za moment narodzin heavy metalu.

13 lutego 1985 r. Frasyniuk i koledzy za kraty

Funkcjonariusze SB wkroczyli w Gdańsku na spotkanie działaczy zdelegalizowanej „Solidarności” z udziałem jej szefa Lecha Wałęsy. Władysław Frasyniuk, Adam Michnik i Bogdan Lis zostali aresztowani m.in. pod zarzutem działalności we władzach podziemnej „S”. 14 czerwca zostali skazani na trzy i pół roku, trzy lata oraz dwa i pół roku więzienia. Szefa „S” esbecy nie zatrzymali. 19 lutego rzecznik rządu Jerzy Urban oznajmił, że władze naraziłyby się na śmieszność, stosując areszt wobec Wałęsy, osoby (…) tańczącej tak, jak przygrywają rozmaici doradcy . Cztery lata później te same władze m.in. z Wałęsą i skazaną trójką zasiadły do rozmów Okrągłego Stołu.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Jedenastu niezłomnych. Proces liderów "Solidarności"

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.