Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

27 stycznia 1803 r. Kierunek Haiti

Bitwa na San Domingo, January SuchodolskiBitwa na San Domingo, January Suchodolski 

Z Genui wypłynął kontyngent polskich legionistów mających uczestniczyć w tłumieniu trwającej od 1790 r. na San Domingo (Haiti) rebelii dawnych niewolników, którzy zbuntowali się przeciw białym. W 1802 r. na wyspę przybył korpus gen. Charles’a Leclerca, szwagra Napoleona. Walki wzmogły się w 1803 r. a Francuzów wzmocnili polscy żołnierze z rozwiązanych legionów, z którymi po zawarciu pokoju z Austrią w 1801 r. Bonaparte nie bardzo miał co zrobić. Część Polaków sprzyjała rebeliantom i przeszła na ich stronę. Żołnierze Leclerca, którzy bardzo cierpieli z powodu straszliwego dla nich klimatu i żółtej febry, ostatecznie zostali pokonani w bitwie pod Vertières 18 listopada 1803 r. Niewielu Polakom udało się powrócić do domu, im kto miał wyższą rangę, tym większe szanse na przetrwanie, szacuje się, że kampania na San Domingo przeżyło ok. 150 z 260 polskich oficerów.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Haitańskie zmory

27 stycznia 1918 r. Pierwszy Tarzan

 

Fragment "Tarzana" z 1918 r.

W nowojorskim Broadway Theatre premiera Tarzana. „Tarzan of the Apes”, czyli „Tarzan wśród małp”, jest pierwszym z wielu filmów o przygodach bohatera, którego wymyślił Edgar Rice Burroughs. Pierwsza książka - właśnie pt. „Tarzan of the Apes” - była drukowana w gazecie w 1912 r. Burroughs napisał jeszcze 23 powieści o brytyjskiej sierocie przygarniętej przez małpy na bezludnej afrykańskiej wyspie. Jak wiadomo, Tarzan wyrósł na potężnie zbudowanego mężczyznę i stał się kimś w rodzaju supermana. Z niezliczonych adaptacji filmowych najsłynniejsze są obrazy z Johnnym Weissmullerem z lat 30. ubiegłego stulecia. Weissmuller, Amerykanin pochodzenia rumuńskiego, był jednym z najlepszych pływaków w historii i zdobywcą sześciu medali olimpijskich, w tym pięciu złotych. Tarzana zagrał 12-krotnie.

27 stycznia 1924 r. Pogrzeb Lenina

W Moskwie odbył się pogrzeb zmarłego sześć dni wcześniej wodza rewolucji - wbrew woli Włodzimierza Lenina, który życzył sobie, aby go pochować w Piotrogrodzie obok matki. Biuro Polityczne zdecydowało inaczej - ciało Lenina miało zostać zabalsamowane i umieszczone w mauzoleum na placu Czerwonym aby stać relikwią nowej wiary. Pierwsze sosnowe mauzoleum z dwiema budkami dla warty honorowej gotowe było na pogrzeb, ale - jak pisze historyk Richard Pipes - już w marcu, z nadejściem wiosny, zaczęło się rozkładać. Balsamowanie Lenina powierzono anatomowi Władimirowi Worobiowowi, który przez trzy miesiące wymieniał wodę w komórkach ciała na roztwór chemiczny własnego pomysłu. W 1924 r. Lenin trafił do mauzoleum dębowego, a w 1929 r. zaczęła się budowa mauzoleum granitowego, które stoi do dziś. W mauzoleum oprócz mającej 2,4 tys. m kw. sali sarkofagowej, gdzie na postumencie z labradoru w kryształowym sarkofagu spoczywa Lenin, znajdują się m.in. laboratoria, gdzie mumię poddaje się koniecznym zabiegom.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Czy Lenin zawdzięcza coś Piłsudskiemu?

27 stycznia 1957 r. Gramy w Totolotka

LottoLotto Fot. Mateusz Skwarczek / Agencja Wyborcza.pl

W siedzibie Totalizatora Sportowego w Warszawie odbyło się pierwsze losowanie Toto-Lotka, najpopularniejszej gry liczbowej w powojennej Polsce. Należało skreślić sześć liczb z 49. Totalizator Sportowy powstał rok wcześniej - 25 stycznia 1956 r. (pierwsza kolektura działała u zbiegu Marszałkowskiej i Wspólnej). Początkowo gracze typowali jedynie wyniki meczów piłkarskich i grali w loteriach regionalnych w 17 województwach. Wprowadzenie Toto-Lotka przyniosło firmie ogromne zyski mające zasilać budowę obiektów sportowych. W latach 70. Toto-Lotek zmienił nazwę na Duży Lotek, a dziś - Lotto. Najwyższa wygrana, ponad 35 mln 200 tys. zł, padła w sierpniu 2015 r. w Ziębicach.

27 stycznia 1967 r. Katastrofa Apolla 1

 

Apollo 1

Symulację startu rakiety ćwiczyli tego dnia astronauci przewidziani do pierwszego lotu załogowego programu „Apollo” - jego celem było lądowanie na Księżycu. Gdy zaczyna się symulacja, w pewnym momencie następuje zanik napięcia, a potem kontrolerzy słyszą krzyk: Pożar! Wydostańcie nas stąd! Z powodu ogromnej różnicy ciśnień astronauci nie mogli otworzyć kokpitu. Gdy po kilku minutach ratownicy otworzyli właz, pożar już się wypalił. Po przerzedzeniu się dymu znaleźli ciała Eda White’a, Rogera Chaffee’a i Virgila Grissoma. NASA nie podała, co wywołało pożar. W kabinie panowało ogromne ciśnienie, które w połączeniu z atmosferą składającą się w 100 proc. z tlenu mogło zapalić materiały uznane w normalnych warunkach za niełatwopalne.

27 stycznia 1990 r. Pogrzeb PZPR

Przed Pałacem Kultury milicja przez cztery godziny ścierała się z ok. 500-osobową grupą zwolenników studenckich, młodzieżowych i anarchistycznych organizacji. W ruch poszły kamienie, butelki i petardy. Powodem był rozpoczynający się w gmachu trzydniowy XI Zjazd PZPR, podczas którego doszło do rozwiązania partii, za czym głosowało 1128 z 1197 głosujących, i powołania nowej – Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej. Powodem samolikwidacji były problemy finansowe PZPR i brak wiary w odzyskanie społecznego poparcia pod starym szyldem. „Ta partia będzie się tym różnić od innych, że ma mieć poczucie humoru” – powiedział 36-letni Aleksander Kwaśniewski, który został przewodniczącym Rady Naczelnej SdRP.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Co i komu dawała władza ludowa

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.