Złamanie Enigmy i pierwszy koncert AC/DC. Co jeszcze wydarzyło się 31 grudnia?
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

31 grudnia 1676 r. Pogrzeby przed koronacją

Jan III Sobieski na swoim koniu przemierzający Łazienki Królewskie
Jan III Sobieski na swoim koniu przemierzający Łazienki Królewskie   Wikipedia

W wawelskiej katedrze tuż przed koronacją na króla Polski Jana III Sobieskiego odbył się pogrzeb dwóch poprzednich władców - Jana Kazimierza Wazy i Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Jan Kazimierz po abdykacji w 1668 r. ostatnie lata spędził w paryskim opactwie Saint-Germain-des-Prés, gdzie zmarł 16 grudnia 1672 r. Wiśniowiecki zmarł 10 listopada 1673 r., w przeddzień bitwy pod Chocimiem, w której Sobieski pokonał Turków. Zgodnie z tradycją koronację nowego władcy poprzedzał pochówek poprzedników. Sobieski czekał z tym dwa lata, ponieważ podczas wojny z Turcją chciał nadal być hetmanem wielkim, a w przypadku koronacji musiałby ten urząd zwolnić.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Sny Jana III Sobieskiego o dynastii

31 grudnia 1805 r. Koniec kalendarza rewolucji

Wolność wiodąca lud na barykady (fr. La Liberté guidant le peuple) - obraz Eugene'a Delacroix upamiętniający wydarzenia rewolucji francuskiej
Wolność wiodąca lud na barykady (fr. La Liberté guidant le peuple) - obraz Eugene'a Delacroix upamiętniający wydarzenia rewolucji francuskiej  CC

Napoleon zniósł we Francji kalendarz republikański i przewrócił gregoriański. Nastąpiło to dnia 11 nivôse, co odpowiadało 31 grudnia. Kalendarz rewolucyjny został wprowadzony 5 października 1792 r. przez Konwent, najwyższe ciało prawodawcze Rewolucji Francuskiej. Lata liczone były od 22 września 1792 r. - dnia ustanowienia republiki. Miesiące, choć liczyły po 30 dni, nie pokrywały się więc z tradycyjnymi. Nazywały się od zjawisk przyrodniczych lub prac wykonywanych przez lud: vendémiaire (winobranie), brumaire (mglisty), frimaire (mroźny), nivôse (śnieżny), pluviôse (deszczowy), ventôse (wietrzny), germinal (kiełkowanie), floréal (kwiatowy), prairial (łąkowy), messidor (żniwny), thermidor (gorący), fructidor (owocowy).

PRZECZYTAJ TAKŻE: Uważano ją za dziwkę albo świętą. Marianna symbolizowała wolność lub zbrodniczą anarchię ludu

31 grudnia 1931 r. Sprawa Gorgonowej

Rita Gorgonowa z córką w więziennej celi
Rita Gorgonowa z córką w więziennej celi   Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

W willi inżyniera Henryka Zaremby w Łączkach niedaleko Lwowa zamordowana została jego 17-letnia córka Elżbieta - młodszy brat Staś znalazł ją w łóżku z poranioną głową. O morderstwo została oskarżona Margerita (Rita) Gorgonowa, guwernantka Elżbiety i Stasia, a zarazem kochanka ich ojca, z którym miała trzyletnią córkę Romanę. W kwietniu 1932 r. rozpoczął się jej proces, którym ekscytowała się cała Polska, a prasa brukowa jeszcze przed wyrokiem uznała Gorgonową za winną. Sąd skazał ją na śmierć, ale wyrok został skasowany, m.in. z powodu odrzucenia wniosków dowodowych obrony. Rok później w kolejnym procesie (w międzyczasie Gorgonowa urodziła drugą córkę Zaremby) zapadł wyrok 8 lat więzienia. Na wolność wyszła 3 września 1939 r.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Ritę Gorgonową, guwernantkę oskarżoną o morderstwo córki pracodawcy i kochanka, opinia publiczna skazała, zanim jeszcze stanęła przed sądem

31 grudnia 1932 r. Złamanie Enigmy

Enigma. Pierwszy w historii pokaz słynnej niemieckiej maszyny szyfrującej w Olsztynie
Enigma. Pierwszy w historii pokaz słynnej niemieckiej maszyny szyfrującej w Olsztynie  ROBERT ROBASZEWSKI

Nad rozwikłaniem tajemnicy niemieckiej maszyny szyfrującej brytyjski i francuski wywiady pracowały bez rezultatu od końca lat 20. W 1929 r. na Uniwersytecie Poznańskim zorganizowano kurs kryptologii, na który uczęszczali najzdolniejsi studenci matematyki z tej uczelni, m.in. Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski - wychowankowie prof. Zdzisława Krygowskiego, znanego matematyka ze Lwowa. Wkrótce stali się oni filarami Biura Szyfrów polskiego wywiadu. Kod złamał Rejewski, m.in. dzięki informacjom o budowie Enigmy przekazanym przez Francuzów, którzy uważali je za bezwartościowe. Rok później Polacy mieli już swoją maszynę, dzięki której odczytywali korespondencję niemiecką. Nie było to jednak proste, bo Niemcy stale udoskonalali Enigmę i sposoby szyfrowania.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Na czym polegała słabość Enigmy?

31 grudnia 1973 r. Pierwszy koncert AC/DC

 

AC/DC - "Can I sit Next To You Girl" (1973)

W Checkers Club w Sydney swój pierwszy koncert zagrał australijski rockowy zespół AC/DC. Powstał zaledwie miesiąc wcześniej, gdy na ogłoszenie w prasie 20-letniego gitarzysty Malcolma Younga oraz jego dwóch kolegów - perkusisty Colina Burbescema i basisty Larry’ego Kriedta odpowiedział wokalista Dave Evans. Do zespołu dołączył też brat Malcolma - Angus. Tak zaczęła się trwająca do dziś kariera zespołu. W marcu 1974 r. nowym wokalistą grupy został Bon Scott, nadając jej utworom charakterystyczny krzykliwy styl. Po jego śmierci w 1980 r. zastąpił go Brian Jones, który śpiewa w AC/DC do dziś. Z pierwszego składu w zespole występuje tylko Angus Young, Malcolm wycofał się w 2014 r. po udarze mózgu. Zastąpił go bratanek Stevie Young. Zespół wciąż z powodzeniem koncertuje na całym świecie.

icon/Bell Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Roman Imielski poleca
Czytaj teraz

Przydatne linki

Więcej
    Komentarze
    Zaloguj się
    Chcesz dołączyć do dyskusji? Zostań naszym prenumeratorem