Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

6 grudnia 1060 r. Bela I na węgierskim tronie

Król Węgier Bela I podczas pojedynku z władcą PomeraniiKról Węgier Bela I podczas pojedynku z władcą Pomeranii Wikipedia Commons

W katedrze Maryi Panny w Székesfehérvár (dawniej Białogród) na króla Węgier koronowany został Bela I z dynastii Arpadów. Był synem Vazula (Wasyla), stryjecznego brata św. Stefana, pierwszego króla Węgier. W młodości Bela przebywał na dworze Kazimierza Odnowiciela, gdzie poślubił jego siostrę nieznaną z imienia. O władzę w ojczyźnie walczył z bratem Andrzejem. Według zawartego układu miał zająć tron po jego śmierci, ale gdy Andrzejowi urodził się syn Salomon, postanowił jemu przekazać władzę. Wówczas Belę wsparł militarnie Bolesław Szczodry. Mimo niemieckiej pomocy Andrzej poniósł klęskę i ranny w bitwie zmarł. Szczodry wspierał Belę, a także jego synów - Gejzę I i Władysława I Świętego.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Dopóki Bolesław Szczodry zachowywał się jak dziki wojownik poza granicami swojego królestwa, dopóty Wincenty Kadłubek wychwalał jego czyny

6 grudnia 1768 r. „Encyclopedia Britannica”

Fot. Encyclopaedia Britannica/CX102 AP/FOTOLINK

W Edynburgu ukazała się pierwsza, trzytomowa edycja „Encyclopedia Britannica”, dzieło drukarza Colina Macfarquhara, grawera Andrewa Bella, autora 140 ilustracji oraz redaktora i wydawcy Williama Smellie’ego. Ponieważ nakład 3 tys. egzemplarzy po 12 funtów za sztukę sprzedał się w całości, przygotowano następne wydania, już 10-tomowe, które ukazywały się w latach 1777-84. Trzecia edycja, 18-tomowa, zawierała 542 ilustracje i po raz pierwszy dedykację dla króla Jerzego III. Jej piracka wersja ukazała się w Filadelfii. Od 1901 r. „Britannica” ukazuje się w USA, 49-tomowa polska edycja wychodziła się w latach 1997-2005 nakładem Wydawnictwa Kurpisz. Ostatnia drukowana „Encyclopedia Britannica” z 2010 r. liczyła 32 tomy. Od 2012 r. aktualizowana jest tylko w wersji internetowej i dostępna w abonamencie.

6 grudnia 1877 r. „Washington Post”

Katharine Graham, Carl Bernstein (po lewej) i  Bob Woodward (po prawej) omawiają aferę Watergate w newsroomie The Washington Post, 30 kwietnia 1973 r.Katharine Graham, Carl Bernstein (po lewej) i Bob Woodward (po prawej) omawiają aferę Watergate w newsroomie The Washington Post, 30 kwietnia 1973 r. Mark Godfrey /The Image Works

Ukazał się pierwszy numer „Washington Post”, jednej z najważniejszych amerykańskich gazet. W 1973 r. jej dziennikarze Bob Woodward i Carl Bernstein, opisując aferę Watergate, przyczynili się do ustąpienia z urzędu prezydenta Richarda Nixona. „Washington Post” założył reporter Stilson Hutchins, żeby wspierać Partię Demokratyczną. Po roku nakład gazety osiągnął 6 tys. egzemplarzy, a od 1880 r. miała ona niedzielne wydanie. W 1889 r. Hutchins sprzedał gazetę, która w następnych latach popadła w ruinę. W 1933 r. kupił ją były szef Rezerwy Federalnej Eugen Mayer i przywrócił jej dawną świetność. Od 1946 r. gazetą zarządzał jego zięć Philip Graham, a po jego śmierci - córka Mayera Katharine Graham. W 2013 r. gazetę za 250 mln dol. kupił Jeff Bezos, właściciel firmy Amazon.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Afera Watergate była tylko wierzchołkiem góry lodowej - drobnym epizodem w kampanii, która polegała na szpiegowaniu, prowokacjach i rozpuszczaniu złośliwych plotek o przeciwnikach

6 grudnia 1912 r. Nefreteti odnaleziona

Popiersie królowej Egiptu Nefreteti (czyli „Tej, która przyszła”) niemiecki badacz Ludwig Borchardt odnajduje w warsztacie rzeźbiarza Totmesa na północy Tell el-Amarna, stolicy ustanowionej przez faraona Echnatona ok. 1353 r. p.n.e. Dopiero po oczyszczeniu mierzącego pół metra wapienno-gipsowego i bogato inkrustowanego popiersia wielkiej małżonki faraona widać, jak była piękna: idealne rysy, długa szyja, seksowne usta. Borchardt nie zgłosił znaleziska egipskiej służbie starożytności (Supreme Council of Antiquities), lecz potajemnie wywiózł je do Niemiec. Do dziś głowa królowej Nefreteti jest główną atrakcją Muzeum Egipskiego w Berlinie. Od lat rząd Egiptu bezskutecznie domaga się jej zwrotu.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Echnaton i Nefertiti. Gdy pokazywali się publicznie, faraon, inaczej niż jego poprzednicy i następcy, obejmował i całował małżonkę

6 grudnia 1956 r. Krew w wodzie

 

Fragment meczu pokazany w filmie "1956 Wolność i miłość"  Krisztiny Gody

Miesiąc po stłumieniu przez Armię Radziecką węgierskiego powstania na igrzyskach olimpijskich w Melbourne piłkarze wodni Węgier wygrali 4:0 z ZSRR. Po meczu basen spłynął krwią. Gdy Węgrzy w drugiej kwarcie prowadzili już 4:0, radzieccy waterpoliści zaczęli faulować i nazywać ich „faszystami". W czwartej kwarcie Ervin Zádor uderzył Petra Mszewenieradzego pięścią w głowę, na co Walentin Prokopow wymierzył mu cios w oko. Gdy zalany krwią Węgier wyszedł z basenu, kibice przeskoczyli barierki i zaczęli krzyczeć na zawodników ZSRR. Choć sędzia zakończył mecz, obie drużyny biły się na pięści w wodzie, a widzowie - na brzegu. Węgrzy - już bez Zádora, któremu założono 13 szwów - zdobyli w Melbourne złoto.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Choć zabiła niewinnego człowieka, Węgry czczą ją jako bohaterkę. Wikipedia nie mówi prawdy o Ilonie Toth

6 grudnia 1973 r. Prezydent nie z wyboru

Gerald FordGerald Ford White House Photographic Office Collection (Ford Administration)

Po rezygnacji wiceprezydenta Spiro T. Agnewa, który musiał odejść w wyniku skandalu łapówkowego, na stanowisko to zostaje zaprzysiężony Gerald Ford, stając się pierwszym w historii USA wiceprezydentem niewyłonionym w wyborach. Na Forda wskazanego przez uwikłanego w aferę Watergate prezydenta Richarda Nixona, zgodzili się demokraci mający większość w Kongresie. Było już bardzo prawdopodobne, że z powodu Watergate Nixon wkrótce ustąpi i demokraci mogli forsować swoich kandydatów na wiceprezydenta - przewodniczącego Izby Reprezentantów albo Senatu. Nie zrobili tego, a po ustąpieniu Nixona 9 sierpnia 1974 r. Ford został pierwszym prezydentem USA nie z wyboru. Ford nie uzyskał mandatu wyborców, przegrywając Biały Dom z demokratą Jimmym Carterem w 1976 r.

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.