Co musisz wiedzieć o zawodówkach i technikach?

Marta Piątkowska
25.05.2015 10:24
A A A
W wielu miastach w Polsce wciąż trwa rekrutacja do szkół ponadgimnazjalnych. Dla tych, którzy jeszcze nie podjęli decyzji, mamy garść informacji dotyczących kształcenia w szkołach zawodowych i technikach.
Odpowiedzi udzielił Artur Dzigański, szef Zespołu Szkolnictwa Zawodowego w Wydawnictwach Szkolnych i Pedagogicznych, ekspert w zakresie diagnostyki edukacyjnej, były małopolski kurator oświaty.

*Jakich przedmiotów - poza zawodowymi - będę się uczyć?

Tych samych, których uczą się uczniowie wszystkich szkół ponadgimnazjalnych, z tym że w zasadniczej szkole zawodowej tylko w zakresie podstawowym, a w technikum - w podstawowym i rozszerzonym. Różna jest też liczba godzin przeznaczonych na poszczególne zajęcia. Dla porównania: matematyka w ZSZ realizowana jest w wymiarze 130 godzin (w trzyletnim cyklu kształcenia), a w technikum - 300 godzin (w czteroletnim cyklu kształcenia) i dodatkowo 180 godzin dla uczniów, którzy wybiorą zakres rozszerzony z tego przedmiotu. Uczniowie ZSZ uczą się jednego języka obcego, uczniowie technikum - dwóch.

*Czym są kwalifikacje zawodowe?

To wyodrębniony w ramach każdego zawodu zestaw oczekiwanych efektów kształcenia. Podstawa programowa obejmuje osiem obszarów (branż), do których przypisano konkretne zawody, a do nich - kwalifikacje. Obecnie podstawa obejmuje 203 zawody. Niektóre z kwalifikacji są wspólne dla kilku zawodów, np. kwalifikacja B.18. Wykonywanie robót murarskich i tynkarskich jest w zawodzie zarówno murarz-tynkarz, jak i technik budownictwa. Zawody jednokwalifikacyjne najczęściej nauczane są w ZSZ. Po zdaniu wszystkich egzaminów z kwalifikacji składających się na dany zawód otrzymuje się dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe.

*Czy certyfikaty potwierdzające kwalifikacje zawodowe oraz dyplom ukończenia szkoły są honorowane za granicą?

Obecnie muszą być dodatkowo zaopatrzone w suplement Europass, który stanowi uzupełnienie informacji zawartych w dyplomie i ma za zadanie ułatwiać ich lepsze zrozumienie przez pracodawców i instytucje zagraniczne. Europass składa się z takich elementów, jak CV i paszport językowy, czy z różnych suplementów do dyplomu potwierdzających zdobytą wiedzę. Przykładowo suplement do dyplomu potwierdzającego kwalifikacje wydawany jest bezpłatnie przez okręgowe komisje egzaminacyjne.

Po wprowadzeniu Krajowych Ram Kwalifikacji (być może już w tym roku) suplement do dyplomu nie będzie już potrzebny. Oczywiście z wyjątkiem tzw. zawodów regulowanych, do których wykonywania potrzebne jest nie tylko potwierdzenie kwalifikacji, ale też posiadanie odpowiedniego zezwolenia. Chodzi np. o adwokata, pielęgniarkę czy taksówkarza.

*Ile godzin spędzę w szkolnej ławie, a ile, ucząc się zawodu w praktyce?

W ZSZ przeznaczono 630 godzin na kształcenie teoretyczne i 970 na praktyczne. W technikum - po 735 godzin. Podstawa określa także liczbę godzin dla poszczególnych kwalifikacji. Przykładowo dla zawodu technik informatyk, na który składają się trzy kwalifikacje (E.12. Montaż i eksploatacja komputerów osobistych oraz urządzeń peryferyjnych, E.13. Projektowanie lokalnych sieci komputerowych i administrowanie sieciami, E.14. Tworzenie aplikacji internetowych i baz danych oraz administrowanie bazami): 360 godzin dla pierwszej, 300 dla drugiej i 420 dla trzeciej. Dodatkowo ustalono liczbę godzin dla zajęć wspólnych dla wszystkich zawodów i dla całej branży elektryczno-elektronicznej. W przypadku technika informatyka jest ich 270. Wymiar godzin dla przedmiotów ogólnych określa podstawa programowa kształcenia ogólnego. Jeśli chodzi o praktyki, to dla wspomnianego wcześniej technika informatyka ich wymiar ustalony został na poziomie 160 godzin (w ciągu czterech tygodni).

*Na czym polega egzamin kończący szkołę?

Egzamin odbywa się w trakcie nauki. Uczeń może zdawać egzaminy z poszczególnych kwalifikacji w ciągu całego roku szkolnego. Zależy to tylko od tego, czy zakończył zajęcia z przedmiotu dotyczącego zdawanej kwalifikacji. Każdy egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie składa się z części pisemnej i praktycznej. Pierwsza polega na rozwiązaniu 40 zadań testowych, druga - na wykonaniu zadania praktycznego. Od 2017 roku część pisemna będzie przeprowadzana z wykorzystaniem systemu elektronicznego (przy komputerze).

*Co, jeśli wybiorę zły zawód?

Na początku nauki szanse na zmianę zawodu są większe, chociaż za każdym razem zależy to od organizacyjnych możliwości szkoły. Jeśli chcemy to zrobić później, to warto się zorientować, w jakiej części plan nauczania zawodu, który chcemy zmienić, pokrywa się z zawodem, który chcemy wybrać. Warunkiem pozwalającym na uniknięcie błędnego wyboru szkoły czy zawodu jest sprawnie funkcjonujący w gimnazjum system doradztwa edukacyjno-zawodowego. Sporą pomocą może być także platforma "Wyklikaj szkołę zawodową" uruchomiona w marcu tego roku przez MEN. Można tam np. znaleźć informacje, w jakich zawodach dana szkoła kształci.

*Czy po zawodówce mogę iść na studia?

Dokumentem uprawniającym do podjęcia studiów wyższych jest matura. W obecnym systemie zdaje się ją w liceum ogólnokształcącym i technikum. Dla absolwentów ZSZ zapewniono możliwość kontynuacji nauki w trzyletnim liceum ogólnokształcącym dla dorosłych. Rozpoczynają ją od klasy drugiej. Uzyskanie świadectwa dojrzałości może odbyć się także w trybie egzaminu eksternistycznego.

Zróbmy to zawodowo!

Około 60 proc. dzieci, które dziś rozpoczynają naukę, będzie pracować w zawodach, które jeszcze nie istnieją. To wyzwanie dla szkolnictwa, które musi się dopasowywać do zmieniającego się świata.

25 maja w siedzibie "Gazety Wyborczej" odbyła się debata poświęcona szkolnictwu zawodowemu. Gośćmi specjalnymi byli: Joanna Kluzik-Rostkowska, minister edukacji narodowej oraz Jacek Męcina, sekretarz stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej.

Zastanawialiśmy się jaka jest kondycja szkolnictwa zawodowego w Polsce, jakie sposoby można wypracować, by tę kondycję polepszyć, jak powinna wyglądać współpraca przedsiębiorców i szkół zawodowych tak, by absolwenci mieli zapewnione miejsce na rynku pracy.

Chcesz dołączyć do dyskusji? Masz pomysły na rozwój szkolnictwa zawodowego i dopasowanie go do współczesnych realiów w Polsce?

Napisz do nas: akcjespoleczne@agora.pl



Zobacz także

Projekt: Praca

Gospodarka potrzebuje pracowników z fachem w ręku jak kania dżdżu. Powstają nowe miejsca prayc, ale brakuje odpowiednio wykwalifikowanych młodych Polaków, którzy mogliby je zająć. Brakuje zawodowców.

Uważamy, że warto mieć konkretny zawód i do zdobycia go będziemy namawiać młodych w tej edycji akcji społecznej "Gazety Wyborczej" - "Projekt: Praca".