Niepożądane odczyny poszczepienne - jak gorączka czy ból - występują często, na szczęście na ogół nie są poważne. Planując szczepienie dziecka przeciwko COVID-19, warto wyposażyć domową apteczkę w leki z ibuprofenem lub paracetamolem.

Szczepienia ochronne, obok higieny i antybiotyków, uważane są za jedno z największych osiągnięć współczesnej medycyny. Chronią przed ciężkim przebiegiem chorób. W historii uratowały życie milionom osób. Masowe szczepienia znacząco ograniczyły śmiertelność na gruźlicę, wyeliminowały groźną dziecięcą chorobę polio, zatrzymały epidemię odry[1]. Obecnie podobną rolę do odegrania mają szczepienia przeciw COVID-19.

Dostępne są w Polsce od grudnia 2020 roku. Na początku, poza grupą „0", mogli z nich skorzystać wyłącznie seniorzy, następnie grupa wiekowa była sukcesywnie rozszerzana. Od 16 grudnia 2021 roku szczepienia przeciw COVID-19 dostępne są dla najmłodszej do tej pory grupy wiekowej – dzieci w wieku 5-11 lat[2]. 

Niepożądane odczyny poszczepienne

Szczepionki, jak każdy produkt leczniczy, mogą wywołać niepożądane reakcje organizmu, nazywane niepożądanymi odczynami poszczepiennymi (NOP). Niepożądany odczyn poszczepienny to każde zaburzenie stanu zdrowia związane ze szczepieniem, które wystąpiło w okresie 4 tygodni po podaniu szczepionki[3].

Jakie odczyny po szczepieniu przeciw COVID-19 mogą się pojawić u dzieci w wieku 5-11 lat? Na podstawie badania klinicznego stwierdzono reakcje miejscowe (ból w miejscu wkłucia, zaczerwienienie, obrzęk) oraz reakcje ogólnoustrojowe (zmęczenie, ból głowy, ból mięśni, dreszcze, biegunka, gorączka, ból stawów, wymioty). Reakcje miejscowe były bardzo częste i przeważnie miały nasilenie od łagodnego do umiarkowanego. Pojawiały się głównie w ciągu 1-2 dni po podaniu dowolnej dawki i ustępowały po takim samym czasie. Najczęstszym objawem spośród reakcji miejscowych był ból w miejscu wkłucia – w grupie badanej wystąpił u ponad 70 proc. pacjentów po pierwszej i drugiej dawce.

Reakcje ogólnoustrojowe wystąpiły w większości od 1 do 4 dni po szczepieniu (niezależnie po której dawce) i trwały 1 dzień, w większości miały nasilenie łagodne lub umiarkowane. W grupie badanej najczęściej występującymi reakcjami ogólnoustrojowymi były zmęczenie i ból głowy (niezależnie po której dawce)[4]. U 20 proc. pacjentów z grupy badanej zastosowano lek przeciwgorączkowy po drugiej dawce.[5]

Leczenie niepożądanych odczynów poszczepiennych

Niepożądane odczyny poszczepienne – jak gorączka i ból – występują często, na szczęście na ogół nie są poważne. Warto przed pójściem na szczepienia z dzieckiem zaopatrzyć domową apteczkę w leki z ibuprofenem lub paracetamolem, by w przypadku pojawienia się dolegliwości ulżyć dziecku. Objawy takie jak: ból w miejscu wkłucia, ból głowy, ból mięśni i gorączka powinno się leczyć objawowo. Lekami rekomendowanymi są paracetamol, jak również ibuprofen. Obie substancje są dobrze przebadane i mogą być stosowane u dzieci w odpowiednich postaciach. Obecnie wydaje się, że lekiem pierwszego wyboru jest paracetamol ze względu na możliwość stosowania u dzieci z chorobami układu krążenia i przewodu pokarmowego[6].

Odpowiednie dawkowanie

Bardzo ważne jest odpowiednie dawkowanie – dostosowane do masy ciała dziecka. Dawkowanie paracetamolu określono na 15 mg/kg masy ciała, co 6 godzin. Maksymalna dawka dobowa to 60 mg/kg masy ciała. Jeśli chodzi o paracetamol, dzieciom podawać można na przykład APAP Junior, który można stosować u dzieci od 4 lat (od 17 kg) lub APAP dla dzieci Forte, który można stosować nawet od urodzenia, jednak do skończenia 3. miesiąca życia tylko po zaleceniu lekarza. Rozwiązania Forte powstają, by zmniejszyć ilość leku do połknięcia przez dziecko. To ważne, bo dziecko podczas gorączki czy odczuwające ból, jest zwykle bardziej rozdrażnione i niechętnie przyjmuje leki. APAP dla dzieci Forte to zawiesina o stężeniu 40 mg/ml. Przyjmowanie leku wspomaga nie tylko mniejsza ilość do jednorazowego podania, ale też akceptowalny pomarańczowy smak*.

embed

Materiał promocyjny Partnera

Paracetamol obecnie wydaje się być lekiem pierwszego wyboru. Na gorączkę i stany zapalne zastosować można jednak ibuprofen. Dawka dobowa wynosi 20 do 30 mg/kg masy ciała w dawkach podzielonych, a dawka jednorazowa - 5-10 mg/kg masy ciała. Wybrać można na przykład Ibuprom dla dzieci Forte, który stosuje się  nawet co 6-8 godzin, dzięki czemu nie trzeba podawać leku często, co docenia się szczególnie w nocy. Ibuprom dla dzieci Forte można podawać na czczo[7]. To duże ułatwienie, bo gdy gorączka pojawia się w nocy lub nad ranem, nie trzeba się zastanawiać, kiedy dziecko ostatnio jadło lub czy powinno zjeść posiłek przed podaniem leku. Dzieci akceptują truskawkowy smak leku**, a rodzice doceniają wygodne rozwiązania, np. możliwość zanotowania daty pierwszego otwarcia butelki w specjalnie przygotowanym białym polu na boku opakowania. To istotne, bo z większości zawiesin na gorączkę i ból można korzystać 6 miesięcy od pierwszego otwarcia butelki.

embed

Materiał promocyjny Partnera

Zarówno APAP dla dzieci Forte, jak i Ibuprom dla dzieci Forte, w celu ułatwienia dawkowania, oferują przelicznik dawki jednorazowej odpowiedniej dla masy ciała dziecka podanej w pełnych kilogramach. W celu ułatwienia obliczenia dawki jednorazowej, można skorzystać z kalkulatora dawkowania. Leki na ból i gorączkę dla dzieci zawsze warto mieć w apteczce. Mogą przydać się nie tylko przy okazji wystąpienia NOP po szczepieniu przeciwko COVID-19, ale też w celu łagodzenia bólu i obniżenia gorączki, gdy tylko wystąpią. Warto jednak pamiętać, że według rekomendacji nie zaleca się profilaktycznie podawać paracetamolu lub ibuprofenu przed szczepieniem.

Apap Junior, paracetamol, 250 mg, granulat w saszetce. Wskazania do stosowania: Objawowe leczenie łagodnego do umiarkowanego bólu oraz gorączki. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na paracetamol lub na którąkolwiek substancję pomocniczą; Ciężka niewydolność wątroby (skala Childa i Pugha > 9). Podmiot odpowiedzialny: US Pharmacia, Sp. z o.o. ul. Ziębicka 40, 50-507 Wrocław

APAP dla dzieci FORTE, paracetamol, 40 mg/ml, zawiesina doustna. Wskazania do stosowania:
Lek stosowany do krótkotrwałego, objawowego leczenia gorączki lub/i bólu o małym i umiarkowanym nasileniu (np. bólu głowy, bólu gardła, bólu lub/i gorączki w przebiegu grypy lub przeziębienia, bólu związanego z zapaleniem ucha środkowego, bólu zęba, bolesnego ząbkowania, bólów menstruacyjnych, bólów mięśni i kości, bólu lub/i gorączki związanych z odczynem poszczepiennym, gorączki w przebiegu ospy wietrznej lub biegunki wirusowej, bólu po zabiegu usunięcia migdałków podniebiennych). Lek stosowany jest u dzieci od 0 do 12 lat, młodzieży oraz dorosłych (włączając osoby w wieku podeszłym).  U dzieci poniżej 3 miesiąca życia lek stosuje się tylko po zaleceniu lekarza. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Podmiot odpowiedzialny: US Pharmacia, Sp. z o.o. ul. Ziębicka 40,  50-507 Wrocław

Ibuprom dla Dzieci Forte, ibuprofen, 200 mg/5 ml, zawiesina doustna. Wskazania do stosowania: gorączka różnego pochodzenia (także w przebiegu zakażeń wirusowych, w przebiegu odczynu poszczepiennego). Bóle różnego pochodzenia o nasileniu łagodnym do umiarkowanego: bóle głowy, gardła i mięśni np. w przebiegu zakażeń wirusowych, bóle mięśni, stawów i kości, na skutek urazów narządu ruchu (nadwerężenia, skręcenia), bóle na skutek urazów tkanek miękkich, bóle pooperacyjne, bóle zębów, bóle po zabiegach stomatologicznych, bóle na skutek ząbkowania, bóle głowy, bóle uszu występujące w stanach zapalnych ucha środkowego. Dzieciom poniżej 6 miesiąca życia produkt leczniczy można podać tylko po konsultacji z lekarzem i należy zasięgnąć porady lekarza jeśli objawy nasilają się lub jeśli nie ustępują po 24 godzinach. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, oraz na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ); występowanie kiedykolwiek w przeszłości objawów alergii w postaci kataru, pokrzywki lub astmy oskrzelowej po przyjęciu kwasu acetylosalicylowego lub innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ); choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy czynna lub w wywiadzie, perforacja lub krwawienie, również występujące po zastosowaniu NLPZ; ciężka niewydolność wątroby, ciężką niewydolność nerek lub ciężka niewydolność serca (klasa IV wg NYHA); jednoczesne przyjmowanie innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych, w tym inhibitorów COX-2; III trymestr ciąży; skaza krwotoczna. Podmiot odpowiedzialny: US Pharmacia, Sp. z o.o. ul. Ziębicka 40, 50-507 Wrocław

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie, oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Materiał powstał z udziałem marki USP Zdrowie.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

[1] https://www.gov.pl/web/szczepimysie/dementujemy-nieprawdziwe-informacje
[2] przypis: Szczepienia dzieci w wieku 5-11 lat Szczepienie przeciwko COVID 19 Portal Gov.pl (www.gov.pl) dostęp 18.01.2022
[3] https://www.pzh.gov.pl/serwisy-tematyczne/niepozadane-odczyny-poszczepienne-covid-19/ dostęp 18.01.2022 3.]
[4] Informacje zaczerpnięte z publikacji prof. Sybilskiego dostępnej pod adresem: (PDF) Szczepienia przeciw COVID-19 u dzieci 5–11-letnich ze szczególnym uwzględnieniem niepożądanych odczynów poszczepiennych. (researchgate.net)
[5] Walter EB i wsp. Evaluation of the BNT162b2 Covid-19 Vaccine in Children 5 to 11 Years of Age. N Engl J Med. 2022 Jan 6;386(1):35-46.
[6] Informacje zaczerpnięte z publikacji prof. Sybilskiego dostępnej pod adresem: (PDF) Szczepienia przeciw COVID-19 u dzieci 5–11-letnich ze szczególnym uwzględnieniem niepożądanych odczynów poszczepiennych. (researchgate.net)
[7] U osób z wrażliwym przewodem pokarmowym zaleca się zażywać produkt leczniczy podczas posiłku lub popijanie mlekiem.
*Leki na gorączkę i ból dla dzieci – postrzeganie marek, N=864, 77% matek dzieci w wieku 0-10 zgadza się, że stwierdzenie „APAP dla dzieci FORTE smakuje dziecku" pasuje do marki, Q1-Q4 2019, IQS
**Leki na gorączkę i ból dla dzieci – postrzeganie matek, N=400, 85% matek dzieci w wieku 0-10  zgadza się że stwierdzenie „Ibuprom dla dzieci Forte smakuje dziecku" pasuje do marki Q3 2020, IQS

Czytaj teraz

Przydatne linki

Więcej
    Komentarze
    Zaloguj się
    Chcesz dołączyć do dyskusji? Zostań naszym prenumeratorem
    "Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!"

    I to jest najważniejsze z całej tej reklamy.
    już oceniałe(a)ś
    0
    0