Prawidłowe techniki i sprzęty medyczne, które usprawniają przemieszczanie osoby niepełnosprawnej ruchowo, niwelują ryzyko występowania zdarzeń niepożądanych podczas wykonywania czynności opiekuńczych.
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

1. Zasada ergonomii pracy opiekuna

Ważnym aspektem jest, aby wykonując czynności związane z opieką nad osobą chorą, pamiętać o zasadach ergonomii. Chodzi o to, żeby wykonać czynność w taki sposób, aby zużyć na nią jak najmniej energii i siły. Możemy to zrobić, korzystając ze specjalistycznego sprzętu bądź z urządzeń, które już posiadamy. Pamiętajmy, jeśli jest to możliwe, aby zachęcać do współpracy w działaniu pacjenta. Każda wykonana czynność samodzielnie przez pacjenta to ważny i potrzebny krok w jego rehabilitacji. Jeżeli posiadamy specjalistyczne łóżko, to możemy dostosować jego wysokość do naszego wzrostu. Możemy obniżyć wezgłowie łóżka przy zmianie pościeli. Jeżeli nie posiadamy zaś specjalistycznego łóżka, to warto zastanowić się nad jego zakupem bądź wypożyczeniem.  Pomocy w dofinansowaniu sprzętów rehabilitacyjnych udzielają również PFRON, PCPR, MOPS i GOPS.

Pamiętajmy, że zgodnie z zasadami ergonomii pracę należy wykonywać w taki sposób, by zużyć jak najmniej energii podczas jej wykonania. Przestrzegajmy technik bezpiecznego przemieszczania pacjenta. Korzystajmy ze sprzętu pomocniczego. takiego jak: podnośniki jezdne, sufitowe, krzesła toaletowe czy kąpielowe, balkoniki, chodziki, łatwoślizgi. Wykorzystujmy również w pełni jego możliwości (np. regulację wezgłowia, regulację wysokości łóżka).

 

Pielęgniarka Joanna Szwedo opowiada, jak pomocniczy sprzęt medyczny, tj. podnośnik sufitowy, odciąża wykonywanie czynności opiekuńczych, pielęgnacyjnych i kąpielowych.

2. Przeniesienie pacjenta

Przed rozpoczęciem czynności polegającej na przemieszczeniu pacjenta należy przygotować najbliższe otoczenie. Przysunąć bliżej wózek czy fotel, usunąć z podłogi kable i dywany, nałożyć choremu kapcie, a także zadbać o komfortowe ubranie osoby sprawującej opiekę. Bez wątpienia w codziennej pracy osób opiekujących się chorymi z deficytami ruchowymi jest prawidłowa pozycja ciała opiekuna przyjęta podczas wykonywania danej czynności. Zalecenia są takie, aby opiekun stał w rozkroku, z nogami ugiętymi w kolanach i wyprostowanymi plecami. Podczas transferu opiekun tworzy z pacjentem bryłę i wykorzystując mechanizm dźwigni, unosi i przesadza chorego. Staramy się nie skręcać tułowia. Stopy powinny zmienić swoje położenie wraz z tułowiem.

Prawidłowa technika ręcznego podnoszenia pacjenta z łóżka
Prawidłowa technika ręcznego podnoszenia pacjenta z łóżka 

 Zanim przystąpimy do czynności polegającej na przemieszczeniu pacjenta, to pamiętajmy o bardzo istotnej kwestii, mianowicie o tym, aby chorego poinformować, co się zaraz wydarzy. Pomoże to wyeliminować niepożądane zdarzenia takie jak upadek czy uraz. Przypomnijmy naszemu pacjentowi, aby nie chwytał nas za szyję i nie obejmował w pasie.

3. Wstawanie z opiekunem

To bardzo dobre ćwiczenie, które przygotowuje pacjenta do nauki chodu. Opiekun siada obok chorego, obniża łóżko tak, aby stopy dotykały podłogi, a następnie obejmuje go, aby mieć kontrolę i prowadzi ruch.

Prawidłowa technika wstawania z pacjentem z łóżka
Prawidłowa technika wstawania z pacjentem z łóżka 

Najważniejsza zasada przy przenoszeniu pacjenta (ciężaru) to zadbać o to, by znajdował się blisko naszego ciała. Stworzenie jednej bryły z chorym czy przedmiotem zmniejsza ryzyko urazów w układzie kostno-szkieletowym, ponieważ obciążenie naszego kręgosłupa, barków czy kończyn górnych jest równomierne.

Podnosząc z ziemi ciężki przedmiot, próbując podnieść również chorego, należy wykonać czynność z przysiadu, na zgiętych kolanach i z wyprostowanym kręgosłupem, tak by nasze ciało było obciążone w najmniejszym możliwie stopniu. W przeciwnym razie na układ stawowy, mięśniowy i kostny będą działały duże siły, generując przeciążenie i zwiększając ryzyko urazów oraz wypadków.

Prawidłowa technika podnoszenia ciężaru z podłogi
Prawidłowa technika podnoszenia ciężaru z podłogi 

4. Czego należy NIE robić, przenosząc osobę niepełnosprawną ruchowo (zobacz film).

  • ciągnięcie pacjenta pod pachy,
  • podnoszenie chorego do pozycji siedzącej poprzez ciągnięcie go za ręce,
  • pionizacja przy łóżku poprzez ciągnięcie za ręce,
  • chwytanie opiekuna za szyję przy wstawaniu z łóżka,
  • obejmowanie opiekuna w pasie przy podnoszeniu z łóżka,
  • nieprawidłowa pozycja opiekuna przy pielęgnowaniu chorego.  

Podsumowując, pamiętajmy, aby mierzyć siły na zamiary. Nie próbujmy unosić, czy przenosić pacjenta jeśli wiemy, że sami nie damy sobie rady. Korzystajmy z pomocy drugiego opiekuna lub samego chorego, jeśli mamy taką możliwość. Unikajmy gwałtownych ruchów i szarpnięć, a także chwytania chorego pod pachy czy opiekuna za szyję.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi 
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Aleksandra Sobczak poleca
Czytaj teraz

Przydatne linki

Więcej