Magnez jest pierwiastkiem istotnym dla prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego. Jego niedobory mogą nie tylko powodować skurcze mięśni, ale i wpływać na ogólne samopoczucie, prowadząc do spadku koncentracji, drażliwości, apatii, a nawet odczuwania lęku.
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Szacuje się, że większość Polaków boryka się z niedoborem magnezu. Zbyt mała jego podaż dotyczyć może nawet 61-90 proc. mężczyzn oraz 52-70 proc. kobiet.[1] Tymczasem magnez to pierwiastek niezbędny dla zdrowia ludzkiego. Obok potasu jest najważniejszym kationem wewnątrzkomórkowym. Bierze udział w aż 600 reakcjach enzymatycznych w naszym organizmie.[1]

Utrzymuje prawidłową pobudliwość komórek np. mięśniowych i zapobiega procesom zapalnym. Do tego chroni serce, przeciwdziałając niedotlenieniu i niedokrwieniu. Magnez pełni także ważną rolę dla układu kostno-stawowego, jest niezbędny dla rozwoju i mineralizacji kości. Zapobiega spadkowi odporności i przeciwdziała stresowi.[2]

Czym grozi niedobór magnezu?

W związku z tym, że magnez spełnia niebagatelną rolę w naszym organizmie, objawy jego niedoboru mogą dotyczyć różnych układów naszego organizmu. Najczęściej z niedoborem magnezu łączy się skurcze nóg. Słusznie. Przewlekły niedobór magnezu często wiąże się z objawami zwiększonej pobudliwości nerwowo-mięśniowej, mogąc powodować drżenie, osłabienie siły mięśniowej oraz ruchy mimowolne, a także tężyczkę, czyli niekontrolowane i bolesne skurcze mięśni, którym towarzyszy uczucie nieprzyjemnego mrowienia.[1]

Materiał promocyjny Partnera
Materiał promocyjny Partnera 

Niedobór magnezu wpływa również na układ krwionośny. Badania wykazały, że zwiększa ryzyko choroby niedokrwiennej serca, może powodować zaburzenia rytmu serca czy prowadzić do nadciśnienia tętniczego.[3]

Nerwowość i permanentne zmęczenie

Niedobór magnezu daje też objawy podobne do objawów stresu. Wszystko dlatego, że rolą tego pierwiastka jest hamowanie nadmiernej reakcji na stres.[4] W przypadku długotrwałego niedoboru magnezu pojawić mogą się zaburzenia koncentracji, zmęczenie psychiczne i fizyczne, rozdrażnienie, nerwowość, również silne bóle głowy, a nawet odczuwanie lęku i depresja.[4] Wykazano także związek niedoborów magnezu z przedwczesnym wytryskiem czy zaburzeniami erekcji.[1]

Choroby a niedobór magnezu

Niedobór magnezu może często współwystępować z różnymi chorobami, np. nadczynnością tarczycy, nadciśnieniem tętniczym, miażdżycą, osteoporozą, migreną, astmą czy cukrzycą typu 2.[1,5] Obserwacje osób dorosłych, zdiagnozowanych na cukrzycę typu 2, wykazują wysoką częstość występowania niedoboru magnezu, prawie u połowy z nich.[5] I odwrotnie - badania wykazały, że w przypadkach niskiego stężenia magnezu w surowicy krwi, istnieje zwiększone ryzyko cukrzycy typu 2.[6] Magnez odgrywa kluczową rolę w metabolizmie glukozy oraz insuliny, bierze udział w regulacji transportu glukozy do komórki, jak również w procesie wydzielania insuliny przez trzustkę.[5]

Jeśli magnez, to jaki?

W sytuacji niedoborów magnezu zaleca się spożywanie pokarmów z dużą jego zawartością, a w przypadku niewystarczającej podaży - przyjmowanie w formie leku. Ważne, by zwrócić uwagę na rodzaj zażywanego magnezu. Dla naszego organizmu istotna jest biodostępność związku magnezu, czyli stopień, w jakim ten pierwiastek przedostaje się do krwioobiegu, a potem do tkanek docelowych. Organizm znacznie lepiej przyswaja organiczne związki magnezu, takie jak np. cytrynian czy mleczan magnezu.[7] Dobrze, aby preparat magnezowy zawierał również witaminę B6, która dodatkowo zwiększa przyswajanie tego pierwiastka.[8]

Magnez a poziom cukru we krwi

Przyjmowanie magnezu pozwala niwelować objawy jego niedoboru, zmniejszając odczucie zmęczenia, drażliwość, wpływając na jakość snu, poprawiając koncentrację, uwagę i pamięć. Wykazano także, że magnez wpływa na poprawę parametrów wrażliwości komórek na insulinę u osób z wysokim ryzykiem cukrzycy typu 2 (poprzez zmniejszenie insulinooporności i zwiększenie wydzielania insuliny) oraz poprawę metabolizmu glukozy u diabetyków.[5] W tej sytuacji rekomendacje dotyczące rodzaju magnezu, jego dawkowania i sposobu przyjmowania możemy otrzymać od lekarza lub farmaceuty. Warto rozważyć przyjmowanie magnezu nie tylko przez osoby z cukrzycą typu 2, ale również przez osoby w stanie przedcukrzycowym. A takich może być w Polsce nawet 5 mln.[9]

[1] Jędrzejek M., Mastalerz-Migas A, Bieńkowski P, et al. Stosowanie preparatów magnezu w praktyce lekarza rodzinnego. Lekarz POZ 2021;7(2)
[2] Gröber U., Magnesium in Prevention and Therapy. Nutrients 2015, 7, 8199-8226
De Baaij H. F Magnesium in Man: Implications for Health and Disease. Physiological Reviews Published 1 January 2015 Vol. 95 no. 1, 1-46
[3]  Kapturkiewicz K. Magnez, https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/172477,magnez, data dostępu: 05.05.2022
[4] Gisèle Pickering , André Mazur , Marion Trousselard , Przemyslaw Bienkowski ,Natalia Yaltsewa , Mohamed Amessou , Lionel Noah , Etienne  Pouteau. Magnesium Status and Stress: The Vicious Circle Concept Revisited. Nutrients 2020, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7761127/pdf/nutrients-12-03672.pdf, data dostępu 01.04.2022.
[5] Ehrlich B, Barbagallo M, Classen HG i wsp. Significance of magnesium in insulin resistance, metabolic syndrome, and diabetes – recommendations of the Association of Magnesium Research e.V. Trace Elem Electrolytes 2017; 34: 124-129.
[6] Kao WH, Folsom AR, Nieto FJ, Mo JP, Watson RL, Brancati FL. Serum and dietary magnesium and the risk for type 2 diabetes mellitus: the Atherosclerosis Risk in Communities Study. Arch Intern Med. 1999 Oct 11;159(18):2151-9.
[7] Coudray C et al. Magnesium absorption from different mg salts. Magnes Res 2005; 18 (4):215-23
[8] Anna Jabłecka, Katarzyna Korzeniowska, Anna Skołuda, Artur Cieślewicz, Preparaty magnezu. Farmacja Współczesna 2011, https://www.akademiamedycyny.pl/wp-content/uploads/2016/05/201101_Farmacja_004.pdf, data dostępu 27.04.2022.
[9] Pandemia cukrzycy w Polsce. Medycyna Praktyczna. https://www.mp.pl/cukrzyca/aktualnosci/223470,pandemia-cukrzycy-w-Polsce, data dostępu 02.12.2021 r.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi 
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Więcej na ten temat