Niestrawność, wrzody żołądka, nadwrażliwość jelit, zapalenie trzustki, a może wyrostek? Co nas może boleć w brzuchu.
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Z tego poradnika dowiesz się:

  • jak odróżnić niestrawność od poważnej choroby,
  • jakich objawów bólu brzucha nie wolno lekceważyć,
  • jak rozpoznać zapalenie wyrostka robaczkowego,
  • jakie dolegliwości mogą wskazywać na zapalenie trzustki, a jakie na zespół jelita drażliwego,
  • przy jakich chorobach występuje biegunka i zaparcia
  • czy wątroba boli
  • jakie dolegliwości spoza układu pokarmowego mogą objawiać się bólem brzucha.

Ból może wystąpić w każdym miejscu jamy brzusznej. Ostre bóle brzucha to nagłe stany, które prawie zawsze wymagają interwencji chirurga. To objawy takich ciężkich chorób, jak zapalenie wyrostka robaczkowego, niedrożność jelit czy perforacja żołądka na skutek choroby wrzodowej. Jeżeli dolegliwości są raz na jakiś czas, najczęściej jest jakiś przewlekły problem, np. zespół jelita drażliwego.  

 Zapalenie wyrostka robaczkowego 

Ból występuje z reguły w podbrzuszu, po stronie prawej, w tzw. prawym dolnym kwadrancie. Jest bardzo silny, może dojść do zatrzymania stolca i gazów oraz do wymiotów. Chory ma poczucie lęku i zagrożenia. W takich sytuacjach nie ma co czekać, tylko trzeba od razu jechać do szpitala, gdyż niezbędna jest interwencja chirurga. Charakterystyczne jest to, że chory odczuwa znacznie większy ból nie wtedy, gdy uciskamy brzuch, ale w momencie, gdy odrywamy od niego palce – to klasyczny w chirurgii objaw Blumberga. Brzuch może być też bardzo twardy, "deskowaty".  

Ostre zapalenie trzustki  

Ból o znacznym nasileniu pojawia się nad pępkiem, w środkowej części jamy brzusznej. W ok. 80 proc. przypadków choroba jest następstwem kamicy żółciowej lub konsekwencją nadużywania alkoholu. Inne przyczyny zachorowań na ostre zapalenie trzustki to stosowanie niektórych leków, urazy, hiperlipidemie wrodzone.  

Jelito drażliwe  

Ból najczęściej lokuje się w dolnej części brzucha, często dochodzą też zaburzenia wypróżniania. Szacuje się, że problem jelita drażliwego dotyka co piątego mieszkańca krajów wysokorozwiniętych. To przyczyna niemal co drugiej konsultacji u gastrologa, a także druga – po przeziębieniu – przyczyna nieobecności w pracy.

W Europie i USA częściej na jelito drażliwe skarżą się kobiety. Częściej też mają zaparcia.

Choroba pojawia się w bardzo różnym wieku, choć raczej uznaje się, że wśród starszych osób może być jej trochę więcej. Zespół jelita drażliwego to odwrotność problemów nowotworowych, które nawet w średnio zaawansowanej fazie mogą dawać minimalne dolegliwości.  

Choroba Leśniowskiego-Crohna  

Ból jest okresowy, najczęściej w okolicy prawego podbrzusza, choć może się pojawiać w każdym miejscu przewodu pokarmowego. Inne objawy choroby Leśniowskiego-Crohna, czyli nieswoistego zapalenia jelit, to biegunka, gorączka i wyczuwalny w jamie brzusznej guz. Uważa się, że to schorzenie z autoagresji, czyli takie, w którym układ odpornościowy chorego atakuje – z niewyjaśnionych do tej pory przyczyn – własne tkanki jelita cienkiego i grubego.  

Niestrawność  

Ból o różnej lokalizacji i nasileniu bierze się z przeładowania przewodu pokarmowego. W aptekach są dostępne bez recepty żółciopędne herbatki, napary czy wyciągi ze zwierzęcych enzymów trzustkowych. Ich działanie polega na tym, że pokarm szybciej wędruje przez przewód pokarmowy i jest łatwiej trawiony. Tak naprawdę najlepszym sposobem na niestrawność i przejedzenie się jest odpowiednia dieta.  

Jakie dolegliwości spoza układu pokarmowego mogą objawiać się bólem brzucha?

  • Klasycznym przykładem, gdy odczuwamy dolegliwości w jamie brzusznej, choć ich źródło leży poza nią, są np. problemy z kręgosłupem. Ból promieniuje czasem na ścianę jamy brzusznej.  
  • Półpasiec wywołany wirusem objawia się pęcherzykiem na skórze, może się jednak wydawać, że to ból brzucha. Ból może czasami opasywać chorego.  
  • W okolice brzucha promieniować mogą również takie groźne stany pochodzące z okolicy klatki piersiowej, jak zawał serca czy zator tętnicy płucnej. Boleć w brzuchu może również zapalenie płuc.
  • Kamica nerkowa daje bóle promieniujące nierzadko wzdłuż pachwiny do dołu brzucha. Sytuacja jest o tyle prosta, że nie jest to problem trudny do rozpoznania. W większości przypadków wystarcza badanie ogólne moczu i USG nerek. 
  • Wspomnieć też należy objawy związane z odstawieniem substancji odurzających i używek (dotyczy to osób uzależnionych przez długi czas) – narkotyków, alkoholu czy papierosów.  

Wątroba – boli czy nie boli?  

Panuje powszechna opinia, że wątroba nie boli. I to prawda, gdyż sam miąższ wątrobowy jest nieunerwiony. Unerwiona jest tylko jej torebka, więc teoretycznie wątroba mogłaby powodować jakiś ból czy dyskomfort w momencie szybkiego powiększania się, ale w większości przypadków tak się nie dzieje. Brak objawów bólowych nie jest zresztą dla nas do końca korzystny. Większość chorób wątroby, np. wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C przebiega latami i w związku z tym, że wątroba nie boli, również przez te długie lata nie daje żadnych objawów.

Objawy chorób wątroby pojawiają się z reguły w późnych fazach, gdy rozwinęła się już marskość lub rak, a sam narząd zmienił swoją strukturę i uległ dużemu powiększeniu.  

W odróżnieniu od chorób wątroby choroby pęcherzyka żółciowego, w tym przede wszystkim kamica, dają szybkie i wyraziste objawy. Są to z reguły ostre, napadowe bóle trwające relatywnie krótko – dwie-trzy godziny. Pojawiają się w górnej części jamy brzusznej po prawej stronie. Są one na tyle silne, że wymagają zgłoszenia się do izby przyjęć szpitala. 

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi 
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Czytaj teraz
Więcej
Komentarze
Zaloguj się
Chcesz dołączyć do dyskusji? Zostań naszym prenumeratorem
Nie ma nic o tętniaku aorty brzusznej.
już oceniałe(a)ś
3
0