CERN, ESA, ESS, ESO czy F4E to organizacje Big Science, które mają spory budżet na inwestycje związane z innowacjami. Poszukują dostawców na różnego rodzaju produkty i usługi. Tym samym współpracę z nimi mogą rozpocząć zarówno innowacyjne start-upy, jak i firmy z sektora MSP.

Wrocławski Park Technologiczny wraz z NCBiR uruchomił platformę rejestrującą potencjalnych wykonawców zleceń dla wielkich ośrodków.

TRANSFER OSIĄGNIĘĆ

Wrocławski Park TechnologicznyWrocławski Park Technologiczny mat. WPT

Big Science Hub to jeden z projektów przyszłości Wrocławskiego Parku Technologicznego. Od początku swojego istnienia WPT jest związany z transferem osiągnięć nauki do biznesu i przemysłu i wspiera proces wykorzystywania wyników badań naukowych prowadzonych w największych ośrodkach naukowych w Europie przez polskich przedsiębiorców. Mowa tu o Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych CERN, Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), Fusion for Energy (F4E) czy ESS.

Aby upowszechnić tematykę tzw. Wielkiej Nauki, WPT prowadzi wspomniany projekt Big Science Hub, którego centrum jest portal www.big-science.pl, integrujący biznes i naukę. Publikowane są tam m.in. informacje o przetargach z największych ośrodków naukowych oraz przykłady firm, które osiągnęły sukces na tym niełatwym rynku. WPT organizuje też networkingowe wyjazdy reprezentantów polskich firm do ośrodków Big Science. Najbliższy, Poland@ITER 2019, rozpoczyna się już 17 października.

– Nasi przedsiębiorcy coraz odważniej sięgają po zlecenia z rynku Big Science, a my dzięki naszemu zapleczu badawczo-rozwojowemu i sieci kontaktów możemy ich w tym wspierać – mówi Maciej Potocki, prezes WPT.

KOSMICZNA WIERTARKA

Przykładem firmy związanej z Big Science jest Scanway. Projekt wrocławskich studentów rozrósł się do spółki odnoszącej kolejne sukcesy na rynku kosmicznym.

Firma ScanwayFirma Scanway mat. firmy Scanway

Założyciel firmy, Jędrzej Kowalewski, wraz z innymi inżynierami z Politechniki Wrocławskiej wzięli udział w konkursie Rexus/Bexus, organizowanym przez Europejską Agencję Kosmiczną. Zespół przygotował projekt FREDE, którego celem było pionierskie badanie rozpadu freonu w stratosferze pod wpływem promieniowania UV.

W kolejnej edycji zgłosili eksperyment DREAM (DRilling Experiment for Asteroid Mining). Ich „kosmicznej wiertarka” w 2017 r. została wyniesiona w rakiecie w przestrzeń kosmiczną, gdzie w warunkach mikrograwitacji mogła przeprowadzić wiercenia w kostce gipsu. Próba została zakończona sukcesem. Projekt uzyskał opinię innowacyjnego i wartościowego zarówno dla sfery badań kosmicznych (wiercenie poza Ziemią), jak i przyszłego górnictwa kosmicznego.

Spółka Scanway została powołana jeszcze w trakcie realizacji eksperymentu DREAM. Ze względu na dostęp infrastruktury laboratoryjnej oraz wsparcie dla start-upów, firma na siedzibę wybrała Wrocławski Park Technologiczny. Na początku działalności Scanway skupiał się na wizyjnym wsparciu laserowych systemów obróbczych, stopniowo przenosząc działalność w obszar wizyjnych systemów kontroli jakości do przemysłu.

W maju 2017 r. spółka złożyła wniosek o dofinansowanie swoich prac badawczo-rozwojowych nad satelitą do programu „Szybka Ścieżka”, realizowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Uzyskała pierwszą lokatę w tej edycji konkursu i rozpoczęła realizację projektu ScanSAT.

Firma Scanway działająca w WPTFirma Scanway działająca w WPT mat. firmy Scanway

To satelita obserwacyjny, który ma pozyskiwać zdjęcia z kosmosu w wysokiej rozdzielczości. Sensor skonstruowany przez Scanway ma umożliwić obserwację powierzchni Ziemi w bardzo szerokim spektrum światła.

– Na całym świecie sektor kosmiczny przechodzi księżycowy renesans. Chcemy być częścią inicjatyw związanych z naszym naturalnym satelitą, a także współtworzyć formujący się na nowo horyzont rynku kosmicznego. Dlatego nasz satelita ScanSAT jest od podstaw projektowany do realizacji zwinnych i zmiennych w czasie zadań dla całej planety i być może dla ludzkiej obecności na Księżycu – tłumaczy Jędrzej Kowalewski, prezes spółki Scanway.

ScanSAT ma trafić na orbitę w 2021 r. Ponadto, w ramach porozumienia z German Orbital Systems, do 2025 r. wrocławska firma wyśle pierwszego, europejskiego komercyjnego satelitę na orbitę Księżyca.

ROZWÓJ TECHNOLOGII

Technologie opracowywane dla sektora kosmicznego to też ogromna szansa dla rozwoju przemysłu. Korzysta z nich coraz więcej polskich firm. Wśród nich np. spółki z Grupy Kapitałowej PGE czy Zakłady H. Cegielski-Poznań S.A. Do działań takich jak m.in. monitorowanie procesu eksploatacji turbin wiatrowych wykorzystały one technologie laserowe firmy Scanway.

– ScanSAT to jeden z projektów umożliwiających nam opracowywanie rozwiązań z zakresu optyki, które przekuwamy na komercyjne rozwiązania przystosowane do ziemskich zastosowań. Nasze zminiaturyzowane układy optyczne stworzone dla satelity można powszechnie zastosować np. do detekcji gazów, monitoringu sieci przesyłowych w energetyce czy w rolnictwie precyzyjnym – wymienia Mikołaj Podgórski z firmy Scanway.

Spółka dostarcza na rynek systemy wizyjne, służące optycznej kontroli jakości. Takie rozwiązania znajdują zastosowanie w praktycznie każdej branży przemysłu, od automotive aż po przemysł ciężki. Scanway rozwija też technologie obserwacji multispektralnych, czyli umożliwiających rejestrowanie obrazów w innych kolorach, niż robi to ludzkie oko, dedykowanych do sektorów food&pharma. Umożliwią one dokładniejszą analizę jakości oraz wykrywanie defektów, np. pleśni na jabłkach, pomidorach czy mięsie, długo przed tym, jak staną się one widoczne dla ludzkiego oka.

Scanway stawia także na budowanie biznesowych relacji z instytucjami Big Science. Dzięki udziałowi w projekcie Big Science Hub, prowadzonemu przez WPT, firma miała okazję promować swoje rozwiązania m.in. w CERN – światowej rangi instytucie badań jądrowych w Genewie.

SUROWE KRYTERIA

Wrocławska firma Techtra skorzystała na wejściu na rynek Big ScienceWrocławska firma Techtra skorzystała na wejściu na rynek Big Science mat. WPT

Firma Techtra powstała w 1989 r. Grupa naukowców z Wrocławia wspierała polskie przedsiębiorstwa w promocji wobec CERN. Organizowała wyjazdy, opracowywała dokumentację przetargową i pomagała w realizacji procesu. W trakcie wizyt w CERN kierownictwo Techtry mogło zapoznać się z technologiami opracowywanymi na rzecz tej organizacji oraz z jej modelem biznesowym, który zakładał promocję i użyczanie patentów dla firm z Europy.

Władze firmy spotkały się z technologią produkcji folii GEM. To główny element nowego typu detektora cząstek elementarnych. CERN produkował wspomnianą folię na własne potrzeby, ale okazało się, że ośrodek chętnie przekazałby to zadanie firmie zewnętrznej. Techtra uzyskała zgodę CERN na korzystanie z technologii na zasadzie otwartej licencji.

– Celem statutowym CERN jest promowanie technologii na rynkach komercyjnych i ułatwianie ich zastosowanie w przemyśle. Ośrodek służył nam zatem wsparciem na każdym kroku – opowiada Piotr Bielówka, prezes wrocławskiej firmy.

Techtra przeniosła się do WPT ze względu na możliwość korzystania z tamtejszych laboratoriów. Wielu rzeczy uczono się wraz z rozwojem produkcji. Obecnie 90 proc. płytek spełnia surowe kryteria Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych.

Choć CERN jest głównym odbiorcą produktów wrocławskiej spółki, to Techtra intensywnie rozwija także sprzedaż do innych laboratoriów naukowych. Np. krakowska Akademia Górniczo-Hutnicza prześwietla na foliach Techtry stare obrazy z Muzeum Narodowego. Dzięki dofinansowaniu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju firma opracowała technologię budowy całych detektorów. Klientami na taki sprzęt są laboratoria fizyki, uczelnie, a nawet szkoły średnie techniczne prowadzące eksperymenty z prześwietlaniem obiektów. Techtra opracowała też autorskie oprogramowanie umożliwiające pozyskiwanie i interpretację danych.

Jutronauci

Na łamach „Wyborczej” spoglądamy poza horyzont aktualności i próbujemy zrozumieć, jak może wyglądać nasza przyszłość w najrozmaitszych dziedzinach. To już trzecia odsłona cyklu, którego partnerem jest Sebastian Kulczyk. Jutronauci, czyli wyjątkowe osoby z pozornie odległych od siebie światów – artyści, naukowcy, przedsiębiorcy – tłumaczą przyszłość naszym czytelnikom.

Jutronauci to także konkurs stypendialny, otwarty dla wszystkich chętnych, którzy mają pomysł, chcą go zrealizować i potrzebują wsparcia albo porady. Na zgłoszenia czekamy do 21 października 2019 r. Sprawdź szczegóły na Wyborcza.pl/Jutronauci.