Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Narzekanie na zbyt małe zaangażowanie mieszkańców w życie miast to jeden z rytualnie podnoszonych problemów w dyskusjach o funkcjonowaniu lokalnych społeczności. Wygląda na to, że zaczyna tracić na aktualności, bo ludzie są zainteresowani przyszłością miejsc, w których żyją, chcą o nich decydować, są gotowi formułować swoje oczekiwania. Chcą dyskutować. Problem tylko w tym, jak ich do takiej rozmowy zachęć.

Supermiasta. Bo lokalna duma jest ważna

Plebiscyt Supermiasta zadebiutował w roku 2020. Z okazji 30-lecia pierwszych wyborów do rad gmin zapytaliśmy naszych czytelników, z jakich osiągnięć ostatnich 30 lat są najbardziej dumni. Zebraliśmy ponad 39 tys. głosów. Wyniki – bardzo różne. Od inwestycyjnego boomu w Białymstoku przez trolejbusy w Gdyni i walkę ze smogiem w Krakowie, po solidarną obronę przed powodzią we Wrocławiu. Wspólny mianownik: rozgrywające się na łamach „Wyborczej" debaty o tym, co udało się przez te lata zrobić – i czego jeszcze nam brakuje. Gorące, emocjonalne, zawsze potrzebne. Refleksja, podsumowanie – to znakomity punkt wyjścia do rozmowy o tym, co dalej. Tegorocznym plebiscyt Supermiasta i Superregiony 2040 to odpowiedź na tę potrzebę. To kolejny krok.

Supermiasta mogą być jeszcze bardziej super

Drugą edycję plebiscytu Supermiasta i Superregiony zaczęliśmy w połowie marca. Cel: określić największe wyzwania, jakie w ciągu kolejnych 20 lat stoją przed naszymi miastami i regionami. Odzew był ogromny, zagłosowało ponad 67 tys. osób. Ale to niejedyna niespodzianka. Drugą jest tendencja, jaką pokazują wyniki głosowania. Postulaty związane z ekologią, walką o czyste powietrze, o nowe parki i zieleńce, o zaprzestanie wycinek drzew, o ekologiczny transport, rozbudowę infrastruktury rowerowej – zebrały prawie 32 proc. wszystkich głosów oddanych w plebiscycie. Żadne inne zagadnienie nie spotkało się z takim odzewem. A to oznacza, że troska o środowisko jest dla nas coraz ważniejsza, a świadomość katastrofy klimatycznej coraz powszechniejsza. Czy to wpłynie na zmianę naszych zachowań? Na pewno ten wynik powinien dać do myślenia samorządowcom konstruującym miejskie i wojewódzkie strategie rozwoju oraz przygotowującym system zachęt do działań proekologicznych.

Zauważalny w wynikach plebiscytu trend to także wyzwania związane z wygodnym przemieszczaniem się. Głosujący oczekują dobrych i szybkich dróg oraz rozwoju usług kolejowych. W Wielkopolsce zdecydowanym zwycięzcą głosowania jest wyzwanie „Cały region w ekspresówkach", wysokie notowania miało też hasło związane z rozwojem sieci kolejowej. Szybkiej kolei międzymiastowej chcą mieszkańcy woj. mazowieckiego, Dolnoślązacy, Radomianie, gdańszczanie. Dla Podkarpacia najważniejsza okazała się Podkarpacka Kolej Aglomeracyjna, która ma połączyć miasta w regionie. W Bielsku-Białej na drugim miejscu jest stworzenie połączeń kolejowych z ościennymi miastami, Ślązacy też postulują budowę kolei metropolitalnej.

Co jeszcze jest ważne? Edukacja i współpraca

Ważne zjawisko, które pojawia się w miastach przygranicznych, to wyzwania związane ze współpracą międzynarodową. Mieszkańcy woj. lubelskiego oczekują bliższej współpracy z Ukrainą, w Opolskiem chcą rozwoju sieci szkół dwujęzycznych, w Szczecinie – rozwoju polsko-niemieckiej ponadgranicznej metropolii.

Sporo miejsca zajęła edukacja. Wyzwanie „Mądra szkoła" sformułowane w Poznaniu to postulat związany z epidemią koronawirusa i konieczną reformą edukacji, dostosowaną do sytuacji, w której znaleźli się uczniowie po miesiącach nauki zdalnej. Mówi o tym, że konieczne jest globalne podejście do dzieci, spojrzenie na nie przez pryzmat wyników testów, ale też kondycji psychicznej, wsparcie w rozwoju zainteresowań, w poszukiwaniu własnej drogi. W Opolskiem domagają się silnych uczelni, w Bielsku-Białej pojawił się postulat uruchomienia uczelni wyższej.

Zapraszamy na galę Supermiast

Na 25 maja zaplanowaliśmy wielki finał akcji „Supermiasta i Superregiony 2040" – uroczystą galę online, którą będzie można śledzić na wyborcza.pl. W programie trzy debaty z kilkunastoma samorządowcami: o miastach po pandemii, o starciach samorządowców z rządem i o wyzwaniach stojących przed marszałkami województw w dobie centralizacyjnych zakusów rządu PiS. I oczywiście o wynikach naszego plebiscytu. Zaczynamy o godz. 18.

Supermiasta
CZYTAJ WIĘCEJ
Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.