Węgiel, stal, koks i gaz – Zagłębie Ruhry zostało ukształtowane przez przemysł. Region ten był największą aglomeracją przemysłową w Niemczech i piątą co do wielkości w Europie. W jego krajobrazie nadal widoczne są hałdy, kopalnie, stare piece, ale dzisiaj pełnią zupełnie inną funkcję.

Od zagłębia przemysłu do zagłębia kultury

W latach 60. XX wieku region stanął przed gospodarczymi wyzwaniami. Postęp technologiczny sprawił, że przemysł zszedł na dalszy plan, a czasy, w których węgiel uchodził za „czarne złoto" zaczęły bezpowrotnie mijać. Zagłębie Ruhry przestało tętnić przemysłowym życiem, zaczęło kulturalnym. Nieczynne kopalnie, pomieszczenia produkcyjne, hałdy przekształcono w muzea, stały się tłem licznych festiwali, siedzibami restauracji. Dzisiaj to zupełnie inny region, który pozwala z bliska zobaczyć, jak doskonale można poradzić sobie z wykorzystaniem poprzemysłowych terenów.

Hałda RheinelbeHałda Rheinelbe Copyrights: Ruhr Tourismus / Sejk

Do zwiedzenia w Zagłębiu Ruhry są aż 53 miasta. W każdym czeka inna atrakcja. Doskonałym przewodnikiem po najważniejszych punktach jest Szlak Dziedzictwa Przemysłowego. Rozciąga się na 400 kilometrach długości. Biegnie od Duisburga do Hamm i obejmuje blisko 30 tras tematycznych z 54 niezwykłymi miejscami.

Teatr w modnej dzielnicy EhrenfeldTeatr w modnej dzielnicy Ehrenfeld Copyrights: Ruhr Tourismus/Stratmann

Rollercoster do spacerowania

W Duisburgu, od którego zaczyna się szlak, koniecznie trzeba odwiedzić Park Krajobrazowy Duisburg Nord, którego centrum stanowi nieczynna huta Thyssen. Teren ten znajduje się na Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego. Można się tu przespacerować między wielkimi piecami, bunkrami, odlewniami. Niewątpliwą atrakcją jest Wielki Piec nr 5. To w nim produkowano surówkę. Dzisiaj można wejść na jego szczyt. Czeka tam taras widokowy. W starych budynkach huty powstała ogromna sala koncertowa, a w gazometrze największe w Europie kryte centrum nurkowe. Basen dla nurków wypełniony jest 21 mln litrami deszczówki. Charakterystyczną atrakcją miasta jest instalacja artystyczna Tiger & Turtle Magic Mountain. Wygląda jak rollercoster, ale służy do spacerowania. Instalacja ma 20 metrów wysokości. Do przejścia jest 249 schodów. Będąc w mieście, koniecznie należy zobaczyć tutejszy port. To największy śródlądowy port w Europie.

Tiger&TurtleTiger&Turtle Copyrights: Anita Demianowicz

Skarby Essen

Obowiązkowym punktem do odwiedzenia w Zagłębiu Ruhry jest kompleks przemysłowy kopalni i koksowni Zollverein w Essen. W jego skład wchodzą wyrobiska, linie kolejowe, hałdy, koksownia i kopalnia. Ta ostatnia określana jest najpiękniejszą kopalnią na świecie. Niegdyś była też największą i najpotężniejszą na całym globie. Z kolei większej koksowni nie było w całej Europie. Wydobywanie węgla w tym miejscu prowadzone było nieprzerwanie do 1986 roku. Dzisiaj to pomnik historii przemysłu. W 2001 roku doceniło go UNESCO, wpisując cały obiekt na listę światowego dziedzictwa. Znajduje się tu kilka muzeów. Jedno z nich w kopalni. Można zobaczyć gigantyczne maszyny, przenośniki taśmowe, wózki, bunkry i lejki. Prześledzić burzliwą i poruszającą historię przemysłu w miejscu, gdzie przerabiano na koks do 12 tys. ton węgla dziennie!

Centrum Kultury PACT Zollverein w EssenCentrum Kultury PACT Zollverein w Essen Copyrights: Ruhr Tourismus/Stratmann

Na terenie kompleksu znajduje się także regionalne Muzeum Ruhry. Jego stała ekspozycja, składająca się z 6 tys. elementów poświęcona jest całemu regionowi i pokazuje historię węgla od jego powstania 300 mln lat temu, do dnia dzisiejszego. Prawdziwą gratką dla amatorów współczesnego designu jest natomiast Muzeum Red Dot Design, znajdujące się w dawnej kotłowni kopalni Zollverein. Do odkrycia czeka tu ponad 2 tys. eksponatów. Jest to największa na świecie wystawa współczesnego wzornictwa. Ciekawą atrakcją tego miejsca jest zlokalizowany pośród pieców koksowniczych basen. Dostęp do niego jest bezpłatny, mając chwilę, można orzeźwić się w jego wodach.

Essen, dawna kopalnia ZollvereinEssen, dawna kopalnia Zollverein Copyrights: Ruhr Tourismus/Meurers

Największy na świecie gazometr

Udany przykład przekształcenia kultury przemysłowej w przemysł kulturalny można znaleźć w Bochum: Jahrhunderthalle Bochum. W 2003 roku ten stalowy budynek został zrewitalizowany, wyremontowany i wyposażony w nowoczesny przeszklony front. W jego wnętrzach odbywają się liczne koncerty, przedstawienia teatralne, znajduje się także lodowisko. Z latarkami na czole można udać się w podróż do podziemi budynku, by odkryć system tuneli, który łączył hale produkcyjne z piwnicami operacyjnymi.

Jahrhunderthalle w BochumJahrhunderthalle w Bochum Copyrights: DZT/Francesco Carovillano

W Oberhausen przykładem przemian jest gazometr. Największy na świecie zbiornik na gaz koksowniczy, został zmieniony w centrum wystawiennicze. Gazometr ma 117 metrów wysokości i powstał w 1927 roku. Na szczycie gazometru czeka taras widokowy, oferujący możliwość spojrzenia na region z szerokiej perspektywy.

Gazometr w OberhausenGazometr w Oberhausen Copyrights: Anita Demianowicz

Na liście zabytków wartych odwiedzenia nie może zabraknąć Skywalk Phoenix West w Dortmundzie. Do 1998 roku wytapiana była tu w wielkich piecach rozgrzanych do temperatury 2 tys. stopni Celsjusza ruda żelaza. Atrakcją jest kładka, która powstała na dawnym gazociągu. Pozwala odbyć spacer na piec o wysokości 64 metrów i z góry spojrzeć na teren po dawnej hucie.

Skywalk Phoenix West w DortmundzieSkywalk Phoenix West w Dortmundzie Copyrights: Ruhr Tourismus/Meurers

Hałdy z niesamowitymi instalacjami

Panoramiczne widoki oferują też hałdy, które można znaleźć na terenie wielu miast Zagłębia Ruhry. Jest ich na tym terenie aż 250. Górują nad raczej płaskim terenem tego regionu, zmieniając zupełnie jego charakter. Hałdy były sztucznie tworzone z odpadów poprzemysłowych: urobku, żużlu, gruzu. Wiele z nich zostało zazielenionych. Wytyczono na nich ścieżki do jazdy na rowerze, spacerów, uprawiania joggingu czy nordic walking. Na niektórych można spróbować przejażdżki segwayem lub paralotniarstwa. O urozmaicenie tras zadbali artyści, umieszczając na hałdach ciekawe instalacje. Na hałdzie Rheinpreußen w Moers czeka kolosalna lampa górnicza, w Bottrop – czworościan – po obu można spacerować. Czworościan, wykonany z 210 ton stali i zaprojektowany przez Wolfganga Christa w 1994 roku, nosi oficjalną nazwę „Haldenereignis Emscherblick". Ma 50 metrów wysokości, a na jego szczyt wchodzi się 400 schodami. Największą hałdą jest mierząca 152 metry Hoheward w Herten. Jest też częścią Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego. Ze szczytu Hohenward można podziwiać panoramę prawie całej doliny Ruhry: można zobaczyć gazometr w Oberhausen, a także wieżę telewizyjną w Dortmundzie. Jeśli widoczność jest dobra, jest szansa, by wypatrzyć Rheinturm (Wieżę Nadreńską) w oddalonym o 50 km Düsseldorfie.

Czworościan na hałdzie w BottropCzworościan na hałdzie w Bottrop Copyrights: Ruhr Tourismus/Meurers

Zwiedzanie Zagłębia Ruhry to ciągłe odkrywanie wyjątkowych miejsc i niesamowitych instalacji, pokazujących, w jak ciekawy sposób można połączyć nowoczesność i kulturę z przemysłem. Odkrywać Zagłębie Ruhry można na wiele sposobów i różnymi środkami transportu: samochodem, rowerem czy pociągiem. Najszybciej do regionu można dostać się samolotem, lądując w Dortmundzie. Połączenia z Polski są bardzo wygodne. Latanie jest bezpieczne, a o komfort i bezpieczeństwo podróżnych dbają zarówno przewoźnicy, jak i samo lotnisko. Lotnisko w Dortmundzie zamieszcza aktualne informacje i wskazówki dla podróżnych w języku polskim na swojej stronie internetowej: www.dortmund-airport.pl. A po przylocie można wybrać transport, dopasowując do własnych preferencji. Działa tu wiele wypożyczalni samochodów, rowerów, świetnie rozwinięta jest komunikacja między miastami. Poznawanie tego wyjątkowego miejsca, to też smakowanie tutejszych specjałów. Kuchnia Zagłębia Ruhry jest sycąca i treściwa. Nikt nie wyjedzie stąd głodny!

Bochum, plaża Strand Deck nas jeziorem Kemnader SeeBochum, plaża Strand Deck nas jeziorem Kemnader See Copyrights: Ruhr Tourismus/Meurers

Klimatyczna kawiarnia Café Zucca w EssenKlimatyczna kawiarnia Café Zucca w Essen Copyrights: Ruhr Tourismus/Stratmann

Więcej informacji o atrakcjach turystycznych Zagłębia Ruhry znajdziecie TUTAJ

Klimatyczna kawiarnia Café Zucca w Essen