Tym razem Festiwal Misteria Paschalia znów zabierze nas w podróż, i to wykraczającą także poza granice Europy, prezentując różnorodność muzyczną i estetyczną iberyjskiego kręgu kulturowego – zarówno jego europejskie, jak i południowoamerykańskie emanacje. Festiwal potrwa od 1 do 5 kwietnia 2021 r.

Misteria Paschalia sięgają po dzieła pochodzące z okresu od średniowiecza aż po wiek XVIII, które prezentują słuchaczom uznani interpretatorzy nurtu wykonawstwa historycznego. W programie nawiązującym do chrześcijańskich źródeł europejskiej duchowości obok najwybitniejszych dzieł dawnych mistrzów znajdujemy zapomniane kompozycje stanowiące ważne świadectwo wykonawczych i kompozytorskich tradycji epoki. Stąd obecne na Misteriach liczne muzyczne odkrycia i pierwsze na świecie współczesne wykonania utworów – często efekt żmudnych muzykologicznych badań i rekonstrukcji. 

Ensemble PeregrinaEnsemble Peregrina Misteria Paschalia, festiwal muzyki dawnej

Począwszy od 2017 roku, każda kolejna odsłona festiwalu poświęcona jest innemu europejskiemu kręgowi kulturowemu, a pieczę nad programem sprawują zapraszani co roku artyści-rezydenci, którym powierzane jest kierownictwo artystyczne. I tak w roku 2017 rezydentem edycji francuskiej był Vincent Dumestre z zespołem Le Poème Harmonique, edycji angielskiej – John Butt ze swym Dunedin Consort (2018), zaś włoskiej – Antonio Florio wraz z formacją Cappella Neapolitana (2019). W 2020 roku wędrówka festiwalu – tym razem po protestanckiej muzyce północnej i centralnej Europy, w którą mieli nas zabrać francuski dyrygent Raphaël Pichon i zespół Pygmalion – została odwołana ze względu na pandemię COVID-19. W zamian publiczność na całym świecie miała okazję uczestniczyć w Festiwal Misteria Paschalia 2.0, pierwszym w Polsce festiwalu, który w całości odbył się w Internecie.

Tegoroczna edycja, którą w całości będzie można obejrzeć na platformie PLAY KRAKÓW, zaprezentuje bogactwo muzyki iberyjskiej – zarówno tej hiszpańskiej i portugalskiej, jak również pochodzącej z Nowego Świata: od repertuaru średniowiecznych mniszek, poprzez pieśni hiszpańskie XVII wieku i najważniejsze dzieło muzyki portugalskiej XVIII wieku, po zupełnie niezwykłe barokowe kompozycje z Nowego Świata, w których styl przywieziony z Półwyspu Iberyjskiego miesza się z rdzennymi wpływami.

18. Festiwal Misteria Paschalia rozpocznie się 1 kwietnia w Wielki Czwartek koncertem „Cantrix“, w którym Agnieszka Budzinska-Bennett wraz z kierowanym przez siebie ensemble Peregrina zaprezentuje muzykę hiszpańskich żeńskich klasztorów królewskich w Sigenie (szpitalniczki) i Las Huelgas (cysterki). Znakomita artystka wraz z innymi śpiewaczkami z zespołu są najlepszymi adwokatkami tego repertuaru – wbrew stereotypowym wyobrażeniom udowadniają, że muzyka średniowiecza jest barwna i różnorodna, a rozmodlona kontemplacja łączy się w niej z żywymi akcentami wynikającymi wprost z tekstów opowiadających przecież o cudownych wydarzeniach i niosących duży ładunek emocjonalny.

Ritterhaus BubikonRitterhaus Bubikon Misteria Paschalia, festiwal muzyki dawnej

Podczas koncertu usłyszymy zarówno utwory utrzymane w stylu chorałowym, jak i prezentujące wczesną polifonię, nawiązujące do słynnego stylu Notre Dame. Specjalnie dla Festiwalu Misteria Paschalia we współpracy z Zakonem Maltańskim i Scholą Cantorum Basiliensis koncert został zarejestrowany w Ritterhaus Bubikon, znajdującej się w Szwajcarii dawnej komandorii Rycerskiego Zakonu Szpitalników Świętego Jana, której początki sięgają XII wieku.

W Wielki Piątek 2 kwietnia przeniesiemy się do włoskiej Pawii, a dokładniej do Teatro Fraschini. Właśnie tam specjalnie dla Festiwalu Misteria Paschalia we współpracy z Fundacją Ghislieri został zarejestrowany koncert „Mattutino de’ Morti”. Dzieło Davide Pereza – urodzonego w Neapolu włoskiego twórcy o hiszpańskich korzeniach, związanego z portugalskim dworem królewskim – o tym samym tytule jest uważane za najważniejszą kompozycję XVIII-wiecznej Portugalii.

Powstały w 1770 roku utwór po raz pierwszy wykonano w tym samym roku podczas pielgrzymki do sanktuarium maryjnego Nossa Senhora do Cabo. Wykonanie oficjum za zmarłych na jej zakończenie było formą upamiętnienia nieżyjących już pielgrzymów i braci – ta pochodząca ze średniowiecza tradycja została przywrócona w XVIII wieku na prośbę monarchii. Po pierwszym wykonaniu w Nossa Senhora do Cabo Mattutino de‘ Morti weszło do stałego repertuaru Bractwa Świętej Cecylii w Lizbonie i do końca XIX wieku uświetniało organizowane przez nie coroczne obchody ku czci zmarłych.

Wielka Sobota (3 kwietnia) na Festiwalu Misteria Paschalia to „Pasiones de España“, medytacyjny koncert skupiony wokół celebracji tajemnicy Wielkanocy. Sopranistka Mariana Flores oraz lutnistka Mónica Pustilnik zapraszają nas na wędrówkę nie tylko po Półwyspie Iberyjskim, choć muzyka hiszpańska stanowi niepodważalną podstawę tego programu. Podążając za wpływami Habsburgów, które pomiędzy XVI i XVIII wiekiem rozciągały się na całą Europę, odwiedzimy także Holandię oraz królestwa Sycylii i Neapolu.

Ensemble PeregrinaEnsemble Peregrina Misteria Paschalia,festiwal muzyki dawnej

Druga część wielkosobotniego wieczoru poświęcona będzie tonos humanos José Marína – świeckim pieśniom należącym do najpiękniejszych dzieł hiszpańskiej muzyki wokalnej XVII wieku.

Niedziela Wielkanocna przyniesie moment kulminacyjny festiwalu. Koncert „Carmina latina“ będzie spotkaniem z muzyką polifoniczną rozwiniętą pod koniec XVI i w XVII wieku w Ameryce Łacińskiej w wyniku łączenia się i przeplatania różnych kultur europejskich z rdzennymi wpływami. Do eksploracji tego niezwykłego repertuaru zaprasza nas argentyński dyrygent Leonardo García Alarcón, jeden z najbardziej cenionych obecnie wykonawców muzyki dawnej.

18. Festiwal Misteria Paschalia zakończy się w Poniedziałek Wielkanocny 5 kwietnia koncertem o wiele mówiącym tytule „Tribute to virtuosi” z kontratenorem Raffaele Pe w roli głównej, któremu towarzyszyć będzie rodzima Capella Cracoviensis. Punktem wyjścia do opracowania programu była postać Farinellego, czyli właściwie Carla Marii Michelangela Nicoli Broschiego, prawdopodobnie najsłynniejszego kastrata w historii muzyki. Przybył on do Madrytu w 1737 roku na zaproszenie królowej Elżbiety Farnese i przez kolejne dwie dekady śpiewał dla hiszpańskich władców: Filipa V i jego następcy Ferdynanda VI, stając się przy okazji bardzo wpływową osobistością. Jego dokonania na madryckim dworze będą inspiracją i pretekstem do przypomnienia na finał festiwalu wyboru znakomitych arii wykonywanych także przez innych „virtuosi“, jak określano kastratów w czasach baroku.

Festiwal Misteria Paschalia odbędzie się w dniach 1-5 kwietnia 2021 r. Wszystkie koncerty dostępne będą na pierwszej miejskiej platformie VOD, PLAY KRAKÓW.

Misteria Paschalia,Misteria Paschalia, festiwal muzyki dawnej