Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Szanowni Kandydaci w wyborach na urząd Prezydenta RP,

zwracamy się do Panów jako przedstawiciele i przedstawicielki środowiska prawniczego.

Kieruje nami poczucie obowiązku wobec osób pokrzywdzonych przestępstwami z nienawiści, a także wobec polskich obywateli i osób mieszkających w Polsce, w tym przedstawicieli grup mniejszościowych, którym organy polskiego państwa winne są zapewnić bezpieczeństwo i ochronę praw.

Oburzają nas homofobiczne wypowiedzi, które w ramach kampanii wyborczej padły z ust przedstawicieli władz państwowych, w tym m.in. Posła na Sejm RP Jacka Żalka („LGBT to nie ludzie, to ideologia”), Prezydenta RP Andrzeja Dudy („próbuje nam się wmówić, że to ludzie, a to jest ideologia”), Posła na Sejm RP Przemysława Czarnka („Ci ludzie nie są równi normalnym ludziom”) czy Posła Parlamentu Europejskiego Joachima Brudzińskiego („Polska bez LGBT jest najpiękniejsza”).

Z racji wykonywanych zawodów od lat z bliska obserwujemy, jak instrumentalne wykorzystywanie nienawistnego języka w życiu publicznym przekłada się na wzrost agresji werbalnej i fizycznej oraz pogłębianie dyskryminacji i wykluczenia stygmatyzowanych grup.

Pokusa korzystania z tego rodzaju języka przez przedstawicieli życia publicznego w Polsce stale powraca i okazuje się silniejsza od złożonych przysiąg oraz zwykłego ludzkiego obowiązku zachowania przyzwoitości.

Każda tego rodzaju wypowiedź pogłębia trwającą erozję norm poprawności i tolerancji w naszym społeczeństwie.

Odpowiedzią na ten problem – wynikającą z międzynarodowych standardów ochrony praw człowieka i stosowaną od wielu lat w innych państwach o podobnej do Polski historii i kulturze – jest przede wszystkim zapewnienie efektywnej ochrony prawnej. Ochronie tej powinna oczywiście towarzyszyć rzetelna edukacja obywatelska, jednak bez skutecznych przepisów prawa pozbawiamy się jedynego fundamentu, na którym dopiero można budować tamę przed mową nienawiści, odporną na polityczne interesy i naciski.

Ze smutkiem stwierdzamy, że jest to kolejna kampania wyborcza, podczas której powraca język pogardy. Nie ma on nic wspólnego z realizacją wolności słowa. Jest to język, który nie tylko nie przyczynia się do poszanowania różnorodności poglądów w debacie publicznej, ale wręcz tę debatę zagłusza.

Uważamy również, że aktywne uczestniczenie w tej debacie, szczególnie w charakterze osoby aspirującej do sprawowania najwyższego urzędu w państwie jest nie tylko wyrazem realizacji prawa, które przynależy do każdego i każdej z nas. Jest ono także przyjęciem na siebie szczególnego zobowiązania do dbania o właściwe ramy tej debaty.

Dlatego zwracamy się dziś do Panów z apelem o złożenie jeszcze w czasie trwania kampanii prezydenckiej konkretnego zobowiązania. Zobowiązania do podjęcia – w razie wybrania na urząd Prezydenta RP – inicjatywy ustawodawczej, która doprowadzi do znowelizowania przepisów polskiego prawa chroniących przed przestępstwami z nienawiści, w tym mową nienawiści. Oczekujemy takiej nowelizacji, która będzie skutecznie chroniła przed atakami motywowanymi uprzedzeniami także ze względu na orientację seksualną, tożsamość płciową, wiek, płeć oraz niepełnosprawność, a więc te cechy dyskryminacyjne, które obecnie takiej ochrony są pozbawione.

Apel został przygotowany przez adw. Pawła Knuta we współpracy z dr. Piotrem Godziszem, adw. Anną Mazurczak, adw. Małgorzatą Mączką-Pacholak oraz Anną Wójcik.

Sygnatariusze i Sygnatariuszki apelu:

dr Grażyna Baranowska, Instytut Nauk Prawnych PAN

dr hab. Piotr Bogdanowicz, Uniwersytet Warszawski

adw. Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska, wicedziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie

prof. dr hab. Piotr Girdwoyń, WPiA, Uniwersytet Warszawski

dr Aleksandra Gliszczyńska-Grabias, Instytut Nauk Prawnych PAN

adw. Sylwia Gregorczyk-Abram, Inicjatywa Wolne Sądy

dr hab. Łukasz Gruszczyński, Akademia im. Leona Koźmińskiego

Elżbieta Kasprzycka

prof. dr hab. Zdzisław Kędzia, Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu

prof. Maciej Kisilowski, Uniwersytet Środkowoeuropejski

dr Marcin Krzemiński, Katedra Prawa Konstytucyjnego Uniwersytetu Jagiellońskiego

prof. dr hab. Ewa Łętowska, członkini zwyczajna, PAN, członkini czynna PAU

adw. Mikołaj Pietrzak, dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie

dr hab. Ryszard Piotrowski, prof. WPiA, Uniwersytet Warszawski

dr Adam Ploszka, Uniwersytet Warszawski

dr hab. Monika Płatek, prof. WPiA, Uniwersytet Warszawski

Danuta Przywara, prezeska Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka

dr hab. Anna Rakowska-Trela, prof. UŁ, Uniwersytet Łódzki

dr Katarzyna Sękowska-Kozłowska, Instytut Nauk Prawnych PAN

Stowarzyszenie Amnesty International

Stowarzyszenie Prokuratorów Lex Super Omnia

dr hab. Jakub Urbanik, prof. WPiA, Uniwersytet Warszawski

prof. dr hab Roman Wieruszewski, profesor emeritus, Instytut Nauk Prawnych PAN

prof. dr hab. Mirosław Wyrzykowski, profesor emeritus, Uniwersytet Warszawski

prof. dr hab. Lech Garlicki, Uniwersytet Warszawski, profesor emeritus

mgr Alexander Martin Juranek, WPiA, Uniwersytet Warszawski; Instytut Nauk Prawnych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach

Paweł Skrodzki, radca prawny, członek zarządu stowarzyszenia Grupa Stonewall z Poznania

adw. Mariusz Paplaczyk, Zrzeszenie Prawników Polskich

Podpisy pod apelem prawników można składać na: kontakt@archiwumosiatynskiego.pl

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.