Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

–Wskazujemy, że obowiązująca Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej zawiera przepisy pomyślane właśnie na takie sytuacje: chodzi o rozdział XI „Stany nadzwyczajne” oraz uchwaloną w 2002 roku ustawę o stanie klęski żywiołowej.

Nie kwestionując merytorycznej zasadności niektórych regulacji szczególnych wprowadzonych ustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz rozporządzeniem ministra zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii z uwzględnieniem jego zmiany rozporządzeniem tego ministra dokonanej w dniu 24 marca 2020 r.,

czujemy się w obowiązku wskazać, że niezależnie od ich niezbędności, rozwiązania te pozostają w sprzeczności z konstytucją oraz że mogłyby być legalne wyłącznie w przypadku ogłoszenia przez Radę Ministrów stanu klęski żywiołowej na całym terytorium państwa.

Jako prawnicy nie możemy pomijać następujących kwestii:

- wprowadzone w dniu 2 marca 2020 r. do ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46a i art. 46b dają możliwość określenia rozporządzeniami Rady Ministrów takich środków jak czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców, co jest zastrzeżone w art. 22 konstytucji tylko dla ustawy; czy też czasowa reglamentacja zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły, która jest znana z art. 21 ust.1 pkt 4 ustawy z 18.04.2002 r. o stanie klęski żywiołowej i art. 21 pkt 1 ustawy z 21.06.2002 r. o stanie wyjątkowym, ale nieznana żadnej innej polskiej ustawie;

- wprowadzony do wspomnianej wyżej ustawy art.  46d ust.2 przewidujący możliwość przejęcia na rzecz skarbu państwa brakującego produktu, wyrobu, środka albo sprzętu lub aparatury w drodze natychmiast wykonalnej decyzji ministra zdrowia pozostaje w sprzeczności z art. 22, art. 46 i art. 64 ust. 1 i 3 konstytucji;

- dokonane mocą art. 11, art. 17 i art. 36 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. podporządkowanie w zakresie działań podejmowanych dla zwalczania epidemii całej administracji samorządowej wojewodzie na 180 dni, a ministrowi zdrowia całej administracji rządowej na czas epidemii jest typowe jedynie dla stanów nadzwyczajnych;

- zamknięcie całych sektorów gospodarki na czas epidemii dokonane przez ministra zdrowia w rozporządzeniu z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii nie ma podstawy ustawowej i pozostaje w sprzeczności z art. 22 i art. 64 konstytucji;

- zakazanie się poruszania obywatelom, którzy nie są zarażeni chorobą zakaźną, ani nawet nie są o to podejrzewani dokonane rozporządzeniem Ministra Zdrowa zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii nie ma podstawy ustawowej, pozostaje w sprzeczności z art. 2 i art. 41 ust. 1 Konstytucji, a ponadto – z uwagi na brak sankcji karnej lub wykroczeniowej – jest nieskuteczne.

Powtarzamy, że wprowadzone niezbędne ograniczenia i restrykcje mogą być zgodne z konstytucja tylko w przypadku ogłoszenia stanu nadzwyczajnego. Wynika to wprost z art. 233 konstytucji. Tymczasem rozwiązania przyjęte na podstawie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi odwołują się do instrumentów prawnych typowych dla stanów nadzwyczajnych – bez finalnego ogłoszenia takiego stanu. To samo dotyczy planowanych zmian do ustawy szczególnej z dnia 2 marca 2020 r. takich jak zawieszenie wszystkich terminów procesowych we wszystkich postępowaniach przed organami państwa, zawieszenie biegów przedawnienia i zasiedzenia, wprowadzanie nowych przestępstw i wykroczeń, zmiany w sferze prawa pracy. Powyższe upoważnia do wniosku, że w sposób nieformalny i sprzeczny z konstytucją został wprowadzony stan nadzwyczajny. Może to wpłynąć na ocenę ważności wyborów prezydenckich zaplanowanych na 10 maja 2020 r., pogłębiając w sposób zbędny i być może nieodwracalny podziały w naszym społeczeństwie oraz narażając na ryzyko nieuznawania ich wyników nie tylko wewnątrz, ale i na zewnątrz Polski. Jednocześnie zwlekanie przez rząd z ogłoszeniem stanu klęski żywiołowej opóźnia i utrudnia prowadzenie działań niezbędnych do zwalczania epidemii oraz uniemożliwia naprawienie szkód poniesionych przez obywateli na podstawie  uchwalonej w tym celu ustawy z dnia 22 listopada 2002 r. o wyrównywaniu strat majątkowych wynikających z ograniczenia w czasie stanu nadzwyczajnego wolności i praw człowieka, i obywatela.

Z tego powodu z racji wykonywanego zawodu jesteśmy zobowiązani przyczyniać się do ochrony i umacniania porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, uważamy, że konieczne jest sformalizowanie podjętych już działań i ogłoszenie stanu klęski żywiołowej.

Podpisy w kolejności alfabetycznej, zebrane w drodze wymiany skanów i korespondencji elektronicznej.

1.      dr hab. Szymon Byczko – adwokat, profesor UŁ

2.      Robert Czapnik – radca prawny, 

3.      Katarzyna Fijałkowska – adwokat,

4.      Konrad Garda – prawnik,

5.      Michał Garus – adwokat,

6.      Tomasz Gasiński – adwokat,

7.      Hanna Gąszcz -Krupowczyk – adwokat

8.      dr Marcin Górski – adwokat, radca prawny, adiunkt UŁ

9.      Tomasz Grzejszczak – adwokat,

10.   Joanna Jankiewicz – adwokat,

11.   Paweł Jankiewicz – radca prawny,

12.   dr hab. Aleksander Kappes – adwokat, profesor UŁ

13.   Piotr Kona – adwokat,

14.   Marek Kowalczyk – radca prawny,

15.   Mirosław Andrzej Krawiec – adwokat

16.   Wiesława Kuberska – sędzia SA w Łodzi, 

17.   Krzysztof Kwiecień – adwokat,

18.   Maciej Lenart – adwokat, wicedziekan ORA w Łodzi,

19.   Krzysztof Łazowski – adwokat,

20.   Ewa Maciejewska – sędzia SO w Łodzi,

21.   Jan Malinowski – adwokat,

22.   Łucja Malinowska – adwokat,

23.   Jakub Michalski – adwokat,

24.   Piotr Paduszyński – adwokat,

25.   Andrzej Pelc – adwokat, były Dziekan ORA w Łodzi

26.   Jacek Pietrzak – adwokat,

27.   dr. hab Maciej Rakowski – adwokat, profesor UŁ, 

28.   Barbara Rymaszewska – sędzia WSA w Łodzi w stanie spoczynku,

29.   Hygin Rymdejko – radca prawny,

30.   Ewa Siwińska-Beck  – radca prawny,

31.   Dominika Skrzydło – adwokat,

32.   Dr hab. Jacek Skrzydło – adwokat, profesor UŁ,

33.   Roman Słomkowski – adwokat,

34.   Ewa Sługocka – notariusz,

35.   Krzysztof Stec – adwokat, Bielsko-Biała

36.   Ewa Stompor-Nowicka – radca prawny,

37.   Jarosław Szczepaniak – adwokat,

38.   Jerzy Szczepaniak  – adwokat, 

39.   Adam Szkurłat – adwokat,

40.   Monika Szkurłat – adwokat,

41.   Dr Andrzej Jan Szereda  – notariusz,

42.   Bartosz Tiutiunik – adwokat, Wicedziekan ORA w Łodzi,

43.   Jacek Wawrzynkiewicz – radca prawny ,

44.   Marta Wieczorek – adwokat,

45.   Dariusz Wojnar – adwokat,

46.   dr Zbigniew Wojnicki – radca prawny, adiunkt UŁ

47.   Elżbieta Wolschendorf-Łazowska,

48.   Mariusz Wolski – adwokat,

49.   Ewa Woskowicz – adwokat

50.   Piotr Zaborniak– adwokat,

51.   Iwona Zimoch – adwokat.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.