Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

List otwarty popierający Profesora Wojciech Sadurskiego, wzywający do porzucenia represyjnych środków procesowych przez polskie władze i osoby je wspierające, gwałcących wolność słowa

Dwa miesiące temu Armin von Bogdandy i Luke Dimitrios Spieker wskazali na walkę naszego akademickiego kolegi Wojciecha Sadurskiego, wybitnego profesora prawa na Uniwersytetach w Sydney i w Warszawie, a poprzednio w Europejskim Instytucie Uniwersyteckim we Florencji. Profesor Sadurski ma do czynienia z licznymi zarzutami i postępowaniami sądowymi w Polsce za otwartą krytykę rządzącej partii PiS.
Jak stwierdzili von Bogdandy i Spieker, takie metody nie są wyłącznie kwestią polskiego prawa, ale także prawa Unii Europejskiej i europejskiego prawa praw człowieka, w szczególności w kontekście trwającej sagi związanej z zastosowaniem artykułu 7 traktatu Unii Europejskiej przeciw Polsce.
Sytuacja Sadurskiego od tego czasu uległa pogorszeniu, gdyż przeciwko niemu toczą się aż trzy postępowania sądowe zmierzające do uciszenia go i ukarania za publiczną krytykę. Piszemy, by zwrócić uwagę na prawne prześladowanie Profesora Sadurskiego przez polskie władze i ich sprzymierzeńców, a także na uprawnienia naukowców w całej Unii Europejskiej do wolności wypowiedzi i krytykowania przywódców politycznych, jak również by publicznie wyrazić nasze poparcie dla Wojciech Sadurskiego.

Tło jest następujące. 10 listopada 2018 Wojciech Sadurski wezwał polskich obywateli do bojkotu tzw. Marszu Niepodległości mającego odbyć się w Warszawie. Napisał w tweecie: “Jeśli ktoś miał jeszcze jakieś wątpliwości, to po ustawce z ostatnich 2 dni powinno być jasne: żaden przyzwoity człowiek nie powinien iść w paradzie obrońców białej rasy, którzy na chwilę schowali swoje falangi i swastyki, w zmowie ze zorganizowaną grupą przestępczą PiS”. 13 stycznia 2019, krótko po zamordowaniu Prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza, Sadurski napisał w tweecie, że polityk ten został zamordowany po zaszczuciu go przez media rządowe i dodał, że żaden demokrata ani polityk opozycyjny nie powinien przekroczyć progu TVP, publicznej stacji telewizyjnej, którą określił jako medium goebbelsowskie.

Te dwa tweety stały się podstawą trzech spraw. Pierwsza, z powództwa cywilnego złożonego 21 stycznia 2019 przez PiS i podpisanego przez jej Przewodniczącego, Jarosława Kaczyńskiego, zarzuca, że dobra osobiste PiS zostały naruszone przez określenie tej partii jako „zorganizowanej grupy przestępczej”.
PiS uznał także, że to określenie obraziło tysiące członków partii.
PiS domaga się publicznych przeprosin w postaci tzw. przypiętego tweetu wyrażającego ubolewania za naruszenie jej dobrego imienia, wpłacenia wysokiej kwoty na cel dobroczynny, a także zobowiązania się do zaniechania dalszych podobnych wypowiedzi na temat PiS. Drugi tweet doprowadził do oskarżenia prywatnokarnego z 21 stycznia 2019 i do powództwa cywilnego datowanego na 20 marca 2019, wniesionych przez państwową telewizję TVP. Argumentacja w obu tych sprawach uznaje, że ten tweet stanowił świadome i celowe zniesławienie, a także naruszenie dóbr osobistych stacji telewizyjnej, ze względu na domniemany związek między programami stacji a morderstwem Prezydenta miasta.
TVP również twierdzi, że ten tweet może mieć negatywny wpływ na reputację TVP i na postępowanie kontrahentów handlowych TVP, a w szczególności reklamodawców. TVP domaga się, by Sadurski zapłacił karę pieniężną, wpłacił pieniądze na cel charytatywny i publicznie przeprosił przez zamieszczenie kosztownego ogłoszenia w jednym z polskich czołowych portali internetowych.

Wszystkie te trzy sprawy są obecnie w toku. Chociaż szanujemy i wspieramy niezależność polskich sądów i mamy nadzieję, że będą one mogły sprawować swe funkcje swobodnie i bez nacisków, obecna sytuacja w Polsce, gdzie podważana jest niezależność sądownictwa i stosowana dyscyplinarna kontrola polityczna nad sądami, stanowi powód do poważnego niepokoju.

Mamy do czynienia z kampanią mającą na celu prześladowanie szanowanego naukowca 

Jest oczywiste dla obserwatorów mających choćby elementarną wiedzę w zakresie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i prawa UE, że te trzy zarzuty przeciwko Profesorowi Sadurskiemu nie zostaną podtrzymane w trybunałach w Strasburgu (ETPCz) lub w Luksemburgu (UE).
Mamy do czynienia ze skoordynowaną kampanią prowadzoną przez polską partię rządzącą, mającą na celu prześladowanie znanego i szanowanego naukowca, który najwyraźniej poruszył drażliwe sprawy przez swą przekonującą krytykę sytuacji w jego rodzinnym kraju.

Czy polskie władze rzeczywiście chcą kontynuować tę niepotrzebną i kosztowną kampanię prześladowania prawnego, prowadzoną za pomocą przewlekłych postępowań sądowych, prowadzących aż do sądów w Luksemburgu i Strasburgu, które nieuchronne doprowadzą do kolejnych głośnych i wiążących rozstrzygnięć przeciwko polskim władzom?
Mamy nadzieję, że tak nie jest i że rozsądny interes własny władz polskich powinien przeważyć. Wzywamy PiS do ponownego przemyślenia swojego stanowiska i do natychmiastowego zaniechania sprawy przeciwko Wojciechowi Sadurskiemu, a także do skłonienia TVP, finansowanej z publicznych środków, do takiego samego kroku w odniesieniu do dwóch spraw wytoczonych przez TVP.

Kierujemy ten list nie tylko po to, by wesprzeć naszego naukowego kolegę Wojciecha Sadurskiego, ale także by wyrazić bardziej generalny argument, że jakiekolwiek kroki zmierzające do uciszenia kogokolwiek z nas, piszących i czytających publikacje takie jak niniejsza, jest krokiem zmierzającym do uciszenia i represjonowania nas wszystkich. Wolność wypowiedzi gwarantuje pogłębioną krytykę działań rządowych i politycznych, zwłaszcza w kontekście szerokiej krytyki, formułowanej przez niezależnych obserwatorów, działań władz krajowych prowadzących do podważenia rządów prawa.
Piszemy dzisiaj, by otwarcie opowiedzieć się za tą wolnością.

* Lista sygnatariuszy 

Floyd Abrams, Senior Counsel Cahill Gordon & Reindel LLP and Yale Law School
Bruce Ackerman, Sterling Professor of Law and Political Science, Yale University
Alberto Alemanno, HEC Paris
Philip Alston, New York University
Jack M. Balkin, Yale Law School
Petra Bárd, Central European University
Christine Bell, University of Edinburgh
Bojan Bugaric Professor of Law, Department of law, Sheffield University
Gráinne de Búrca, New York University
Daniela Caruso, Boston University
Sujit Choudhry, WZB Social Science Center, Center for Global Constitutionalism, Berlin
Paul Craig, University of Oxford
Deirdre Curtin, Professor of European Law, European University Institute Florence
Tom Gerald Daly, MLS Fellow, Melbourne Law School
Bruno De Witte, Professor of European Union law, Maastricht University
Oran Doyle, Trinity College Dublin
Cynthia Estlund, New York University
Owen Fiss, Yale Law School
Janneke Gerards, Professor of Fundamental Rights Law, Utrecht University
Laurence Gormley, University of Groningen
Samuel Issacharoff, New York University
Gábor Halmai, European University Institute
Aileen Kavanagh, Oxford University
R. Daniel Kelemen, Professor of Political Science and Law, Rutgers University
David Kenny, Assistant Professor Law, Trinity College Dublin
Tarun Khaitan, Associate Professor, University of Oxford/University of Melbourne
David Kinley, Professor of Human Rights Law, Sydney Law School
Claire Kilpatrick, Professor of International and European Labour and Social Law
Dean of Graduate Studies, European University Institute,Florence, Italy
Dimitry Kochenov, University of Groningen
Tomasz Koncewicz, University of Gdańsk
Kriszta Kovács, ELTE/WZB Berlin
Martin Krygier, Gordon Samuels Professor of Law and Social Theory, University of New South Wale
Mattias Kumm, Professor for Global Public Law, WZB Berlin & Humboldt University, Inge Rennert Professor of Law New York University
Christine Landfried, University of Hamburg
Rick Lawson, University of Leiden
Brian Leiter, Karl N. Llewellyn Professor of Jurisprudence, Director, Center for Law, Philosophy & Human Values, University of Chicago
Susanna Mancini, Full Professor and Chair of Comparative Constitutional Law, University of Bologna
Daniel Markovits, Guido Calabresi Professor of Law, Founding Director, Center for the Study of Private Law, Yale Law School
Frank Michelman, Robert Walmsley University Professor, Emeritus Harvard University
John Morijn, University of Groningen
Jan-Werner Mueller, Professor, Princeton University
Kalypso Nicolaïdis, Professor of International Relations, University of Oxford
Gianluigi Palombella, Professor of Applied Legal Theory and Philosophy of Law, Sant’Anna School of Advanced Studies, Pisa
Laurent Pech, Middlesex University
Richard H. Pildes, Sudler Family Professor of Constitutional Law, NYU School of Law
Gianfranco Poggi, Professor Emeritus of Sociology, University of Virginia
Robert Post, Sterling Professor of Law, Yale Law School
Judith Resnik, Yale Law School
Susan Rose-Ackerman, Henry R. Luce Professor of Law, Emeritus, and Professorial Lecturer,Yale Law School
Michel Rosenfeld, University Professor of Law and Comparative Democracy, Justice Sydney L. Robins Professor of Human Rights, Cardozo Law School
Ruth Rubio Marin, University of Sevilla and European University Institute, Florence
Ben Saul, Challis Chair of International Law, University of Sydney and Chair of Australian Studies, Harvard University
Joanne Scott, Professor of European Union Law, European University Institute, Florence, Italy
Kim Lane Scheppele, Princeton University
Michael Sevel, Senior Lecturer in Jurisprudence, Sydney Law School
Maximilian Steinbeis, Verfassungsblog
Alec Stone Sweet, Centennial Professor of Law, National University of Singapore
John Tasioulas, Director, Yeoh Tiong Lay Centre for Politics, Philosophy, and Law, the Dickson Poon School of Law, King’s College London
Gábor Attila Tóth, Humboldt University Berlin
Antoine Vauchez, Professor, Université de Paris 1-Sorbonne
Jeremy Waldron, New York University
Neil Walker, Edinburgh Law School
Kevin Walton, Director of the Julius Stone Institute of Jurisprudence, University of Sydney
Stephen Weatherill, Jacques Delors Professor of European Law Somerville College and Law Faculty University of Oxford
Jan Wouters, University of Leuven

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.