Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Sprawa budzi ogromne kontrowersje na Węgrzech. W niedzielę z tego powodu na ulice Budapesztu wyszło 70 tys. ludzi, którzy protestowali przeciwko ustawie. Gdy wejdzie w życie, prawo kształcenia i nadawania stopni naukowych będą miały tylko te zagraniczne uczelnie, które mają swoją siedzibę w kraju „pochodzenia” (w przypadku CEU chodzi o Stany Zjednoczone).

Rząd nie ukrywa, że ustawa wymierzona jest w amerykańskiego filantropa i miliardera George'a Sorosa – założyciela i fundatora uczelni. Soros stał się półtora roku temu głównym wrogiem publicznym na Węgrzech.

Polscy profesorowie list napisali 3 kwietnia, na kilka dni przed głosowaniem ustawy w węgierskim parlamencie. Ustawa o CEU wejdzie w życie, jeśli podpis pod nią złoży dzisiaj prezydent János Áder. Według węgierskiego dziennika "Magyar Nemzet" jest to przesądzone.

Warszawa, 3 kwietnia 2017
Viktor Orbán
Prezes Rady Ministrów Węgier
Urząd Prezesa Rady Ministrów
1357 Budapest, Pf. 6

Ekscelencjo,

My, niżej podpisani polscy historycy i badacze społeczni, z głębokim smutkiem otrzymaliśmy wiadomość o projekcie ustawy, przedstawionym węgierskiemu parlamentowi przez Rząd Węgier. Projekt ten wprowadza zmiany w Ustawie o Szkolnictwie Wyższym, które – jeśli zostaną przyjęte – uniemożliwią funkcjonowanie Central European University na Węgrzech. Jako instytucja edukacyjna i naukowa, Central European University cieszy się opinią uczelni na najwyższym światowym poziomie.

Wielu z nas miało przywilej przebywać na CEU, czy to jako wykładowcy, czy studenci, czy też po prostu jako uczestnicy konferencji. Zawsze byliśmy pod wrażeniem wyjątkowej atmosfery aktywności naukowej i dociekliwości intelektualnej, jaka panowała na CEU i jaka owocowała tyloma fascynującymi ideami, projektami badawczymi i osiągnięciami. Jako instytucja edukacyjna CEU odniósł niezwykły sukces, stanowiąc miejsce spotkania dla studentów różnych narodowości i oferując im najwyższy standard wykształcenia. W nauce historycznej CEU zainicjował rozmaite formy międzynarodowej współpracy intelektualnej, które zaowocowały oryginalnymi badaniami w dziedzinie historii średniowiecza i czasów nowożytnych. CEU jest ważnym i rozpoznawalnym w skali międzynarodowej elementem życia umysłowego zarówno na Węgrzech, jak i w światowej wspólnocie akademickiej.

Biorąc pod uwagę znaczenie wzajemnych stosunków między Polską a Węgrami w dziedzinie życia umysłowego, jesteśmy szczególnie zaskoczeni usiłowaniem zamknięcia instytucji, która w istotny sposób przyczynia się do kontaktów polsko-węgierskich. Apelujemy do Rządu Węgierskiego o powstrzymanie się raz na zawsze od jakichkolwiek działań, które mogłyby przeszkadzać CEU w jego misji rozwijania i rozpowszechniania wiedzy najwyższej jakości. W szczególności prosimy o wycofanie wspomnianego wyżej projektu ustawy.

Kopia powyższego listu wysłana została do instytutów historycznych na polskich uniwersytetach i innych instytucjach szkolnictwa wyższego.

  • Prof. dr hab. Włodzimierz Borodziej, Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego
  • Anna Brus, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Dr hab. Błażej Brzostek, Profesor w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego
  • Prof. dr hab. Andrzej Chwalba, Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków
  • Dr Iwona Dadej, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Prof. dr hab. Ewa Domańska, Instytut Historii, Uniwersytet Adama Mickiewicza, Poznań
  • Prof. dr hab. Bogusław Dybaś, Dyrektor Stacji Naukowej Polskiej Akademii Nauk w Wiedniu
  • Dr hab. Mirosław Filipowicz, Profesor w Instytucie Historii, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
  • Dr hab. Marek Gensler, Profesor i prodziekan na Wydziale Historyczno-Filozoficznym Uniwersytetu Łódzkiego
  • Dr hab. Maciej Górny, Profesor w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa; redaktor naczelny "Acta Poloniae Historica”
  • Prof. dr hab. Maciej Janowski, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Dr Marcin Jarząbek, Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków
  • Dr Tomasz Hen-Konarski, European University Institute, Florencja
  • Dr hab. Małgorzata Karpińska, Profesor i dziekan Wydziału Historycznego, Uniwersytet Warszawski
  • Prof. dr hab. Ryszard Kasperowicz, Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego
  • Prof. dr hab. Jerzy Kochanowski, Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego
  • Dr Wojciech Kozłowski, Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego, Warszawa
  • Prof. dr hab. Wojciech Kriegseisen, Dyrektor Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Piotr Kuligowski, Instytut Historii, Uniwersytet Adama Mickiewicza, Poznań
  • Dr Mariusz Kulik, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Dr Adam Kożuchowski, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Dr Grzegorz Krzywiec, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Dr Aleksander Łupienko, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Dr Sylwia Kuźma-Markowska, Ośrodek Studiów Amerykańskich, Uniwersytet Warszawski
  • Prof. dr hab. Paweł Machcewicz, Dyrektor Muzeum II Wojny Światowej, Gdańsk
  • Prof. dr hab. Halina Manikowska, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Dr hab. Adam Manikowski, Profesor w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszwa
  • Wiktor Marzec, Ph.D. Candidate, Department of Sociology and Social Anthropology Central European University, Budapest
  • Prof. dr hab. Włodzimierz Mędrzecki, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Dr hab. Magdalena Micińska, Profesor w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Dr Joanna Nalewajko-Kulikov, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Dr hab. Paweł Rodak, Centre de Civilisation Polonaise Paris-Sorbonne / Instytut Kultury Polskiej, Uniwersytet Warszawski
  • Dr hab. Zbigniew Romek, Profesor w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Dr hab. Magdalena Saryusz-Wolska, Uniwersytet Łódzki/Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie
  • Dr hab. Marek Słoń, Profesor w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Dr Łukasz Sommer, Wydział Neofilologii, Uniwersytet Warszawski
  • Dr Anna Sosnowska, Ośrodek Studiów Amerykańskich, Uniwersytet Warszawski
  • Dr hab. Paweł Sowiński, Profesor w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Prof. dr hab. Rafał Stobiecki, Instytut Historii, Uniwersytet Łódzki
  • Prof. dr hab. Dariusz Stola, Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk/ Dyrektor POLIN Muzeum Historii Żydów Polskich, Warszawa
  • Dr hab. Tomasz Stryjek, Profesor w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Dr Kamil Śmiechowski, Instytut Historii, Uniwersytet Łódzki
  • Prof. dr hab. Michał Tymowski, Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego
  • Dr Joanna Wawrzyniak, Instytut Socjologii, Uniwersytet Warszawski
  • Piotr Wciślik, PhD Candidate, Central European University, Budapest
  • Dr Marcin Wolniewicz, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa

Dodatkowe podpisy (4 kwietnia 2017):

  • Dr hab. Katarzyna Błachowska, Profesor w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego
  • Prof. dr hab. Andrzej Chojnowski, Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego
  • Dr Agnieszka Janiak-Jasińska, Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego
  • Dr Dobrochna Kałwa, Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego
  • Prof. dr hab. Anna Grześkowiak-Krwawicz, Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Dr Magdalena Kozłowska, Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego
  • Dr hab. Piotr M. Majewski, Profesor w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego
  • Dr Wojciech Marciniak, Instytut Historii, Uniwersytet Łódzki
  • Dr Kirił Marinow, Katedra Historii Bizancjum, Instytut Historii, Uniwersytet Łódzki
  • Dr hab. Maciej Mycielski, Profesor w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego
  • Dr hab. Sławomir M. Nowinowski, Profesor w Instytucie Historii Uniwersytetu Łódzkiego
  • Prof. dr hab. Andrzej Wierzbicki, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
  • Dr hab. Robert Wiśniewski, Profesor w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego
  • Dr hab. Teresa Wolińska, Katedra Historii Bizancjum, Instytut Historii, Uniwersytet Łódzki
  • Dr Anna Żeglińska, Instytut Historii I Stosunków Międzynarodowych, Uniwersytet Warmińsko Mazurski w Olsztynie
  • Dr hab. Paweł Żmudzki, Profesor w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego
Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.