Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Polska należy do niechlubnego grona krajów z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem w Europie. Biorąc pod uwagę pomiary pyłu zawieszonego PM 2.5, czyli głównego składnika smogu, nasz kraj znajduje się w czołówce państw europejskich z najgorsza jakością powietrza. Jak wiadomo, jedną z głównych przyczyn jego zanieczyszczenia jest tzw. niska emisja, czyli emisja pyłów i szkodliwych gazów z wciąż popularnych w naszym kraju indywidualnych kotłów węglowych i opalanych drewnem. Według danych GUS z 2018 r. aż 45,4 proc. gospodarstw domowych do ogrzewania pomieszczeń wykorzystywało paliwa stałe, głównie węgiel kamienny i drewno, spalane na ogół w tych samych kotłach oraz piecach co węgiel (jednocześnie z nim lub zamiennie). Na drugim miejscu w strukturze zużycia energii w gospodarstwach domowych (40,4 proc.) znajdowało się ciepło sieciowe, przy czym było ono podstawowym nośnikiem energii grzewczej dla budynków wielorodzinnych (bloków). Paliwa stałe pozostają głównym źródłem energii cieplnej w domach jednorodzinnych. Są one często spalane w przestarzałych piecach niespełniających żadnych norm emisyjnych, co bezpośrednio przyczynia się do powstawania smogu.

WIĘCEJ CZYTAJ W DODATKU "CZYSTE POWIETRZE. ENERGOOSZCZĘDNE MATERIAŁY,TECHNOLOGIE I INSTALACJE"

Jak wynika z badań Instytutu Ekonomii Środowiska z 2017 r., przeszło 60 proc. budynków jednorodzinnych w Polsce to domy o niskim lub bardzo niskim standardzie izolacyjności cieplnej (nieocieplone lub ocieplone niewielką warstwą materiału izolacyjnego). Charakteryzują się one dużym zapotrzebowaniem na energię cieplną. Ponieważ większość z nich ogrzewana jest przestarzałymi kotłami na paliwa stałe, pracującymi w mało efektywny sposób, wytwarzaniu tej energii towarzyszy wysoka emisja niebezpiecznych dla naszego zdrowia zanieczyszczeń. W przypadku takich budynków rozwiązaniem jest termomodernizacja, polegająca na dociepleniu przegród zewnętrznych i modernizacji systemu grzewczego. Zmiana sposobu ogrzewania domu przyczyni się nie tylko do poprawy jakości powietrza, którym oddychamy, ale również wpłynie na poprawę komfortu cieplnego domowników i obniżenie rachunków za ogrzewanie.

Modernizacja instalacji grzewczej – jakie są możliwości?

Modernizacja przestarzałego systemu grzewczego jest nieodłącznym elementem każdej termomodernizacji budynku, niezależnie od jej zakresu. Jednym z polecanych rozwiązań w przypadku modernizowanych systemów grzewczych jest wymiana starego pieca na paliwa stałe na nowoczesny gazowy kocioł kondensacyjny lub pompę ciepła. Biorąc pod uwagę koszty instalacyjne, najbardziej ekonomicznym rozwiązaniem w przypadku modernizowanych budynków jest wymiana starego pieca na gazowy kocioł kondensacyjny, współpracujący z niskotemperaturowym ogrzewaniem wodnym. Kotły gazowe zapewniają nie tylko bezobsługowe, komfortowe i energooszczędne ogrzewanie domu, ale również w dużym stopniu przyczyniają się do zmniejszenia ilości zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery. Gaz ziemny uważany jest za jedno z najczystszych paliw wykorzystywanych do ogrzewania budynków. Kotły gazowe praktycznie nie emitują pyłów zawieszonych. Dzięki specjalnej konstrukcji palnika kotły kondensacyjne firmy Viessmann charakteryzują się znikomą (tzw. zerową) emisją tlenku węgla CO oraz tlenków azotu NOx.

WIĘCEJ CZYTAJ W DODATKU "CZYSTE POWIETRZE. ENERGOOSZCZĘDNE MATERIAŁY,TECHNOLOGIE I INSTALACJE"

Drugą grupą urządzeń polecanych do modernizacji systemu grzewczego są pompy ciepła. Zapewniają one nie tylko ogrzewanie bez zanieczyszczeń i smogu, ale także niskie koszty eksploatacyjne. Pompy ciepła są szczególnie polecane w przypadku modernizowanych domów, które nie mają możliwości podłączenia do sieci gazowej. Sprawdzą się więc bardzo dobrze m.in. w domach zlokalizowanych na obrzeżach miast oraz na terenach wiejskich, zastępując stary kocioł węglowy lub opalany drewnem. Urządzenia te charakteryzują się czystą pracą – nie wytwarzają spalin i nie emitują do atmosfery żadnych szkodliwych związków. Do ogrzewania wykorzystują darmową energię odnawialną (zakumulowaną m.in. w powietrzu lub gruncie), udostępnianą przez naturę bez ograniczeń. Dzięki temu ogrzewanie pompami ciepła Viessmann pozwala nie tylko ograniczyć zużycie paliw kopalnych i zredukować emisję zanieczyszczeń do atmosfery, ale również obniżyć koszty ogrzewania budynku.

Kocioł gazowy do modernizowanego domu

Jeśli mowa o urządzeniach gazowych, najlepszym rozwiązaniem dla modernizowanych budynków są energooszczędne kotły kondensacyjne, charakteryzujące się niską mocą minimalną i dużym zakresem regulacji. Niska moc minimalna zapewnia optymalne wykorzystanie gazu m.in. w okresach niewielkiego zapotrzebowania na ciepło budynku. Szeroki zakres modulacji pozwala z kolei uniknąć tzw. efektu taktowania, czyli częstego włączania i wyłączania się kotła w wyniku osiągnięcia wymaganych temperatur wody w kotle i w pomieszczeniu.

Przykładem takich urządzeń są kotły nowej generacji Viessmann. Nowoczesne kotły kondensacyjne mogą pracować z małą mocą, a stosowane w nich palniki zapewniają szeroki zakres modulacji mocy grzewczej przy maksymalnej stabilności płomienia. Oznacza to, że nawet jeśli wykorzystywana jest tylko niewielka część mocy kotła, urządzenie grzewcze będzie pracować ciągle – bez częstych wyłączeń i uruchomień palnika. Przekłada się to na mniejsze zużycie paliwa (a więc jeszcze bardziej energooszczędną eksploatację kotła). Wpływa również na obniżenie emisji spalin do atmosfery. Kotły nowej generacji Viessmann wyposażone są ponadto w system regulacji, który stale kontroluje proces spalania gazu w zależności od jakości paliwa czy zmian jego ciśnienia. Zapewnia tym samym efektywne i oszczędne zużycie gazu nawet przy jego zmieniającej się jakości.

Modernizacja instalacji grzewczej z pompą ciepła

W przypadku modernizacji systemów grzewczych z wykorzystaniem pompy ciepła najczęściej stosuje się urządzenia typu powietrze/woda. Korzystają one z darmowej energii odnawialnej skumulowanej w powietrzu atmosferycznym. Nawet przy ujemnych temperaturach pompa ciepła może skutecznie wykorzystywać zawartą w powietrzu energię na potrzeby grzewcze domu. Dużą zaletą pomp ciepła typu powietrze/woda jest m.in. łatwy i szybki montaż. Nie jest on uwarunkowany np. posiadaniem odpowiednio dużej działki, nie wymaga też wykonywania odwiertów czy rozległych wykopów.

WIĘCEJ CZYTAJ W DODATKU "CZYSTE POWIETRZE. ENERGOOSZCZĘDNE MATERIAŁY,TECHNOLOGIE I INSTALACJE"

Modernizacja systemu grzewczego z wykorzystaniem powietrznej pompy ciepła odbywa się bez dewastacji posesji i budynku. Jej przewagą nad pozostałymi urządzeniami z tej grupy jest również atrakcyjna cena. W przypadku modernizacji instalacji grzewczej w domu jednorodzinnym zazwyczaj stosuje się pompy ciepła typu split, które składają się z dwóch jednostek – zewnętrznej i wewnętrznej. Obie jednostki łączy się rurami chłodniczymi o niewielkich przekrojach. Ingerencja w budynek jest więc ograniczona do minimum. Główną zaletą tego rozwiązania są małe wymiary jednostki montowanej wewnątrz budynku, jej cicha praca oraz brak konieczności wykonywania kanałów powietrza i dużych przejść przez ściany. Jednostka zewnętrzna może stanąć bezpośrednio przy ścianie budynku lub zawisnąć na elewacji domu bez obaw o dyskomfort akustyczny domowników i sąsiadów. Nowoczesne technologie zapewniają bowiem cichą pracę urządzenia (moduł zewnętrzny pompy ciepła Vitocal 200-s już w odstępie trzech metrów osiąga próg 35 dB, który jest praktycznie niesłyszalny – dzięki temu pompa ciepła może być stosowana również w gęstej zabudowie). Pompy ciepła typu split oprócz ogrzewania mogą również chłodzić budynek. Dostępne są także jako urządzenia kompaktowe potrzebujące niewiele miejsca do ustawienia (w jednostce wewnętrznej zabudowany jest już zbiornik c.w.u.). Co ważne pompy ciepła nie generują żadnych spalin (nie zachodzi w nich proces spalania paliwa) – zapewniają tym samym czyste ogrzewanie bez smogu.

Instalacja gazowa w domu

Według danych GUS-u z 2018 gaz ziemny był wykorzystywany w 55,7 proc. polskich gospodarstw domowych, ale ponad połowa odbiorców (51,9 proc.) używała go wyłącznie do gotowania posiłków, a tylko 14,0 proc. do ogrzewania mieszkań. Obecność infrastruktury gazowej w budynku to dodatkowa korzyść przemawiająca za zmianą sposobu ogrzewania. Modernizacja systemu grzewczego w przypadku takich domów polega przede wszystkim na demontażu starego pieca na paliwa stałe i podłączeniu gazowego kotła kondensacyjnego. Wykorzystanie istniejącej infrastruktury obniża koszty inwestycyjne, a montaż kotła na gaz przyczynia się do poprawy jakości powietrza oraz komfortu użytkowania domowej instalacji grzewczej.

Zdalna obsługa systemu grzewczego

Nowoczesne kotły kondensacyjne Viessmann zostały wyposażone w zintegrowany interfejs Wi-Fi, który pozwala zdalnie sterować ich pracą, praktycznie z dowolnego miejsca za pomocą aplikacji mobilnej ViCare. Korzystając z niej na smartfonie można np. sprawdzić ustawienia pracy kotła, nie opuszczając salonu, podwyższyć temperaturę w pomieszczeniach tuż przed powrotem do domu lub zredukować ją zdalnie, gdy domownicy będą przebywać poza nim jeszcze przez dłuższy czas. Takie rozwiązanie oznacza dodatkowe oszczędności na kosztach ogrzewania zmodernizowanego domu. Zdalna obsługa kotła to jednak nie tylko wysoki komfort użytkowania systemu grzewczego, ale również bezpieczeństwo na najwyższym poziomie. Dzięki zintegrowanemu w kotłach interfejsowi Wi-Fi użytkownik może powierzyć wybranemu instalatorowi zdalną opieką nad swoim kotłem. Będzie on mógł monitorować pracę urządzenia przez internet i w razie potrzeby ingerować w parametry jego pracy bez konieczności przyjeżdżania na serwis domowy. W przypadku zakłóceń w pracy kotła instalator zostanie o tym poinformowany.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.