Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Według najnowszego raportu WHO z 50 najbardziej zanieczyszczonych miast w Unii Europejskiej aż 36 leży w Polsce. W wielu z nich problemem jest smog, czyli zjawisko występujące na skutek koncentracji zanieczyszczeń powietrza, której sprzyjają pewne warunki atmosferyczne – np. bezwietrzna pogoda lub mgła. Brak widocznego smogu nie oznacza jednak, że obszar, na którym zamieszkujemy, może pochwalić się czystym powietrzem. Głównym źródłem jego zanieczyszczenia jest emisja pyłów i szkodliwych gazów pochodzących z domowych pieców grzewczych oraz lokalnych kotłowni węglowych. W naszym kraju wciąż użytkowanych jest wiele kotłów na węgiel niespełniających podstawowych standardów emisyjnych. Są one źródłem emisji niebezpiecznych dla zdrowia pyłów PM 2,5 i PM10 oraz rakotwórczego benzopirenu. Aby uporać się z poważnym problemem, jakim jest zła jakość powietrza, powinnyśmy zadbać o to, aby dom, w którym mieszkamy, był budynkiem zdrowym. – Zdrowy dom nie zatruwa swoich mieszańców ani środowiska. Nie emituje do atmosfery groźnych dla zdrowia spalin, a do ogrzewania wykorzystuje urządzania bazujące na odnawialnych źródłach energii – podkreśla Sebastian Walerysiak.

Pompa ciepła – ekologia w domu

Jednym z urządzeń grzewczych korzystających z odnawialnych źródeł energii jest pompa ciepła. Pozyskuje ona energię zakumulowaną w trzech niewyczerpalnych źródłach – powietrzu, gruncie lub wodzie, i przekształca ją w ciepło. Ogrzewanie domu pompą ciepła nie wiąże się ze spalaniem paliwa. Urządzenie to nie emituje więc żadnych spalin do atmosfery – jest bezpieczne dla środowiska oraz zdrowia ludzi.

Zwolennicy „tradycyjnych” sposobów ogrzewania podkreślają, że do swej pracy pompa ciepła potrzebuje energii elektrycznej, która wytwarzana jest ze spalania węgla. Prąd jest potrzebny do zasilania urządzenia i pracy sprężarki. Pompa ciepła zużywa go jednak niewiele w stosunku do ilości energii cieplnej, którą przekazuje do instalacji grzewczej.

Pompy ciepła w naszych domach mogą być w 100 proc. zasilane energią odnawialną, a to za sprawą mikroinstalacji fotowoltaicznych. Zamontowane np. na dachu budynku panele solarne pozyskują energię promieniowania słonecznego, a instalacja zmienia je w darmowy, ekologiczny prąd, którym można zasilać wszystkie odbiorniki w domu, w tym również pompę ciepła. Jej połączenie z instalacją fotowoltaiczną przyczynia się aktywnie do poprawy jakości powietrza, jakim oddychamy. Przynosi również wymierne korzyści finansowe w postaci ograniczonych do minimum kosztów energii, bowiem korzystanie z OZE nie wiąże się z regularnymi opłatami.

Nowoczesne technologie

– Zmienia się rynek, pojawiają się nowe technologie, niektóre rozwiązania ustępują miejsca bardziej energooszczędnym. Zmienia się również sam klient, szczególnie ten młodszy. Kierując się ekologicznymi i ekonomicznymi pobudkami, świadomie sięga po pompy ciepła, rozwiązania hybrydowe czy urządzenia pozwalające produkować własną energię elektryczną. Tak więc przez najbliższe lata będziemy zorientowani na nowoczesne zarządzanie energią w oparciu o digitalizację i informatyzację komunikacji. Naszą ofertę uzupełnią więc nowe, cyfrowe, bezpieczne, ekologiczne produkty, które powstaną z łączenia różnych, znanych nam już, rozwiązań w instalacjach energooszczędnych – podkreśla Sebastian Walerysiak.

Dobre prognozy

Pozytywne skutki zastąpienia węgla energią odnawialną są już widoczne chociażby w Chinach, gdzie mieszkańcy Pekinu (do niedawna jednego z najbardziej zanieczyszczonych miast na świecie) zimą 2017 roku mogli ponownie ujrzeć przejrzyste niebo. To dzięki wsparciu finansowemu oraz programom rządowym promującym likwidację smogu i wymianę kotłów węglowych na powietrzne pompy ciepła. Efektem tych inicjatyw w Pekinie był montaż 500 tys. sztuk powietrznych pomp ciepła w latach 2016 i 2017, zmniejszenie zużycia węgla w kotłach o blisko 2 miliony ton rocznie oraz spadek stężenia pyłów PM 2,5 z 110 µg/m3 do 53 µg/m3. – Za tym przykładem może iść również nasz kraj i są ku temu dobre przesłania. Polska jest bowiem jedynym rynkiem w Europie, w którym zanotowano siedem lat z rzędu wzrosty sprzedaży liczby pomp ciepła. Z raportu PORT PC wynika, że w porównaniu z 2018 r. rynek pomp ciepła do centralnego ogrzewania wzrósł w 2019 r. o blisko 64 proc., natomiast cały rynek pomp ciepła – o około 37 proc. Przekłada się to na 42,8 tys. sprzedanych pomp ciepła (razem z systemami VRF) w samym tylko 2019 r. – informują w Viessmann.

Program Czyste Powietrze

Walka ze smogiem również w naszym kraju jest wspomagana poprzez programy, które m.in. umożliwiają inwestorom uzyskanie dofinansowania na działania proekologiczne. Taką inicjatywą jest funkcjonujący obecnie program Czyste Powietrze, skierowany do właścicieli domów jednorodzinnych i osób posiadających zgodę na rozpoczęcie budowy budynku jednorodzinnego. Jego głównym celem jest zmniejszenie emisji pyłów i innych zanieczyszczeń wprowadzanych do atmosfery przez domy jednorodzinne, dlatego skupia się m.in. na wymianie starych pieców i kotłów na paliwo stałe, termomodernizacji budynków jednorodzinnych oraz wspomaganiu inwestycji w odnawialne źródła energii, w tym również w pompy ciepła i fotowoltaikę. Planując budowę domu lub zmianę źródła ciepła w istniejącym budynku, warto więc ubiegać się o dofinansowanie. Inwestycja w OZE nie tylko pomoże chronić środowisko i zwalczać smog – zwiększy również domowy budżet, po pierwsze dzięki wsparciu finansowemu m.in. na zakup i montaż pomp ciepła oraz fotowoltaiki, po drugie dzięki stałym oszczędnościom na koszach energii.

Dariusz Kołodziej

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.