Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Szukając odpowiedniego orynnowania, warto pamiętać, by dopasować je do rodzaju pokrycia dachu. Nie chodzi tylko o kolorystykę, ale przede wszystkim o materiał, z którego wykonane są rynny, i jego wytrzymałość. Rynny odprowadzają z dachu nie tylko czystą wodę, ale też zabrudzenia, liście, piasek. Tworzą one dość zjadliwą mieszankę, która może skutecznie zniszczyć materiał kiepskiej jakości, zwłaszcza podatny na korozję.

W projekcie architektonicznym często, obok informacji o rodzaju pokrycia dachowego, znajduje się sugestia dotycząca orynnowania (materiału lub wręcz konkretnego systemu). Znajdziemy tam również średnice rynien i rur spustowych, jakie należy zastosować, oraz liczbę wylotów rynien i miejsca, w których powinny się znaleźć. W wytycznych tych można dokonywać niewielkich zmian, ale powinno się unikać zmniejszania liczby wylotów lub ich przesuwania w taki sposób, że powstaną długie (ponad 10 m) odcinki rynien. Nie należy natomiast zmniejszać średnicy rynien, ponieważ zbyt mały przekrój oznacza kłopoty z odebraniem i odprowadzeniem wody z dachu.

Materiał

Orynnowanie to system, którego elementy muszą do siebie pasować. Powinny więc być wykonane z jednego materiału i pochodzić od jednego producenta.

* PVC. Rynny z tego materiału są tanie i lekkie. Tworzywo sztuczne jest niewrażliwe na korozję i odbarwienia (a także na niszczące działanie ptasich odchodów). Ich zaletą jest wyjątkowo gładka powierzchnia, dzięki której woda jest szybko odprowadzana, co utrudnia zatrzymywanie się zabrudzeń. Tworzywo jest barwione w masie, co sprawia, że na rynnach nie widać zarysowań. Nie wymagają konserwacji.

PVC jest materiałem rozszerzającym się podczas nagrzewania. Dlatego elementy orynnowania łączy się zwykle na złączki z uszczelką EPDM, która chroni system przed rozszczelnieniem. Trwałość rynien z PVC szacowana jest na ok. 40 lat.

Blacha ocynkowana. Rynny takie mają warstwową budowę – wewnątrz znajduje się rdzeń z dwustronnie ocynkowanej blachy stalowej. Wierzchnią warstwę stanowią różne powłoki (np. poliestrowe) lub warstwy lakieru. Żywotność tego typu orynnowania szacowana jest na 50-60 lat, jest ono odporne na korozję i uszkodzenia mechaniczne. Rynny dostępne są w różnych wariantach kolorystycznych.

* Blacha cynkowo-tytanowa. Jest bardzo trwała (ponad 80 lat). Wykonane z niej rynny mają szarawy kolor, z czasem nabierający patyny (bywają też rynny patynowane fabrycznie), która ma znaczenie nie tylko estetyczne – chroni też blachę przed korozją i ma zdolność samonaprawiania zarysowań. Takie rynny nie wymagają konserwacji.

Blacha miedziana. Powlekane cynkiem lub akrylem są najtrwalszym materiałem na rynny, ale też najdroższym. Podobnie jak cynkowo-tytanowe z czasem pokrywają się patyną i zmieniają kolor na zielony.

* Blacha aluminiowa. Również dość trwałe, ale zamontowane bezpośrednio przy elementach z innych metali (poza stalą nierdzewną) mogą ulegać korozji kontaktowej.

Kształt

Choć najpopularniejsze są rynny półkoliste lub półeliptyczne, to produkowane są one również w innych kształtach – np. trapezowe, kwadratowe. Półkoliste dostępne są w różnych rozmiarach, o średnicy od 70 do 250 mm. Rynny półeliptyczne, które mają dużą przepustowość, stosuje się przede wszystkim do dużych dachów. Trapezowe, prostokątne i w kształcie gzymsu mogą mieć w podstawie 100-150 mm.

Rury spustowe natomiast dostępne są w trzech przekrojach: okrągłym, kwadratowym i prostokątnym i dopasowuje się je do kształtu rynien. W domach jednorodzinnych najczęściej montowane są rynny o średnicy 125 mm oraz rury spustowe o średnicach od 80 do 90 mm.

Rynny półokrągłe są najpopularniejsze, dobrze radzą sobie z odbieraniem wody z dachu, a dodatkowo są bardzo odporne na obciążenia mechaniczne. Do dachów bez okapu stosuje się specjalne systemy rynien kwadratowych.

Co się składa na system rynnowy

Rynna, rynhak, sitko, narożnik zewnętrzny, narożnik wewnętrzny, kolano, sztucer ze złączką rynny, mufa, rura spustowa, obejma rury spustowej, trójnik, rewizja, osadnik, odprowadzenie wody.

Ekspert radzi. Kwadratowe systemy rynnowe

Damian Dylewski, ekspert marki Galeco

W 2013 roku podkrakowski producent wprowadził na rynek swój pierwszy system bazujący na kwadratowym przekroju rynny. Galeco BEZOKAPOWY, bo taką nosił nazwę, był jednak rozwiązaniem pionierskim na skalę światową nie tylko ze względu na zastosowany kształt. Nowatorskie było również ukrycie rury spustowej w warstwie elewacji. Dwa lata później oferta firmy wzbogaciła się o system przeznaczony do budynków o nowoczesnym charakterze. Z myślą o nich powstał Galeco STAL2 z kwadratową rynną i rurą spustową, które miały podkreślać modernistyczny styl architektury.

Wreszcie na początku 2018 roku, podczas targów Budma, zaprezentowano PVC2 będący odpowiedzią na potrzeby współczesnych klientów. Projektując system Galeco BEZOKAPOWY, zadbaliśmy, by był w stu procentach wolny od przecieków. Prawidłowo zamontowane rynny są zupełnie bezpieczne, nawet w ociepleniu budynku. Rozwiązanie Galeco wyróżnia kompleksowość. Wszystkie elementy systemu są prostokątne, dzięki czemu ich układ jest praktyczny w wielu aspektach. Zupełną pewność daje także dodatkowa uszczelka zamontowana w mufie oraz pas podrynnowy, który odprowadza skropliny i wodę. Kolejne ulepszenie i gwarant stabilności systemu stanowi łącznik dylatacyjny zapewniający hermetyczność wszelkich połączeń bez spawania i klejenia. Dzięki rozwiązaniom zastosowanym w konstrukcji bezokapowej, szczelność jest zagwarantowana.

System bezokapowy można wykorzystać wszędzie tam, gdzie jest potrzeba zrównania linii okapu z licem elewacji. Ważne jednak, by mieć na uwadze wytyczne instrukcji montażu, która narzuca schemat „występu krokwi”. Najważniejsze, aby montaż systemu bezokapowego każdorazowo był uwzględniony już na etapie projektowania budynku. Należy wziąć po uwagę rodzaj wykorzystanych materiałów oraz ich grubość. W zależności od zastosowanego ocieplenia może powstać konieczność wykonania wnęki w ścianie za rurą spustową. W tak powstałej bruździe należy umieścić materiał izolacyjny o podwyższonych parametrach izolacyjnych.

A jakie są zalety kwadratowych rynien w porównaniu z ich półokrągłymi odpowiednikami?

Wśród walorów tych pierwszych należy wymienić przede wszystkim wysoką ekonomiczność. Wydajność prostokątnej rynny o profilu 125 mm, w zależności od jej umiejscowienia, wynosi od 90 do nawet 180 m kw. Nietypowy kształt wpływa również na zwiększoną przepustowość, co jest szczególnie istotną cechą dobrego systemu rynnowego. Nie zapominajmy również o kwestiach estetycznych – bardzo ważnych z punktu widzenia projektantów i inwestorów. Kwadratowe rynny podkreślają nowoczesny charakter bryły budynku. Dodatkowo wzmocnione maskownicą dopełniają całości modernistycznej, często minimalistycznej architektury. Pamiętajmy, że właściwie zainstalowany system jest zawsze gwarancją bezpieczeństwa dla domu i jego mieszkańców. Nie ma wówczas obaw o powstanie przecieków czy innego rodzaju usterki. O ile w przypadku rynien o przekroju półokrągłym samo zamontowanie ich na budynku wydaje się rzeczą prostą, o tyle system kwadratowy uważany jest za bardziej wymagający. Najważniejsze, by stosować się do dołączonych instrukcji oraz postępować zgodnie z wytycznymi zamieszczonymi w filmach montażowych

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.