Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Na co dzień w naszym serwisie dużą popularnością cieszą się newsy i bieżące analizy polityczne. Jednak gdy patrzymy na wyniki czytelnictwa za cały rok, to widać teksty, które żyją miesiącami. Nasi czytelnicy wracają do nich, polecają znajomym i dyskutują na forum długo po publikacji. To artykuły, o których trudno przestać myśleć, bo dotykają spraw najistotniejszych, odsłaniają prawdę, pokazują patologię władzy lub dają dobrą wskazówkę do przezwyciężenia problemów osobistych.  

Artykuły popularne wśród prenumeratorów "Wyborczej" mają zupełnie inny charakter niż hity darmowego internetu. Państwo, nasi stali czytelnicy, nie dają się złapać na tanią sensację i nie klikają w zdjęcia celebrytów. Lubią Państwo za to wywiady z ekspertami, eseje oraz reportaże śledcze. Szczególnie charakterystyczne dla naszego serwisu są niezmiennie wysokie wyniki informacji o najlepszych książkach, które regularnie przygotowują recenzenci "Wyborczej". I choć wiele razy widziałam te artykuły na listach najwyższego czytelnictwa wśród prenumeratorów, to za każdym razem znów czuję się zbudowana. Z krajowych badań czytelnictwa wynika przecież, że ponad 60 proc. Polaków nie czyta książek, tymczasem wygląda na to, że prenumeratorzy "Wyborczej" stale poszukują nowej lektury. Też tak mam i czuję się w Waszym towarzystwie bardzo komfortowo. 

W ramach podsumowania roku proponuję Państwu siedem wybitnych artykułów dziennikarzy "Wyborczej". Wszystkim nam życzę, żeby za rok ten zestaw był bardziej optymistyczny. 

***
Wszystkie teksty, które publikujemy możesz czytać dzięki prenumeracie. Kup ją tutaj i czytaj!
***

Mój przegląd najlepszych tekstów zilustrowany jest jednym z najpopularniejszych zdjęć w polskim internecie w 2020 roku. Jego autorem jest nasz fotoreporter Jakub Porzycki. Przegląd naszych najlepszych zdjęć tego roku można obejrzeć tutaj.

Olga Tokarczuk: Coś nas testuje

Rozmowa Michała Nogasia o życiu w pandemii pokazuje noblistkę jako osobę skromną i pokorną, ostrożnie wygłaszającą sądy i nieskłonną do ślepego podążania za trendem. To zestaw cech tak różny od cech większości ludzi występujących w mediach, że aż szokujący. Refleksje Tokarczuk połączone z delikatnością Nogasia, który nie dociska i nie wyostrza, sprawiają, że trudno się od tej rozmowy oderwać, a potem trudno o niej zapomnieć. Ale ostrzegam – nie jest to tekst, który można czytać, przeskakując między oknami przeglądarki. Tu warto się na chwilę zatrzymać.

Niebezpieczne związki Patrycji Koteckiej

„O, jakbym chciała mieć jeszcze w życiu u władzy kogoś, komu ufam, kogo szanuję, kto ma kompetencje, wizję na przyszłość. Komu autentycznie zależy na wspólnym dobru, a nie utrzymaniu władzy za wszelką cenę, nawet – jak teraz przy okazji wyborów – po trupach. Marzy mi się władza, która traktowałaby obywateli z szacunkiem i autentyczną tolerancją, próbując pogodzić różne, często sprzeczne potrzeby. Wiem, słyszę się. To brzmi naiwnie, ale naiwność nie zawsze jest głupotą, często wyraża jakąś przeczuwaną naturalną idealną oczywistość”. 

To słowa Tokarczuk z wywiadu Nogasia. Może się spełnią w 2021 roku? Na razie pozostaje nam żyć z władzą daleką od tej wizji, a nam – dziennikarzom – dodatkowo ujawniać jej patologie. 

Dużo ich było w 2020 roku. „Zbigniew Ziobro przez lata pomagał w karierze i korzystał z medialnych usług Patrycji Koteckiej. Ona wspierała go jako dyrektor w TVP, a dziś jest żoną ministra i ma kierownicze stanowisko w firmie zależnej od PZU. Wciąż ciągnie się za nią cień niejasnej przeszłości” – pisze Wojciech Czuchnowski w reportażu śledczym „Niebezpieczne związki Patrycji Koteckiej”. Dziennikarz precyzyjnie, punkt po punkcie wylicza niepokojące relacje ze światem przestępczym, sterowanie państwową propagandą oraz nepotyzm.  

Tekst Czuchnowskiego opublikowaliśmy w „Wyborczej” w lutym zeszłego roku. Od tej pory żadna z opisanych w nim afer nie została przez rząd rozliczona. Przeciwnie – doszły następne, jak choćby zakup przez Ministerstwo Zdrowia maseczek od handlarza bronią opisany w naszym cyklu „Zdemaskowani”, nagrodzonym Grand Press w kategorii dziennikarstwo śledcze. 

"Syn Jacka Kurskiego zaczął mnie krzywdzić, gdy miałam 10 lat"

Zepsucie władzy pokazuje także reportaż Żanety Gotowalskiej i Piotra Głuchowskiego o gwałtach w leśniczówce Kurskich, krytych przez prokuraturę. – Zdzisław Kurski, najstarszy syn Jacka, zaczął mnie krzywdzić, gdy miałam dziewięć lat, a kiedy się wydało w 2015 r., sprawę dwukrotnie umorzono. Nie mam już zaufania do wymiaru sprawiedliwości – opowiada reporterom Magda Nowakowska z Trójmiasta.

Czy ktoś jeszcze to zaufanie ma? Jeśli tak, to albo jest z PiS-u, albo na ostatnie kilka lat zapadł w zimowy sen. 

"Gwałcił mnie przez kilka godzin, do świtu"

Reportaż Mai Staśko i Patrycji Wieczorkiewicz pokazuje, że nie tylko gwałciciele związani z władzą mogą liczyć w Polsce na pobłażanie.  

Ten tekst był dla mnie bardzo trudny. Kilka razy musiałam przerywać czytanie, żeby złapać oddech i opanować emocje. Nie ma tu kolorowania rzeczywistości, jest narracja w pierwszej osobie i prosta opowieść kilku kobiet o tym, jak zostały zgwałcone i co zdarzyło się potem. 

Myślę, że każda ofiara przemocy seksualnej znajdzie tu choć część swoich doświadczeń. Jeśli nie w samym opisie zdarzenia, to w kpiących spojrzeniach, odmowie pomocy i wszechogarniającym wstydzie. Z raportu fundacji Ster wynika, że jakiejś formy przemocy seksualnej doświadczyła zdecydowana większość Polek. Może dlatego ten artykuł jest tak popularny?  

Dziesięć najlepszych książek roku 2020 

W zestawieniu nie może zabraknąć hitu, który zapowiadałam na wstępie. Ten zestaw to wybór najlepszych publikacji 2020 roku według naszych recenzentów: Juliusza Kurkiewicza, Natalii Szostak, Michała Nogasia, Jacka Świądra, Łukasza Grzymisławskiego, Katarzyny Wężyk, Renaty Lis, Emilii Dłużewskiej i Jerzego Jarniewicza. Tak podsumowują swoją pracę: „Takie rankingi to w dużej mierze rodzaj zabawy, ale postawiliśmy na 10 wyjątkowych tytułów, za którymi stoi nasz zachwyt i przekonanie, że właśnie wyjątkowej wrażliwości ich autorów najbardziej dziś potrzebujemy”.

Jacek Dukaj: Tak wymienia się rdzeń duszy

W przeciwieństwie do Olgi Tokarczuk Jacek Dukaj nie grzeszy skromnością. Ale może nie musi? Ma przecież papiery na to, że jego prognozy się sprawdzają. W eseju dla „Wyborczej” pisze o trendach technologicznych i ekonomicznych, przemianach wartości i kultury, ewolucji ustrojów społecznych i stanie świadomości.  

Zadaje pytania: Jak pracować i komunikować się zdalnie, gdy nie ma się dostępu do internetu, nie żyje się w środowisku cyfrowym? Sama idea „dystansu społecznego” dla większości ludzkości stanowi baśń luksusu. Kurier dostawca to figura niewolnika naszych cyfrowych Aten: bezpiecznie odizolowani obywatele mogą sobie filozofować na Facebooku o demokracji, gdy obsługują ich niewidzialni niewolnicy. 

I kwestionuje wartości, w które wierzymy: „Wysokie ceny ropy służyły za jedną z głównych motywacji dla przechodzenia na zieloną energię. Te same przedsięwzięcia i regulacje teraz – w kryzysie, bezrobociu i przy dostępności taniej »brudnej« energii – objawią się biednym niczym więcej jak fanaberią Jednego Procentu. Okrutną religią wielkomiejskich ateistów: niech inni cierpią za nasze przekonania o przyszłości, której i tak nie dożyjemy”. 

Kryzys w związku zaczyna się, gdy przestajemy zwracać uwagę na swoje potrzeby

„Ten czas jest testem dla nas i dla bliskich. Może się okazać, że wbrew pochwałom i deklaracjom rodzina wcale nie jest najważniejsza i najpiękniejsza, że dla wielu widok ukochanej osoby i przebywanie z nią przez cały dzień, bez przerwy, stanie się nie do zniesienia” – ta prognoza Olgi Tokarczuk z początku pandemii z pewnością okazała się prorocza. 

Wywiad Anety Borowiec z ginekolożką i seksuolożką Beatą Wróbel dostarcza wiele prostych i konstruktywnych podpowiedzi dla związków, które na różnych etapach dopada kryzys. Warto przeczytać całość, ale jeśli nie mają Państwo dziś czasu i chcą od razu przejść do działania, to zdradzę jedną poradę, która przewija się wiele razy: żeby związek kwitł, trzeba dużo rozmawiać i uprawiać seks. Może to dobre postanowienia na Nowy Rok? 

***
Jeśli nie masz jeszcze prenumeraty, najwyższy czas to zmienić! Daj sobie dostęp do świetnych tekstów z 2020, ale przede wszystkim do tych, które napiszemy w 2021. Tutaj kupisz prenumeratę >>

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.