Adwokaci, którzy chcą postawić Zbigniewa Ziobrę i Bogdana Święczkowskiego przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym w Hadze, gromadzą dowody od uczestników protestów przeciwników PiS tłumionych przez policję. - Aby udowodnić, że to postępowanie było masowe i systemowe, musimy znaleźć jak najwięcej ofiar takich działań - mówi mec. Jacek Dubois.
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

- Chcemy skarżyć systemowe działania państwa, m.in. zatrzymania, które są formą represji wobec osób o poglądach krytycznych wobec rządu - mówi Małgorzata Nowogońska z ObyPomocy, zespołu pomocy prawnej przy Obywatelach RP. 

Obywatele RP, Komitet Obrony Demokracji i Fundacja Otwarty Dialog współpracują z adwokatami Jackiem Dubois, Mikołajem Pietrzakiem i Romanem Giertychem, którzy zajmują się zawiadomieniem do Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze o popełnieniu przestępstwa przez ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego Zbigniewa Ziobrę oraz jego zastępcę, prokuratora krajowego Bogdana Święczkowskiego, a także "nieustalonych na razie osób współodpowiedzialnych". 

Zawiadomienie o ściganiu ma dotyczyć „masowego używania organów ścigania, prokuratury, służb specjalnych CBA, policji do bezprawnego zatrzymywania, przetrzymywania bądź siłowego doprowadzania osób ze względu na ich przekonania polityczne".

Jak pisał kilka dni temu w "Wyborczej" Wojciech Czuchnowski, informację o rozpoczęciu sprawy Trybunał dostał 21 października. I już się nią zajmuje w ramach tzw. sygnalizacji. To wstępna część procedury - MTK wyznaczył urzędnika do kontaktu z zawiadamiającymi prawnikami. Może też podejmować pierwsze czynności sprawdzające.

Adwokaci mają pełnomocnictwa od poszkodowanych przez PiS-owski system władzy. Są wśród nich Paweł Olechnowicz, były prezes Lotosu, zatrzymany w 2019 r. (sąd uznał zatrzymanie za bezpodstawne i przyznał mu 45 tys. zł zadośćuczynienia), gen. Piotr Pytel, były szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, zatrzymany w 2017 r. (sąd w wyroku uznał to za nadużycie władzy, prokurator nie poniósł żadnych konsekwencji) i Jakub Banaś, syn prezesa NIK Mariana Banasia. Do wniosku dołączył również były szef CBA Paweł Wojtunik.

Adwokaci czekają na zgłoszenia od prześladowanych przez władzę obywateli

Teraz prawnikom zależy na tym, by zgromadzić jak najwięcej dowodów na prześladowanie przeciwników przez obóz PiS, m.in. od uczestników obywatelskich protestów tłumionych przez policję, podczas których dochodziło do zatrzymań protestujących.

- Obecna władza przyjęła pewną systemowość działania polegającą na bezprawnym pozbawieniu wolności kilku grup. Musimy wykazać, że odbywające się w ostatnich latach zatrzymania mają charakter systemowy i są skierowane wobec ludzi o odmiennych poglądach - politycznych czy etycznych - niż władza - mówi mec. Dubois. I dodaje: 

Aby udowodnić, że to postępowanie było masowe i systemowe, musimy znaleźć jak najwięcej ofiar takich działań.

Jak mówi, chodzi o sytuacje przetrzymywania osób przez policję bez formalnego uzasadnienia, np. podczas przedłużającego się legitymowania, tzw. kotłów, w jakich podczas protestów policja trzymała godzinami protestujących (często nocą, przy bardzo niskich temperaturach). - To również sytuacje wywożenia protestujących na peryferia miast i pozostawianie ich tam - dodaje adwokat i podkreśla: - Zwracamy się do wszystkich osób, które zostały z powodów politycznych pozbawione wolności w latach 2015-21, do skontaktowania się z nami, aby wniosek objął maksymalnie pełną listę osób. Wszelkie dane pokrzywdzonych będą objęte tajemnicą MTK. 

- W ostatnich latach uczestnicy legalnych, obywatelskich manifestacji wielokrotnie doświadczali bezprawnych, siłowych działań policji. Będziemy przygotowywać listy osób pokrzywdzonych - od tych przetrzymywanych przez wiele godzin w policyjnych kotłach, przez arbitralne zatrzymania i pobyty na policyjnych "dołkach", po polityczne i wydobywcze areszty tymczasowe. Zachęcamy do zgłaszania się do Fundacji Otwarty Dialog, gwarantujemy zachowanie poufności. Polityczny kontekst represyjnego działania organów ścigania łączy dziś protestujących na ulicach, byłych szefów służb specjalnych, niewygodnych dla władzy przedsiębiorców i zwyczajnych obywateli przypadkiem wchodzących w kolizję z państwem. Bezkarność władzy rozzuchwala i prowokuje do kolejnych nadużyć. Centralną rolę w tym systemie odgrywa prokuratura - agencja ochrony interesów obozu rządzącego, wykorzystywana do załatwiania zarówno politycznych, jak i prywatnych porachunków. Uważamy, że musimy spróbować położyć temu kres z użyciem wszelkich dostępnych instrumentów. Kluczem jest osobista odpowiedzialność jej kierownictwa - mówi Marcin Mycielski, wiceprezes Fundacji Otwarty Dialog. 

- W ruchu Obywatele RP mamy co najmniej kilkanaście osób, które podczas pokojowych protestów były zatrzymywane, przetrzymywane godzinami w wozach policyjnych i komisariatach. Były to zatrzymania bezprawne, co wielokrotnie przyznawał sąd, uwzględniając zażalenia na zatrzymanie - mówi Małgorzata Nowogońska. 

Wśród spraw, jakie ObyPomoc chce dołączyć do wniosku adwokatów, jest m.in. zatrzymanie kilku osób, które 1 sierpnia 2020 r. stały na placu Krasińskich w momencie, gdy zbliżał się tam marsz narodowców z ONR. Policjanci wynieśli protestujących na ul. Długą, trzymali w kotle, a potem wywieźli do komendy.

Jest też sprawa z 11 listopada 2017 r. Obywatele RP stali na ul. Smolnej w Warszawie z transparentem "Warszawa wolna od faszyzmu" podczas przemarszu zorganizowanego przez stowarzyszenie Marsz Niepodległości. Zostali wywiezieni do komisariatu i trzymani przez kilka godzin. 

ObyPomoc dołączy również sprawę uczestnika protestu w obronie praworządności z 23 maja 2020 r., kiedy Zgromadzenie Sądu Najwyższego wybierało nowego I prezesa SN. W tym czasie policja zaczęła legitymować pikietujących. Jeden z protestujących spokojnie, na pokojowym zgromadzeniu, z zachowaniem odległości i odstępu wobec innych osób odmówił okazania dowodu. Został zatrzymany i przewieziony do komisariatu.

We wszystkich tych przypadkach sądy orzekły, że zatrzymania protestujących były niezasadne.

Informacje o poszkodowanych zbiera również wśród swoich działaczy KOD. - Jest wśród nas duża wola, by doprowadzić te sprawy do końca i zawalczyć o sprawiedliwość - mówi szef KOD Kuba Karyś. Organizacja wyśle do swoich członków formularze, w których będą mogli opisać zatrzymania. 

Mec. Dubois: - Osoby, które zgłoszą się do nas, będą brały udział w postępowaniu w charakterze świadków. Na tym etapie chodzi o zgromadzenie informacji i dokumentów. W perspektywie, jeśli będzie to konieczne, osoby te mogą być przesłuchiwane w charakterze świadków w Hadze.

Czy wniosek polskich adwokatów ma w Hadze szanse? 

Informacja "Wyborczej" o podjętej przez adwokatów inicjatywie rozgrzała dyskusję, czy MTK jest właściwym adresatem wniosku o ściganie Ziobry i Święczkowskiego.

Dubois, Pietrzak i Giertych rozpoczęli sprawę "przeciwko osobom odpowiedzialnym za bezprawne pozbawianie obywateli wolności z powodów politycznych, tj. o zbrodnię przeciwko ludzkości określoną w art. 7 ust. 1 litery e i h" rzymskiego statutu MTK.

We wskazanych przepisach mowa jest o zbrodni przeciwko ludzkości, w tym: podpunkt e: "uwięzienie lub inne dotkliwe pozbawienie wolności fizycznej z naruszeniem podstawowych reguł prawa międzynarodowego", oraz h: "prześladowanie jakiejkolwiek możliwej do zidentyfikowania grupy lub zbiorowości z powodów politycznych, rasowych, narodowych, etnicznych, kulturowych, religijnych, płci".

Zdaniem prof. Jacka Barcika, specjalisty w zakresie prawa międzynarodowego publicznego, wniosek polskich adwokatów skazany jest na porażkę. 

"Zgodnie z art. 13 Statutu Rzymskiego Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK) zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa może do Trybunału złożyć jedynie państwo – strona Statutu albo Rada Bezpieczeństwa ONZ. Wyjątkowo postępowanie może wszcząć także prokurator MTK z mocy własnej, ale w omawianej sytuacji nie jest to możliwe. Omawiana sytuacja nie spełnia cech definicji zbrodni przeciwko ludzkości z art. 7 Statutu MTK. Istotą działania MTK jest zasada pomocniczości, co oznacza, że MTK działa zasadniczo wówczas, gdy sprawa nie mogła zostać załatwiona w ramach krajowego postępowania karnego" - argumentuje we wpisie w mediach społecznościowych.

- Znam ten zarzut, że wskazane przez nas represje mają charakter drobny wobec zbrodni przeciwko ludzkości. W naszym wniosku nie zajmujemy się jednak sprawą jednostkową, ale wskazujemy, że działania wobec przeciwników obecnej władzy mają charakter systemowy i masowy. Chcemy też pokazać obywatelom, że nie są bezradni, że zorganizowane społeczeństwo jest w stanie się obronić, że jesteśmy silniejsi od mafijnego państwa - mówi mec. Dubois. 

We wspólnym oświadczeniu udostępnionym na profilu facebookowym MTK Zgłoszenia prawnicy informują:
"Mamy świadomość, że dotychczas MTK kojarzył się ze ściganiem zbrodni ludobójstwa (art. 6 Statutu) i zbrodni wojennych (art. 8 Statutu), lecz zbrodnie przeciwko ludzkości ścigane z art. 7 również podlegają jurysdykcji Trybunału. Dysponujemy opinią wybitnego naukowca, która stwierdza jurysdykcję MTK nad czynami opisanymi wyżej".

Zapowiadają, że w ciągu następnych kilku tygodni (do końca roku) zamierzają złożyć wniosek wstępny, a w ciągu następnych dwóch, trzech miesięcy wniosek ostateczny. "Liczymy na pozytywną decyzję o wszczęciu śledztwa i szybkim postawieniu zarzutów" - kończą prawnicy. 

---

Jak zgłosić swoją sprawę do wniosku do MTK? 

Zgłoszenia przyjmuje Wiktoria Magnuszewska z Fundacji Otwarty Dialog pod mailem: wiktoria.magnuszewska@odfoundation.eu Każdy zgłaszający otrzyma formularz do wypełnienia, a fundacja gwarantuje pełną anonimowość.

Informacje na temat wniosku oraz formularz zgłoszeniowy znaleźć można również na profilu facebookowym MTK Zgłoszenia, gdzie podany jest adres kontaktowy: mtkzgloszenia@gmail.com

Nazwiska zgłaszających się osób będą przekazywane niezwłocznie do kancelarii adwokatów prowadzących tę sprawę: Jacka Dubois, Romana Giertycha i Mikołaja Pietrzaka. Dokumenty po ich opracowaniu zostaną dostarczone do biura prokuratora MTK. 

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi 
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Więcej
    Komentarze
    Zaloguj się
    Chcesz dołączyć do dyskusji? Zostań naszym prenumeratorem
    Oby panowie mecenasi mieli w tym wypadku rację. Jeśli nie, to będziemy musieli czekać na kilkadziesiąt ofiar śmiertelnych, by tych dobrozmieńców dopadła sprawiedliwość i prawo.
    @Vito(ld)60
    Kobiety już zaczęli mordować.... naród mordowany nikt nie chce rodzić...
    już oceniałe(a)ś
    19
    0
    @Vito(ld)60
    Brawo! Przejdą do historii jako przesłuchiwani przed trybunałem karnym w Hadze! To jest dopiero początek odpowiedzialności. Przyjdzie czas że każdy funkcjonariusz i urzędnik tego systemu który łamał prawo lub prześladował ludzi za poglądy polityczne, będzie sądzony, tu w Polsce. Oprawcy są głupi jeżeli myślą że ta władza będzie trwać wiecznie i Kaczyński zawsze będzie ich chronił. Nie pomogą tłumaczenia o wykonywaniu rozkazów
    już oceniałe(a)ś
    0
    0
    Zbyszek karierę zrobi za kratkami. Ach te pulchności w połączeniu z alabastrową cerą. Rubens płakał, że nie malował
    @inny_wolny_nick
    Może w więzieniu współwięźniowie zrobią ze Zbynia prawdziwego mężczyznę, a, że metodami dość brutalnymi?Trudno.Takie jest życie wobec tego,który gwałcił sprawiedliwość i Konstytucję RP przez lata w sadystyczny sposób. i niszczył życie milionom obywateli RP.
    już oceniałe(a)ś
    16
    1
    @samica @inny_wolny_nick
    dajci sobie spokój z publicznym opisywaniem swoich fantazji na temat gwałtów więziennych, serio
    już oceniałe(a)ś
    5
    2
    @inny_wolny_nick

    Minister zero czyli solidarna szmata pozna smak życia do końca jak mu koledzy w celi w nocy wpier... spuszczą.
    już oceniałe(a)ś
    3
    0
    A co z capo di tutti capi, Jarosławem Kaczyńskim? On się wywinie od wszelkiej odpowiedzialności? Szkoda, bo jadąc do Hagi zobaczyłby kawałek świata.
    @ol!a@k
    Jemu czesciej zmieniaja pampers, popuszcza ze strachu.
    już oceniałe(a)ś
    15
    0
    @ol!a@k
    Pewnie i tak nie doczeka końca procesu.
    już oceniałe(a)ś
    4
    0
    Apeluję o pamięć o ciarce, szymczyku i dobrodzieju, bo będzie im przykro, a to oni dziarsko łżą i biją dla dyktatury.
    Mafijne państwo pis dzielców na licencji putina
    @bra-tanki
    Kochany, nie da się o nich zapomnieć. No nie da się.
    już oceniałe(a)ś
    10
    0
    Jak cala polska nie wyjdzie na ulice i pogoni tych zloczyncow,to nic sie nie stanie,bedzie jak bylo,albo jeszcze gorzej.
    @elzbietajanicki@yahoo.de
    Oczywiście.
    Niekoniecznie trzeba jednak "gonić", wystarczyłby najdrobniejszy, ale czynny opór obywatelski i blokada machiny - strajki, nieposłuszeństwa i blokada machiny.
    Nasze ciepłe kluchy w garnku z żabą wolą jednak ciepłe uliczne flash-moby pod fejsa, z braku horyzontów i cojones.
    już oceniałe(a)ś
    13
    0
    @elzbietajanicki@yahoo.de
    Do urn tutaj trzeba. Inaczej się nic nie zmieni, przynajmniej nie na lepsze.
    już oceniałe(a)ś
    3
    2
    @elzbietajanicki@yahoo.de
    Już dawno mówiłem, ze musimy się zbuntować. Leniwa opozycja albo Unia porządku za nas nie zrobią.
    już oceniałe(a)ś
    7
    0
    @Cyklistaaleniewegetarianin
    O urny już zadbali niestety.
    już oceniałe(a)ś
    1
    0
    A szefem tych panów nie jest premier?
    @28.09
    A mamy premiera?
    już oceniałe(a)ś
    14
    0
    @samica
    Słyszałam, że podobno tak. Ale to chyba fake news.
    już oceniałe(a)ś
    11
    0
    @samica
    To podobno ten facet od opowiadania bajek. Tak słyszałem.
    już oceniałe(a)ś
    13
    0
    Społeczeństwo nie stawiające żadnego oporu bandyckiej opresji z rąk własnych nie zasługuje na nic lepszego niż piss.
    Wniosek mecenasów dobitnie tylko podkreśla naszą postawę biernej roszczeniowości i cynizmu wobec cywilizacji.
    A cywilizację się buduje trudem i czynem, a nie nabywa w sklepiku z trybunałami.
    Niemniej -oczywiście- ten gest, z braku oporu, masowych strajków i blokady obywatelskiej państwa ukradzionego przez piss, to być może ostatni zdrowy przedśmiertny odruch samozachowawczy chorego na zabój plemienia priwislanskiego.
    już oceniałe(a)ś
    59
    0
    Moze wreszcie zostac przerwana ostentacyjnie bandycks buta degeneratow Ziobry, Swieczkowskiego innych im poslusznuych zwyrodnialcow
    już oceniałe(a)ś
    43
    0