Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Tekst ukazuje się jednocześnie na stronie OKO.press

W sondażu IPSOS dla OKO.press zadano pytanie: „Wiele Polek i Polaków ma wątpliwości, czy się szczepić. Z którymi ich argumentami się zgadzasz?”. Wyniki nie napawają optymizmem: połowa Polaków zgadza się z argumentem „jestem wolnym człowiekiem, nikt mi nie będzie narzucał tego, co mam robić” (48 proc.), 43 proc. z argumentem „nie wiadomo, czy szczepionka jest bezpieczna”, 34 proc. „wierzy raczej w naturalną odporność organizmu”, a 32 proc. uważa, że „koncerny farmaceutyczne wciskają nam szczepionki, bo chcą na tym zarobić”.

Mniej, ale ciągle 15 proc., uważa, że „I tak wszyscy prędzej czy później zachorują, to po co się dodatkowo narażać”, a aż 13 proc. sądzi, że „tak naprawdę nie ma żadnego nowego koronawirusa, to tylko odmiana grypy”.

Tylko jedna czwarta Polek i Polaków (24 proc.) deklaruje, że nie przekonuje ich żaden z podanych argumentów. To samo badanie pokazało, że aż 25 proc. respondentów nie zamierza się zaszczepić w ogóle. Można więc powiedzieć, że jedna czwarta Polaków to zdecydowani antyszczepionkowcy, jedna czwarta to zdecydowani zwolennicy szczepień, do których nie trafiają żadne argumenty przeciwne szczepionkom, a pozostała połowa sytuuje się gdzieś pomiędzy – chce się zaszczepić, ale ma swoje wątpliwości.

Fot. Jacek Marczewski / Agencja Gazeta

Zwolennicy KO i starsi są najbardziej odporni

Jak pokazało badanie, 43 proc. zwolenników KO jest odpornych na wszystkie argumenty antyszczepionkowców; dalej jednak oznacza to, że do 57 proc. przemawia choć jeden z nich. Wśród zwolenników Lewicy odpornych jest 36 proc., PSL – 34 proc., PiS – 25 proc., PL 2050 – 23 proc., wśród zwolenników Konfederacji… 2 proc. Oznacza to, że do praktycznie wszystkich konfederatów trafiają argumenty antyszczepionkowców, najbardziej ten o rzekomych zagrożeniach związanych ze szczepionką (68 proc.)

 Mężczyźni okazują się bardziej podatni na argumenty antyszczepionkowców niż kobiety, gorzej wykształceni bardziej niż lepiej wykształceni, mieszkańcy wsi bardziej niż mieszkańcy miast, a także prawicowcy bardziej niż lewicowcy. Co ciekawe, nie można jednak powiedzieć, że statystyczny zwolennik szczepień to typowa osoba „młoda, wykształcona, z dużego miasta” – młodsi Polacy okazują się bowiem bardziej podatni na retorykę antyszczepionkową niż starsi. Więcej spośród nich deklaruje również, że nie zamierza się szczepić: to aż 35 proc. z nas przed 50. rokiem życia i tylko 12 proc. Polaków po pięćdziesiątce. Zważywszy na to, że koronawirus jest bez porównania bardziej niebezpieczny dla osób starszych, te liczby mogą skłaniać do optymizmu. Tym bardziej jednak niepokoi fakt, że odsetek zaszczepionych Polaków po 80. roku życia jest w Polsce jeden z najniższych w Europie i na koniec kwietnia wyniósł zaledwie 57 proc.

 Wolnoć, Tomku, w swoim domku

Aż połowę Polaków przekonuje „wolnościowy” argument przeciwników szczepień: „jestem wolnym człowiekiem, nikt mi nie będzie narzucał tego, co mam robić” (48 proc.). Jak pokazują badania międzynarodowe IPSOS, Polacy są również – obok Węgrów i Rosjan – najbardziej sceptycznie nastawieni do paszportów covidowych ze wszystkich przebadanych narodów. Ta tendencja wynika zapewne z jednej strony z tradycyjnego dla Polaków umiłowania wolności indywidualnej, z drugiej zaś – z niewielkiego zaufania do instytucji państwowych i braku tradycji dbania o dobro wspólne, którym jest w tym wypadku populacyjna odporność na koronawirusa.

Pozostaje mieć nadzieję, że skuteczność programu szczepień, którą zaczynamy już obserwować, wpłynie na ograniczenie antyszczepionkowych postaw Polek i Polaków.

Sondaż IPSOS dla OKO.press, 26-28.04.2021, CATI, próba reprezentatywna 1000 osób.
---
Piszcie: listy@wyborcza.pl

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.