Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Z powszechnie dostępnych w mediach materiałów wynika niezbicie, że p. Greniuch nie tylko był członkiem ONR, organizacji o charakterze neofaszystowskim i antydemokratycznym, ale też pełnił jedną z kluczowych funkcji w jej opolskich strukturach. Był także autorem publikacji szkoleniowych tej organizacji i organizował w przestrzeni publicznej wydarzenia, podczas których wyrażano poparcie dla przedwojennych zajść antysemickich, w szczególności tzw. marszu na Myślenice. W roku 2013 opublikował "Drogę nacjonalisty", książkę, którą aspirował do roli lidera i mentora ruchu narodowego w Polsce. Gloryfikował także gest nazistowskiego pozdrowienia, nazywając go "salutem rzymskim", oraz popularyzował idee rasistowskie i antysemickie.

Pomimo rozpoczęcia pracy w IPN dr Greniuch dalej utrzymywał kontakty ze środowiskami radykalnych narodowców i wyrażał nadzieję na reedycję "Drogi nacjonalisty". Przyznał, że nie odcina się od środowiska narodowo-radykalnego, a przedwojenny ONR uważa za "ideał, który stanowiła młoda, przedwojenna elita".

W Polsce, kraju tak doświadczonym totalitaryzmami II wojny światowej, nie może być akceptacji dla powierzania ważnych funkcji w instytucjach państwowych osobom, które w sposób niezaprzeczalny propagowały idee wywodzące się z systemu, na którym ciąży odpowiedzialność za śmierć milionów ludzi: Żydów, Polaków, Romów i Sinti, osób niepełnosprawnych. Nazistowskie gesty i symbole oraz faszystowską ideologię trudno nam odbierać inaczej niż jako antysemickie, antypolskie i antyludzkie.

Tłumaczenia o jedynie młodzieńczej fascynacji ONR-em i o rzekomym zerwaniu z ideami radykalnego nacjonalizmu w roku 2013 traktujemy jako wprowadzanie opinii publicznej w błąd. Zmiana poglądów i postawy ideowej jest oczywiście możliwa i dopuszczalna, a wycofanie się z poglądów nacjonalistycznych czy wręcz faszystowskich jest jak najbardziej pożądane.

Człowiek, któremu powierza się funkcje kierownicze w instytucji publicznej odpowiedzialnej za prowadzenie badań historycznych i edukowanie społeczeństwa na temat II wojny światowej, musi jednak udowodnić, że całkowicie odcina się od wcześniej wyznawanych skrajnych poglądów, i przekonać o tym opinię publiczną nie jedną wypowiedzią, ale długoletnią działalnością.

Z powyższych względów brak decyzji o odwołaniu dr. Tomasza Greniucha z funkcji p.o. dyrektora Oddziału IPN we Wrocławiu uważamy za jednoznacznie szkodliwy dla polskiego społeczeństwa i kompromitujący nasz kraj na arenie międzynarodowej.

Sygnatariusze listu otwartego ws. nominacji na stanowisko p.o. dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu

22 lutego 2021 r. godz. 11.40

1.     Dr Angelika Adamczyk, Zakład Hebraistyki, Wydział Orientalistyczny, Uniwersytet Warszawski

2.     Dr Joanna Barcik, Wydział Filozoficzny UPJPII w Krakowie

3.     Dr Aleksandra Bednarowska, Instytut Neofilologii, Filologia Germańska, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie

4.     Bogdan Białek, prezes Stowarzyszenia im. Jana Karskiego, b. redaktor naczelny magazynu psychologicznego „Charaktery” i kwartalnika „Psychologia w Szkole”

5.     Prof. dr hab. Agnieszka Bieńczyk-Missala, Uniwersytet Warszawski

6.     Michał Bojanowski, redaktor naczelny, magazyn żydowski „Chidusz”

7.     Prof. Włodzimierz Borodziej, Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce, Uniwersytet Warszawski

8.     Dominika Bulska, doktorantka, Centrum Badań nad Uprzedzeniami, Uniwersytet Warszawski

9.     Dr Wojciech Burek, Instytut Studiów Europejskich, Uniwersytet Jagielloński

10.  Mateusz Burzyk, redaktor miesięcznika „Znak”, dr nauk społecznych

11.  Prof. zw. dr hab. Andrzej Chojnowski, Uniwersytetu Warszawski, członek Kolegium i Rady IPN (2007-2016)

12.  Prof. zw. dr hab. Jacek Chrobaczyński, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie

13.  Dr hab. Maria Ciesielska

14.  Magdalena Czoch, pracownica IPN w latach 2016-2017

15.  Edward Ćwierz, prezes fundacji Pojednanie, Kielce

16.  Jakub Drath, sekretarz Klubu Chrześcijan i Żydów „Przymierze”

17.  Prof. Barbara Engelking, Instytut Filozofii i Socjologii PAN

18.  Elżbieta Ficowska, przewodnicząca Stowarzyszenia „Dzieci Holokaustu” (2002-2006)

19.  Andrzej Folwarczny, prezes Forum Dialogu

20.  Prof. zw. dr hab. med. Andrzej Friedman, kierownik Kliniki Neurologii, Wydział Nauki o Zdrowiu, Warszawski Uniwersytet Medyczny

21.  Prof. dr hab. Michał Galas, Instytut Judaistyki, Uniwersytet Jagielloński

22.  Jolanta Gałązka-Friedman, emerytowana profesor Politechniki Warszawskiej

23.  Dr Edyta Gawron, Uniwersytet Jagielloński

24.  Dr Martyna Grądzka-Rejak, historyczka

25.  Krzysztof K. Grzywna, założyciel i przewodniczący Rady, Amicitia Foundation

26.  Dr Agnieszka Haska, Centrum Badań nad Zagładą Żydów, Instytut Filozofii i Socjologii PAN

27.  Artur Hofman, prezes Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce

28.  Jerzy Illg, redaktor naczelny wydawnictwa Znak

29.  Tadeusz Jakubowicz, przewodniczący zarządu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie

30.  Ewa Junczyk-Ziomecka, prezes zarządu, Fundacja Edukacyjna Jana Karskiego

31.  Włodzimierz Kac, przewodniczący zarządu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Katowicach

32.  Dr Kamila Klauzińska 

33.  Klara Kołodziejska-Połtyn, przewodnicząca zarządu Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP

34.  Dr hab. Adam Kopciowski, kierownik Pracowni Kultury i Historii Żydów UMCS w Lublinie

35.  Rabinka Małgorzata Kordowicz

36.  Jacek Kozłowski, Collegium Civitas, wojewoda mazowiecki (2007-2015)

37.  Prof. zw. dr hab. Ireneusz Krzemiński, kierownik Pracowni Teorii Zmiany Społecznej, Centrum Badania Solidarności i Ruchów Społecznych, Instytut Socjologii, Uniwersytet Warszawski

38.  Dr Jacek Kucharczyk, prezes zarządu, Instytut Spraw Publicznych

39.  Kornelia Kurowska, prezes fundacji Borussia

40.  Jarosław Kurski, zastępca redaktora naczelnego „Gazety Wyborczej”

41.  Prof. zw. Roman Kuźniar, kierownik Katedry Studiów Strategicznych i Bezpieczeństwa Międzynarodowego, Uniwersytet Warszawski

42.  Piotr Kwapisiewicz, prezes zarządu Żydowskiego Stowarzyszenia „Czulent”

43.  Dariusz Libionka, Instytut Filozofii i Socjologii PAN

44.  Helise E. Lieberman, dyrektor, Fundacja Centrum Taubego Odnowy Życia Żydowskiego

45.  Sylwia Liszka, nauczyciel nauczania o Holokauście i kulturze Żydów w Polsce w synagodze Poppera, Centrum Kultury Młodzieży w Krakowie

46.  Prof. zw. dr hab. Paweł Machcewicz, historyk, Instytut Studiów Politycznych PAN

47.  Ivka Macioszek, nauczycielka bibliotekarka, przewodnicząca Sekcji Antydyskryminacyjnej przy ZNP Oddział Toruń

48.  Prof. dr hab. Piotr M. Majewski, Uniwersytet Warszawski

49.  Adam Musiał, edukator o Zagładzie, tłumacz

50.  Piotr Nawrocki, prezes Klubu Chrześcijan i Żydów „Przymierze”

51.  Małgorzata Niezabitowska, Rada Muzeum Historii Żydów Polskich „Polin”

52.  Prof. dr hab. Anna Niżegorodcew

53. Zbigniew Nosowski, redaktor Naczelny kwartalnika „Więź”, Polska Rada Chrześcijan i Żydów, współprzewodniczący ze strony chrześcijańskiej

54.  Jakub Nowakowski, dyrektor, Żydowskie Muzeum Galicja

55.  Prof. zw. dr hab. Stanisław Obirek, Ośrodek Studiów Amerykańskich, Uniwersytet Warszawski

56.  Janina Ochojska, prezes zarządu, Polska Akcja Humanitarna

57.  Dr Jan Olaszek, Instytut Studiów Politycznych PAN

58.  Jonathan Ornstein, dyrektor JCC Kraków

59.  Dr Joanna Ostrowska, historyczka, Gender Studies, Uniwersytet Warszawski

60.  Dr Katarzyna Pabis-Cisowska, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie

61.  Dr Natalia Pamuła-Cieślak, Instytut Badań Informacji i Komunikacji, Uniwersytet Mikołaja Kopernika

62.  Prof. dr hab. Rafal Pankowski, Collegium Civitas, współzałożyciel stowarzyszenia Nigdy Więcej

63.  Włodzimierz Paszyński, emerytowany nauczyciel, stołeczny kurator oświaty (1990-1998), zastępca prezydenta m.st. Warszawy (2006-2018)

64.  Dr Grażyna Pawlak, dyrektor zarządu, Fundacja im. prof. Mojżesza Schorra

65.  Anna Pawlikowska, redaktor, Klub Chrześcijan i Żydów „Przymierze”

66.  Jakub Petelewicz, sekretarz naukowy Centrum Badań nad Zagładą Żydów, Instytut Filozofii i Socjologii PAN

67.  Lesław Piszewski, przewodniczący zarządu w imieniu członków zarządu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie, w imieniu zarządu

68.  Prof. dr hab. Beata Polanowska-Sygulska

69.  Maria Poniewierska

70.  Janusz Poniewierski, redaktor miesięcznika „Znak”, prezes Klubu Chrześcijan i Żydów „Przymierze” (2012-2015)

71.  Dr Marcin Przegiętka, historyk

72.  Dr Sebastian Rejak, p.o. dyrektora AJC Central Europe

73.  Ewa Romanowska, członek zarządu, fundacja Borussia

74.  Prof. dr hab. Shoshana Ronen, kierownik Zakładu Hebraistyki, Wydział Orientalistyczny, Uniwersytet Warszawski

75.  Michał Samet, przewodniczący zarządu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Gdańsku

76.  Michael Schudrich, naczelny rabin RP

77.  Dr Magdalena Semczyszyn, historyk

78.  Anna Sieprawska, Klub Chrześcijan i Żydów „Przymierze”

79.  Sławomir Sierakowski, szef Krytyki Politycznej, Senior Fellow w Niemieckiej Radzie Polityki Zagranicznej 

80.  Dr Adam Sitarek, Centrum Badań Żydowskich, Uniwersytet Łódzki

81.  Alina Skibinska, Centrum Badań nad Zagładą Żydów, IFiS PAN

82.  Dr hab. Magdalena Smoczyńska

83.  Eugeniusz Smolar, Centrum Stosunków Międzynarodowych

84.  Ewa Sobczyk, doktorantka w Katedrze Historii Sztuki XX w. w Europie Środkowej i na Emigracji, Wydział Sztuk Pięknych, Uniwersytet Mikołaja Kopernika

85.  Dr hab. Ewa Solska, Instytut Historii, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej

86.  Zygmunt Stępiński, dyrektor Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

87.  Prof. dr hab. Dariusz Stola, Instytut Studiów Politycznych PAN

88.  Dr hab. Dorota Sula, historyk

89.  Roman Sygulski, adwokat

90.  Ks. prof. Andrzej Szostek

91.  Robert Szuchta, nauczyciel, LXIV LO im. S. I. Witkiewicza w Warszawie, pierwszy polski laureat Nagrody Ireny Sendlerowej „Za naprawianie świata”

92.  Gołda Tencer, fundacja Shalom

93.  Prof. dr hab.  Piotr Trojański, Instytut Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie 

94.  Marian Turski, wiceprzewodniczący stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny

95.  Agata Tuszyńska, pisarka

96.  Ks. prof. dr hab. Alfred Wierzbicki, Katedra Etyki, Katolicki Uniwersytet Lubelski

97.  Piotr Wiślicki, przewodniczący stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny

98.  Prof. zw. dr hab. Rafał Wnuk, Katolicki Uniwersytet Lubelski

99.  Stas Wojciechowicz, rabin Centrum Społeczności Postępowej i Synagogi Ec Chaim Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie

100. Henryk Woźniakowski, prezes Społecznego Instytutu Wydawniczego „Znak”

***

Napisz do nas: listy@wyborcza.pl!

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.