Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Piszcie:listy@wyborcza.pl

Rada Konsultacyjna powołana została z inicjatywy Strajku Kobiet na wzór rady białoruskiej opozycji, aby zbierać postulaty trwających protestów i szukać rozwiązań. Po raz pierwszy zebrała się 1 listopada.

Dzisiaj ogłasza rezultaty trzech tygodni prac. 

Do rozmów na poszczególne tematy zgłosiło się ok. 800 osób. Rada Konsultacyjna wypracowała postulaty w obszarach: praw kobiet, pracy, zdrowia, edukacji, klimatu i świeckiego państwa. 

Co po "wyroku" Trybunału Konstytucyjnego w sprawie aborcji

Rada Konsultacyjna nie uznaje orzeczenia z 22 października za wyrok, bo - jak argumentuje - został wydany przez osoby niebędące sędziami. Podaje jednak konkretne propozycje działań, które można podjąć w związku z "wyrokiem".

Podpowiada, że każdy sąd krajowy może w ramach toczącego się przed nim sporu zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym.

"W świetle licznych represji wobec niezłomnych sędziów w Polsce, sytuacja jest bardzo trudna, a efekt mrożący może działać. Jednak przypominamy, że w świetle wyroku TSUE postępowanie dyscyplinarne za zadanie pytania prejudycjalnego jest niedopuszczalne!" - podkreśla Rada. 

Rada zapowiada, że ze środków funduszu solidarnościowego, który tworzy Strajk Kobiet, opłacana będzie pomoc dla lekarzy i sędziów, którzy odmówią wykonania wyroku TK. 

- Oświadczenie pani Przyłębskiej z 22 października to nie jest wyrok, sędziowie nie muszą się do niego stosować. Podobnie lekarze, których obowiązkiem jest stosować obecne prawo. Jeśli to zrobicie, a władza będzie was za to ścigać, będziemy was wspierać - podkreślała na konferencji poświęconej Radzie Konsultacyjnej Marta Lempart z OSK. 

Dostrzega też możliwości do działania na polu międzynarodowym, tj. wszczęcie przez Komisję Europejską sprawy o bezprawne zniszczenie Trybunału Konstytucyjnego w Polsce, indywidualne skargi do Komitetu Praw Człowieka ONZ. Komitetu Przeciwko Torturom oraz petycje do Parlamentu Europejskiego o naruszenie art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Rada domaga się również, by Polska pozostała sygnatariuszem konwencji stambulskiej. W lipcu minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro złożył wniosek w Ministerstwie Rodziny o podjęcie prac nad jej wypowiedzeniem. Premier Mateusz Morawiecki skierował sprawę do Trybunału Konstytucyjnego, który ma orzec, czy konwencja jest zgodna z polską konstytucją.

Zdaniem Rady takie działania to ścieżka do polexitu. "Ziobro może wyjść z UE, my zostajemy" - konkluduje Rada. 

Reforma edukacji. Na początek dymisja ministra Przemysława Czarnka

Rada Konsultacyjna przypomina, że pod petycją o odwołanie ministra edukacji i nauki podpisało się 88 tys. osób. Domaga się jego dymisji m.in. z powodu homofobicznych wypowiedzi i niekompetencji oraz zastraszania nauczycieli i uczniów popierających protesty Strajku Kobiet. 

Protest przed Ministerstwem Edukacji Narodowej w Warszawie przeciwko Przemysławowi Czarnkowi, przyszłemu ministrowi odpowiedzialnemu za szkoły i uczelnie wyższeProtest przed Ministerstwem Edukacji Narodowej w Warszawie przeciwko Przemysławowi Czarnkowi, przyszłemu ministrowi odpowiedzialnemu za szkoły i uczelnie wyższe Fot. Sławomir Kamiński / Agencja Gazeta

Rada przypomina w tym kontekście art. 54 Konstytucji RP, który zapewnia każdemu wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji.

- Terror i zastraszanie osiągnęło pod przewodnictwem Przemysława Czarnka nieznaną skalę. Minister wykorzystuje do tego zbrojne ramię MEN, czyli kuratoria oświaty. Oferujemy wszystkim prześladowanym i zastraszanym pomoc - deklarowała Dorota Łaboda, warszawska radna, prezeska fundacji Rodzice Mają Głos.

Wśród postulatów jest również zapewnienie równego dostępu do edukacji i zapewnienie sprawnej edukacji zdalnej, którą wymusza pandemia. Rada proponuje m.in. kwerendę dotyczącą jakości sieci internetowych w poszczególnych gminach i powiatach; przekazanie gminom odpowiednich środków na sfinansowanie zakupu sprzętu dla uczennic, uczniów, nauczycielek i nauczycieli oraz uruchomienie ogólnokrajowej, bezpłatnej, platformy do nauczania zdalnego.

Rada proponuje również podniesienie wieku dziecka, którego rodzicowi przysługuje zasiłek opiekuńczy z 8 do 11 lat.  

Szybki zastrzyk finansowy dla ochrony zdrowia

Rada Konsultacyjna utrzymała postulat z pierwszego spotkania, by państwo natychmiast zwiększyło nakłady na opiekę zdrowotną do 10 proc. PKB (dziś to 4,7 proc. PKB). Pieniądze miałyby być przeznaczone na sprzęt i leki dla szpitali oraz zniesienie limitów dotyczących liczby wykonywanych świadczeń.

- Postulujemy o europejski poziom finansowania ochrony zdrowia. To koniec świata, gdy w szpitalach w środku Europy brakuje tlenu dla chorych, worków na zwłoki - mówiła Katarzyna Pikulska, lekarka, przewodnicząca Porozumienia Chirurgów "Skalpel". 

Rada postuluje również, by opublikowana została ustawa antycovidowa w  w wersji z korzystną dla pracowników medycznych poprawką Senatu oraz natychmiastowa wypłata świadczeń. Podpisana przez prezydenta ustawa nie jest publikowana przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów, ponieważ rząd boi się skutków finansowych regulacji zawartych w ustawie. 

Kolejny postulat to wprowadzenie warunków płacowych dla pracowników ochrony zdrowia do końca maja 2021 r., które były zawarte w obywatelskim projekcie ustawy zgłoszonym w 2017 r. przez Porozumienie Zawodów Medycznych.

Rada postuluje również o lepszy dostęp do antykoncepcji (w tym pigułkę "dzień po" dostępną bez recepty), powszechne szczepienia przeciwko HPV oraz poszerzenie dostępności do bezpłatnej cytologii i badań piersi. 

Prawa pracownicze. Osoby pracujące na umowy o dzieło też powinny mieć prawo do emerytury, płatnego urlopu i ochrony zdrowia

Rada postuluje koniec z darmowymi i półdarmowymi stażami i określenie minimalnej stawki godzinowej dla stażystów i praktykantów.

Domaga się również wyższych płac dla kobiet szczególnie w sektorach opiekuńczym i socjalnym, w których głównie pracują kobiety. Rada przypomina, że przeciętna luka płacowa pomiędzy kobietami i mężczyznami wynosi ok. 20 proc.

Jest też postulat odejścia od tzw. umów śmieciowych. Według Rady konieczne jest uspołecznienie kontroli pracy oraz wzmocnienie uprawnień i dofinansowanie Państwowej Inspekcji Pracy w celu ścigania nieuczciwych pracodawców.

Rada domaga się też jawności płac w administracji i usługach publicznych finansowanych przez państwo i samorządy, w każdej firmie czy spółce skarbu państwa na każdym szczeblu.

Postulat przeprowadzenia ogólnopolskiego Obywatelskiego Panelu Klimatycznego

Chodzi o trwającą 3-4 miesiące debatę z udziałem przedstawicieli rządu, ekspertów i aktywistów na temat działań niezbędnych w kontekście zmian klimatu. 

Świeckie państwo. "Narodowa apostazja"

Rada apeluje do osób formalnie przynależących do Kościoła katolickiego, ale nie identyfikujących się z nim, aby przeprowadzały apostazję i nie chrzciły dzieci pod presją społeczną. 

- Nie proponujemy walki z religią i Kościołem, ale musimy bronić się przed atakami kleru. Nie proponujemy ateizacji społeczeństwa, ale równości wszystkich obywateli i swobody światopoglądów - mówiła Bożena Przyłuska, działaczka Warszawskiego Strajku Kobiet i wiceprezeska stowarzyszenia Kongres Świeckości.

Jest też postulat wypowiedzenia konkordatu.

Rada postuluje również świecką szkołę. Elementem tego ma być wsparcie dla młodych osób, które nie chcą uczęszczać na religię w szkole. W ramach struktur Strajku Kobiet powstanie sieć mediatorek, które pomogą nawiązać dialog np.między dziećmi a rodzicami przekonanymi o konieczności takich zajęć. Powstanie też pakiet argumentacyjny do wykorzystania w takich rozmowach przez młodzież.

Rada zapowiada też stworzenie sieci pro-świeckich samorządowców. Ma to związek z postulatem oddzielenia ceremoniału państwowego od kościelnego. Rada zapowiada, że stworzy i roześle samorządowcom regulamin relacji przedstawicieli władz, urzędników i pracowników instytucji samorządowych z duchownymi; obejmie on zagadnienia związane z ochroną neutralnego religijnie wizerunku urzędów i instytucji, a także osób sprawujących władzę.

Pytania o szczegółowe informacje na temat poszczególnych postulatów można przesyłać na adres: kobiety@strajkkobiet.eu , swieckiepanstwo@strajkkobiet.eu , praca@strajkkobiet.eu , zdrowie@strajkkobiet.eu , edukacja@strajkkobiet.eu 

Piszcie również do nas na adres: listy@wyborcza.pl

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.