Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Kraj kwitnącego klonu

Jesień na świecie. Taki szpaler drzew znajduje się w japońskim Kioto przed wejściem  do świątyni Bishamon.Jesień na świecie. Taki szpaler drzew znajduje się w japońskim Kioto przed wejściem do świątyni Bishamon. Shutterstock.

Japonia to kraj kwitnącej wiśni i kraj czerwonego klonu. Trudno stwierdzić, co bardziej porusza samych Japończyków. Od końca września zachwycają się swoją karmazynową jesienią, co ma nawet swoje określenie w kulturze – momijigari (polowanie na czerwony październik). Oprócz bogatej jesiennej kultury konsumpcyjnej specjalnie z tej okazji przygotowywane są mapki, które pomagają Japończykom znaleźć najbarwniejsze miejsca. 

https://images.app.goo.gl/a1YncewaeTFHuNV56

Klon japoński, dzięki któremu jesień jest tak spektakularna, można uprawiać w Polsce. Sadzi się go właśnie teraz, jest mrozoodporny. Niestety dość długo musi rosnąć, żeby być tak efektowny jak przed świątyniami w Japonii.

Filmowa jazda po USA

Jesień na świecie. Vermont w Nowej Anglii w USA słynie z jesiennych klimatów.Jesień na świecie. Vermont w Nowej Anglii w USA słynie z jesiennych klimatów. Shutterstock

Nie wiadomo, czy jesień w Stanach czy w Kanadzie jest piękniejsza. Wiadomo, że i Amerykanie i Kanadyjczycy kochają tę porę roku i poświęcają jej mnóstwo uwagi. W USA jesień stanowi tło większości komedii romantycznych. Szczególnie przemysł filmowy ukochał Nową Anglię. Został tu nakręcony chociażby "Wielki Gatsby". Ten amerykański zakątek znany jest z romantycznej natury, która ujawnia się najpełniej właśnie jesienią. Rzeki, pagórki i małe domki tworzą idealny plan filmowy. Ale nie tylko filmowy oczywiście kochają też Alaskę i jeśli mogą kręcą też w Kolorado.

Jesień na świecie. Amerykańskie Colorado.Jesień na świecie. Amerykańskie Colorado. Shutterstock.

Jesień na świecie. Drzewa z Aspen to jedne z najbardziej oryginalnych roślin na świecie.Jesień na świecie. Drzewa z Aspen to jedne z najbardziej oryginalnych roślin na świecie. Shutterstock

Amerykańskie Aspen znane jest z narciarskiego kurortu ale to niezwykłe miejsce  o każdej porze roku. Niedawno odkryto, że tak uwielbiane tu jesienią drzewa (aż lśnią od swej oryginalnej żółtej barwy) to największe na świecie żyjące organizmy.

Kanada robi "update'y" jesiennych kolorów

Jesień na świecie. Kanada a w szczególności Ontario to prawdziwy raj dla ludzi, którzy kochają jesienne kolory.Jesień na świecie. Kanada a w szczególności Ontario to prawdziwy raj dla ludzi, którzy kochają jesienne kolory. ShutterStock.

Nietrudno zgadnąć, dlaczego kanadyjska prowincja Ontario wygrywa światowe rankingi na najpiękniejsze jesienne widoki. Zmieniające się z tygodnia na tydzień kolory można obserwować z kajaka, na pieszo z łódki. Wiadomości o zmianie jesiennych kolorów to nic nadzwyczajnego. „Huntsville/Lake of Bays: 10 – 20% – Very small pockets of colour here and there – green predominates” – to przykład sprzed dwóch dni. Autorka bloga podaje miejscowości i procent pojawiających się kolorów. W tych dniach 80 proc. drzew wciąż jest zielonych, ale już za tydzień proporcje się zmienią.

Jesień na Świecie. Rzeka Agwa w kanadyjskim Ontario.Jesień na Świecie. Rzeka Agwa w kanadyjskim Ontario. Shutterstock

Polski jesienny liść

Jesień na świecie. Europa w tym  także Polska to najlepsze miejsce na świecie do spędzenia jesieni. Tu na zdjęciu las na Kaszubach - łatwo pomylić z Patagonią czy Nową Anglią, prawda?Jesień na świecie. Europa w tym także Polska to najlepsze miejsce na świecie do spędzenia jesieni. Tu na zdjęciu las na Kaszubach - łatwo pomylić z Patagonią czy Nową Anglią, prawda? Shutterstock

Zastanawialiście się, skąd się biorą na liściach te niezwykłe kolory? – Te wszystkie szalone kolory były wcześniej w liściu, tylko przysłonięte chlorofilem. To trochę tak, jakbyś zdjęła zielony płaszcz, a pod spodem miała żółtą sukienkę i czerwone pończochy – tłumaczy Urszula Zajączkowska, poetka i botaniczka. „Barwienie się liści” to tak naprawdę prawdziwy wyścig z czasem. Zanim mróz zetnie liście z pędów, chlorofil wycofuje się i jest zastępowany innymi barwnikami – pomarańczowymi karotenoidami, czerwonymi karotenami oraz żółtymi i brązowymi ksantofilami.

Jesienna podhalańska panorama nad doliną rzeki Białki w stronę ośnieżonych Tatr.Jesienna podhalańska panorama nad doliną rzeki Białki w stronę ośnieżonych Tatr. Shutterstock

A może to Europa jest najpiękniejsza jesienią?

Jesień na świecie. Chorwacja jesienią nad jeziorem wygląda spektakularnie. Na zdjęciu Park Narodowy Jezior Plitwickich.Jesień na świecie. Chorwacja jesienią nad jeziorem wygląda spektakularnie. Na zdjęciu Park Narodowy Jezior Plitwickich. Shutterstock

Jesień na świecie. Park Narodowy Czeska Szwajcaria, Czechy.Jesień na świecie. Park Narodowy Czeska Szwajcaria, Czechy. Shutterstock

Jesień na świecie. Sanktuarium Maria Gern w niemieckiej Bawarii. Jesienne zdjęcia tego ikonicznego miejsca znajdują się prawdopodobnie w niejednym zbiorze super tapet czy wygaszaczy ekranów.Jesień na świecie. Sanktuarium Maria Gern w niemieckiej Bawarii. Jesienne zdjęcia tego ikonicznego miejsca znajdują się prawdopodobnie w niejednym zbiorze super tapet czy wygaszaczy ekranów. Shutterstock

Jesień na świecie.Bułgarskie Rodopy też zasłużyły na jedno z najpiękniejszych jesiennych krajobrazów.Jesień na świecie.Bułgarskie Rodopy też zasłużyły na jedno z najpiękniejszych jesiennych krajobrazów. Shutterstock

Jesień na świecie. Nowosybirsk i rzeka Ob. Tu jesień trwa dosłownie chwilę, niezwykłe kolory próbuje zatrzymać na dłużej mróz.Jesień na świecie. Nowosybirsk i rzeka Ob. Tu jesień trwa dosłownie chwilę, niezwykłe kolory próbuje zatrzymać na dłużej mróz. Shutterstock

Nowa Zelandia. Nie tylko wierzba na jeziorze Wanaka.

Jesień na świecie. Jedna z najczęściej fotografowanych  nowozelandzkich wierzb. Rośnie w jeziorze Wanaka. W takiej kolorystyce można ją dopiero zobaczyć w marcu/kwietniu, kiedy w Nowej Zelandii trwa jesień.Jesień na świecie. Jedna z najczęściej fotografowanych nowozelandzkich wierzb. Rośnie w jeziorze Wanaka. W takiej kolorystyce można ją dopiero zobaczyć w marcu/kwietniu, kiedy w Nowej Zelandii trwa jesień. Shutterstock

Nowa Zelandia to jedno z najpiękniejszych miejsc na Ziemi, niezależnie od pory roku. Jednak jesienne kolory jeszcze podkreślają wyjątkowość krajobrazu, a to za sprawą obfitości drzew liściastych. Wierzba na jeziorze Wanaka to ikona i cel wędrówek milionów turystów z całego świata. Niestety od kilku lat turyści ją  niszczą, bo wdrapują się na drzewo (chodzi o zrobienie superzdjęcia). Władze Nowej Zelandii zakazały już tej praktyki, a brak możliwości podróży z powodu koronawirusa być może uratuje wierzbę. Odpoczną także inne niezwykłe rośliny.

 

80 proc gatunków roślin Nowej Zelandii rośnie tylko w tym kraju. Maorysi wierzyli, że pojawienie się ich na świecie łączyło się z pojawieniem lasów. Tworzą one  urokliwe jesienią bukany – buki południowe, których kuzynów można spotkać również w Południowej Ameryce. Inne nowozelandzkie lasy nazwać można wiecznozielonymi borami zastrzalinowymi. Rosnące w nich drzewa rimu, kahikatea czy miro to dalecy kuzyni naszej sosny i najwyższe rośliny wysp. To w tych lasach można natknąć się na drzewiaste paprocie, w tym zwijającą liście podczas mrozów srebrną paproć, której zakręcony liść możemy oglądać na fladze Maorysów.

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.