Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

„Wiadomość o tym, że miał raka, dla jego fanów była wielkim szokiem. Wyglądał tak młodo, zawsze prezentował się co najmniej o dekadę młodziej niż wskazywała na to jego metryka. Wspaniałe role, które stworzył, były kwintesencją młodości, wigoru i energii” – napisał w tekście pożegnalnym amerykańskiego aktora dziennikarz „The Guardian” Peter Bradshow. 

43-letni Chadwick Boseman zmarł w piątek w swoim domu w Los Angeles. Zamieszczona w mediach społecznościowych przez bliskich aktora informacja o jego śmierci i jej przyczynie była przyjmowana z niedowierzaniem.  

„W 2016 r. u Chadwicka wykryto trzecie stadium raka jelita grubego, z którym walczył przez cztery lata, podczas których nowotwór osiągnął IV stadium. Przeszedł przez to jak prawdziwy wojownik, tworząc w tym czasie role, które tak wielu z was pokochało” – napisali bliscy aktora. W minionych czterech latach Boseman zagrał m.in. w „Ma Rainey's Black Bottom”, „Marshall” i trzykrotnie wcielił się w postać superbohatera marvelowskiego świata jako Czarna Pantera.

Z planu filmowego na chemioterapię

Pracę na planie filmowym, gdzie tworzył postacie wymagające od niego absolutnej sprawności fizycznej, łączył z leczeniem. Jak podała jego rodzina – w ciągu czterech lat przeszedł „niezliczoną” liczbę operacji i chemioterapii. 

O tym właśnie napisał dziennikarz „The Guardian” – Bosemana widzowie oglądali w bohaterskich rolach na ekranach kin, ale nie widzieli heroicznej walki, jaką toczył z nowotworem, nie rezygnując w tym czasie z grania.  

Kevin Feige, szef Marvel Studios, napisał: „Za każdym razem, gdy wchodził na plan, promieniował charyzmą i radością, a za każdym razem, gdy pojawiał się na ekranie, tworzył coś naprawdę niezatartego”.

Chadwick Boseman jakom tytułowa Czarna Pantera w marvelowskim superhicie z 2018 r. Chadwick Boseman jakom tytułowa Czarna Pantera w marvelowskim superhicie z 2018 r.  MATERIAŁY PRASOWE

Rak jelita grubego. Chorują coraz młodsi

Amerykańskie media ostrzegają dziś swoich odbiorców, że rak jelita grubego częściej niż wcześniej przyczynia się do śmierci młodszych osób. Co trzecia diagnoza dotycząca tej choroby stawiana jest w USA pacjentom poniżej 55. roku życia. Ale z niepokojącymi objawami do onkologów zgłasza się coraz więcej 30- i 40-latków. Szacuje się, że do końca roku na raka jelita grubego umrze w Stanach Zjednoczonych 50 tys. osób, w tym prawie cztery tysiące chorych poniżej 50. roku życia. 

Raka jelita grubego. Co roku umiera w Polsce 12 tysięcy osób

W Polsce liczba zachorowań na nowotwory złośliwe jelita grubego w Polsce to około 19 tys. przypadków rocznie (i jest drugim najczęściej występującym nowotworem złośliwym w naszym kraju). 12 tysięcy chorych co roku umiera. 

Rak jelita grubego zwykle rozwija się powoli, głównie z wcześniej pojawiających się polipów. Początkowo niewielkie polipy powstają ze zmutowanych komórek nabłonka jelita grubego. Niektóre z nich rozrastają się nadmiernie, zachodzą w nich kolejne mutacje, aż w końcu rozwija się nowotwór, wywołując w początkowej fazie łagodne zmiany w postaci gruczolaków. Proces rozwoju choroby może trwać nawet kilkanaście lat. Wykrycie i usunięcie zmian nowotworowych w początkowym stadium daje szanse na powrót do pełni zdrowia. Stąd tak ważna jest profilaktyka.

Podstawą leczenia raka jelita grubego jest chirurgia. Leczenie chirurgiczne polega na wycięciu guza wraz z marginesem zdrowych tkanek oraz regionalnymi węzłami chłonnymi. U części chorych z miejscowo i regionalnie zaawansowaną chorobą leczenie powinno być skojarzone z chemioterapią lub w przypadku raka odbytnicy – z radioterapią albo radiochemioterapią.

Rak jelita grubego. Zgłoś się na badania przesiewowe

W wykrywaniu raka jelita grubego dużą rolę odgrywają badania przesiewowe. Dostępne są dwie strategie postępowania. Pierwsza z nich to test na krew utajoną w kale, wykonywany co 12 miesięcy u osób po 50. roku życia. Badanie to zmniejsza umieralność na raka jelita grubego o ok. 16 proc. Wynik pozytywny jest wskazaniem do wykonania kolonoskopii.

Od 2012 r. w Polsce w ramach Programu Badań Przesiewowych wysyłane są imienne zaproszenia na kolonoskopię do osób w wieku 55-64 lat. Do programu kwalifikują się również osoby w wieku 40-49 lat, u których rodzice lub rodzeństwo chorowali na raka jelita grubego.

Piszcie: listy@wyborcza.pl

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.