Wprowadzenie stanu klęski żywiołowej, przywrócenie kompetencji Państwowej Komisji Wyborczej i monitoring nadawczych skrzynek wyborczych to warunki brzegowe, aby proces wyborczy był zgodny z prawem - mówią eksperci z Zespołu Ekspertów Wyborczych Fundacji Batorego.
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Fundacja Batorego zawsze apelowała o szeroki udział w wyborach. W przypadku wyborów majowych nie możemy tego zrobić. Nie możemy namawiać do głosowania w czasie trwającej epidemii, gdy zagrożone mogą być zdrowie i życie uczestników. Nie możemy namawiać do uczestnictwa w głosowaniu, które nie spełnia konstytucyjnych warunków wyborów. Natomiast możemy, i to czynimy w naszym stanowisku, przedstawić konkretne warunki, po spełnieniu których można, po zakończeniu wprowadzonego ze względu na epidemię stanu klęski żywiołowej, przeprowadzić wybory korespondencyjne: wybory spełniające warunki konstytucyjne i bezpieczne ze względów zdrowotnych – mówi prof. Andrzej Rychard, dyrektor Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk, członek rady Fundacji im. Stefana Batorego.

Ścieżka przygotowania głosowania korespondencyjnego w czasie epidemii oraz warunki brzegowe zgodności z zasadami prawa wyborczego:

- Wprowadzenie stanu klęski żywiołowej, który da czas na solidne przygotowanie bezpiecznej i uczciwej procedury.

- Organizacja procesu głosowania korespondencyjnego musi powrócić do kompetencji Państwowej Komisji Wyborczej i Krajowego Biura Wyborczego.

- W procedurze głosowania korespondencyjnego pakiet wyborczy nie może być drukiem bezadresowym, a numer PESEL nie może być jedynym gwarantem osobistego głosowania.

- Przepisy muszą umożliwiać wyborcom podanie adresu dostarczenia pakietu wyborczego - nie musi to być adres zameldowania.

- Obwodowe komisje wyborcze muszą być złożone z przedstawicieli startujących w wyborach komitetów wyborczych i przedstawicieli organizacji społecznych.

- Liczba komisji wyborczych w miastach musi zostać zwiększona, komisje powinny dysponować większą liczbą spisów wyborców.

- Wyborcze skrzynki nadawcze muszą być zabezpieczone i objęte monitoringiem, umieszczone równomiernie w odpowiednich miejscach, a ich lokalizacja ogłoszona wcześniej wyborcom.

- Wyniki głosowania w obwodach powinny być niezwłocznie dostępne on-line.

Eksperci podkreślają, że głosowanie korespondencyjne w maju byłoby przedsięwzięciem naruszającym konstytucyjne warunki stawiane wyborom, a także zagrażającym zdrowiu i życiu obywateli, oraz apelują o to, by niezależnie od poglądów politycznych nie dopuścić do kompromitacji wyborów i podważenia ich wiarygodności. Za konieczne uznają wprowadzenie przewidzianego w konstytucji stanu klęski żywiołowej, który pozwoliłby na odłożenie wyborów prezydenta RP, gwarantując ciągłość władzy i czas na szczegółowe opracowanie procedur głosowania.

„Wbrew pojawiającym się w przestrzeni publicznej interpretacjom stan klęski żywiołowej nie oznacza konieczności wypłaty dewastujących dla budżetu odszkodowań ani konieczności ograniczenia praw człowieka i obywatela. Przypominamy, że Konstytucja jedynie dopuszcza możliwość wyrównywania strat majątkowych w sposób i w zakresie określonym w ustawie. Podobnie jedynie dopuszcza możliwość wprowadzenia ustawowo określonego zakresu ograniczenia wolności obywatelskich (Art. 228 i 233 Konstytucji)” – wyjaśniają członkowie Zespołu Ekspertów Wyborczych.

Zespół Ekspertów Wyborczych Fundacji im. Stefana Batorego

dr hab. Mikołaj Cześnik, profesor Uniwersytetu SWPS, dyrektor Instytutu Nauk Społecznych SWPS, członek zarządu Fundacji im. Stefana Batorego;

dr hab. Jarosław Flis, Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego;

dr Adam Gendźwiłł, adiunkt w Katedrze Rozwoju i Polityki Lokalnej na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego;

dr hab. Jacek Haman, Zakład Statystyki, Demografii i Socjologii Matematycznej, Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego;

dr Anna Materska-Sosnowska, Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego, członek zarządu Fundacji im. Stefana Batorego;

dr hab. Bartłomiej Michalak, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Wydział Politologii i Studiów Międzynarodowych;

dr hab. Bartłomiej Nowotarski, profesor Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Katedra Filozofii i Historii Gospodarczej;

prof. dr hab. Jacek Raciborski, Zakład Socjologii Polityki, Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego;

prof. dr hab. Andrzej Rychard, dyrektor Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk, członek rady Fundacji im. Stefana Batorego.

Zespół Ekspertów Wyborczych działający przy Fundacji im. Stefana Batorego zajmuje się analizą prawa wyborczego, przedstawiając propozycje zmiany w prawie i praktyce organizacji wyborów w kierunku zwiększenia uczestnictwa w wyborach i podniesienia reprezentatywności wyników wyborczych.

 Piszcie:listy@wyborcza.pl

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi 
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Więcej
    Komentarze
    Zaloguj się
    Chcesz dołączyć do dyskusji? Zostań naszym prenumeratorem
    Jeszcze dodałbym odpowiednio długi czas dla kandydatów na przeprowadzenie kampanii, a nie tylko dla prezydenckiej marionetki w mediach publicznych.
    już oceniałe(a)ś
    9
    0
    Wybory prezydenckie nigdy nie będą uczciwe gdy organizuje je PiS mafia !
    @janne50
    ale mogą być bardziej lub mniej NIEuczciwe ;) ta farsa w maju to szczyt bezczelności piswładzy
    już oceniałe(a)ś
    1
    0
    Rząd jak zwykle kłamie w sprawie odszkodowań za straty przedsiębiorstw związane z wprowadzeniem stanu wyjątkowego. Przedsiębiorca musi policzyć straty (tylko straty bo utrata zysku nie podlega żadnej rekompensacie) i wykazać, że te straty to bezpośredni wynik stanu wyjątkowego. Decyzję podejmuje wojewoda a od jego decyzję można zaskarżyć do sądu. No i tu zaczynam się gubić. co jest stratą związaną z wirusem a co związaną ze stanem wyjątkowym. Łatwiej będzie mi to powiązać z klęską powodzi niż wirusa. Powódź zniszczyła jedną z dróg do fabryki. Teoretycznie można dojechać drugą ale tam w oparciu o przpisy wprowadzono ograniczenia bo nie jest ona w stanie przejąć całego ruchu. Do zakładu nie docierają dostawy, nie można wywieź produktów. Czy straty firma ponosi skutkiem powodzi czy ograniczeń wprowadzonych w stanie wyjątkowym?
    już oceniałe(a)ś
    0
    0