Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Pacjent Europa

Do:

Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego Davida Sassolego

Przewodniczącego Rady Europejskiej Charles'a Michela

Przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen

i wszystkich polityków dobrej woli

Skala kryzysu związanego z COVID-19 oznacza, że rozwiązania przyjęte w walce z nim zadecydują o przyszłości demokracji liberalnej, gospodarki i integracji europejskiej.

Dlatego wzywamy Was do podjęcia odpowiedzialności politycznej i przejęcia inicjatywy. Tego zabrakło w 2008 roku podczas ostatniego kryzysu finansowego. Dziś wciąż jeszcze wszyscy ponosimy konsekwencje tego błędu.

Apelujemy do Was o przeznaczenie środków finansowych zapewniających: pracownikom realną możliwość utrzymania się podczas kwarantanny i kryzysu, firmom szansę na przetrwanie kryzysu gospodarczego, skokowe dofinansowanie usług publicznych, zwłaszcza ochrony zdrowia, efektywne badania nad lekami na COVID-19 i szczepionką na wirusa SARS-CoV-2.

Dzisiaj ratować trzeba nie tylko tysiące Europejczyków zakażonych koronawirusem. Pacjentem, któremu grozi śmierć, są także europejskie wartości, takie jak wartość życia ludzkiego, demokracja, solidarność, wspólnotowość, godność pracy i pracownika. Te wartości muszą ukazać się w wymiarze praktycznym, w konkretnych decyzjach, przed którymi teraz stoimy. Europa musi pokazać, że:

Życie każdego człowieka, w tym osób starszych, jest wartością bezwzględną – a nie obciążeniem dla budżetu państwa czy gospodarki. Rozpatrywanie śmierci znacznej części społeczeństwa jako kosztu zewnętrznego, świadome poświęcanie życia ludzi na ołtarzu szybkiego powrotu do ścieżki wzrostu PKB jest barbarzyńskie, a w dodatku ekonomicznie nieskuteczne.

Zdobyczą cywilizacyjną Europy było wprowadzenie powszechnych systemów emerytalnych – państwowego usankcjonowania solidarności całego społeczeństwa wobec starszych. Nie zostawiajmy samych ludzi, którzy przez całe życie pracowali na rzecz naszego wspólnego dobrobytu – zasługują oni na naszą wdzięczność i mają prawo do opieki i ochrony ich życia.

Nie ma wolnego rynku bez wolności jego uczestników. Ta wolność jest ułudą, gdy zachodzi sytuacja skrajnej nierównowagi. Dzieje się tak, kiedy pracownicy stają się zakładnikami zmuszonymi do narażania zdrowia i życia dla zapewnienia sobie utrzymania. System swobodnej wymiany dóbr i przedsiębiorczości zmienia się wówczas w bezwzględny reżim ekonomiczny.

Dlatego postulujemy:

Bezwarunkowe wsparcie dla wszystkich

Bezwarunkowy dochód podstawowy powinien być wypłacany przez okres co najmniej trzech miesięcy zarówno tym obecnie pracującym, jak i bezrobotnym, bezpośrednio na ich konta. Pamiętajmy, że biurokracja jest wrogiem słabszych. Jeśli uzyskanie wsparcia finansowego będzie obwarowane długimi i skomplikowanymi procedurami, to nie trafi w pierwszej kolejności do tych, którzy dopiero co stanęli przed wizją wpadnięcia w spiralę zadłużenia oraz ubóstwa.

Nie mamy czasu na weryfikację dochodową – to działanie standardowe w polityce rynku pracy, ale czasu pokoju, a nie wojny.

Odpowiednia weryfikacja opodatkowująca wypłacone w ramach dochodu podstawowego dodatkowe wpływy na konta osób najbogatszych powinna nastąpić pod koniec roku podatkowego.

Gospodarka nie może czekać na impuls popytowy i wsparcie konsumpcji. Tymczasem musimy pilnie kupić czas konieczny do utrzymania niezbędnej kwarantanny. Nie możemy czekać, aż pieniądze przekazane wielkim graczom w formie bailoutu zaczną „skapywać w dół” na rynek do konsumentów i obywateli. To twierdzenie nie było aktualne w czasach pokoju, a tym bardziej nie będzie działać w czasach stanu wyjątkowego lub wojny. Nie możemy nieodpowiedzialnie zmuszać pracowników pozbawionych finansowej stabilności do opuszczania niezbędnej kwarantanny.

Dlatego potrzebujemy natychmiastowego, bezpośredniego i uniwersalnego transferu finansowego od Unii Europejskiej do jej obywateli, finansowanego wprost z budżetu Unii, oraz emisji pieniądza przez Europejski Bank Centralny.

Dofinansowanie firm dla utrzymania miejsc pracy i uspołecznienie zysków

Konieczne jest zapewnienie europejskim firmom – zwłaszcza małym i średnim przedsiębiorstwom (MŚP) – utrzymania ich potencjału produkcyjnego oraz stabilnego otoczenia ekonomicznego przez dostarczenie płynności, a także odroczenie zobowiązań podatkowych i składkowych. Polityka monetarna i fiskalna muszą tu iść ramię w ramię – poprzedni kryzys w Unii trwał tak długo i był tak dotkliwy dla najuboższych, bo rządy bały się przyznać, że luzowanie ilościowe nie przekłada się na wzrost gospodarczy. Dlatego postulujemy wprost wsparcie finansowania działań antykryzysowych z budżetów krajowych przez Europejski Bank Inwestycyjny oraz Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju. Przewaga Europy nad systemami autorytarnymi wynikać musi z siły ich instytucji oraz zdolności do reagowania na sytuacje kryzysowe.

Należy jednocześnie doprowadzić do zmiany struktury własności kluczowych wspomaganych przedsiębiorstw. Środki przeznaczone na ratowanie miejsc pracy powinny służyć pracownikom, a nie zarządom przedsiębiorstw i rynkom finansowym. Konsekwencją kryzysu nie może być dalszy wzrost nierówności i fala prywatyzacji usług publicznych. Europa powinna ratować miejsca pracy, nie zaś zyski zarządów. Dlatego pomoc dla przedsiębiorstw musi być powiązana z odpowiedzialnością za europejskich podatników i z ich zabezpieczeniem. Postulujemy, aby pomoc publiczna dla korporacji przyjęła postać europejskiego dokapitalizowania, a Europejski Bank Centralny przejmował udziały we wspieranych przedsiębiorstwach. Takie rozwiązanie – znane choćby z kryzysu finansowego z 2008 roku – zagwarantuje zarówno kontrolę płac oraz dywidend, jak i solidarny udział społeczeństw europejskich w przyszłych zyskach korporacji.

Dofinansowanie usług publicznych przez odpowiednią formę europejskich obligacji obowiązującą dla całej Unii

Kryzys, z którym się mierzymy, dotyczy zdrowia publicznego. Pokazuje on, że społeczeństwo jest tak bezpieczne i zdrowe jak jego najsłabsi członkowie.

Dlatego społeczeństw i gospodarki nie stać na brak dostępu do uniwersalnej opieki zdrowotnej na wysokim poziomie.

To właśnie błędna reakcja na kryzys finansowy z 2008 roku doprowadziła do degradacji usług publicznych w imię rzekomej racjonalności ekonomicznej – co teraz generuje dodatkowe koszty i utrudnia skuteczną walkę z pandemią.

Dziś Unia Europejska, uwalniając za pomocą odpowiedniej formy obligacji europejskich obowiązujących dla całej Unii dodatkowe środki finansowe dla państw narodowych na radykalne zwiększenie nakładów na opiekę zdrowotną – zwłaszcza w krajach najsilniej dotkniętych pandemią – pokazałaby, że zdrowie i życie obywateli Europy jest dla niej priorytetem, a państwom narodowym – że europejska solidarność jest rzeczywistością, a nie fantasmagorią. Pozwoliłoby to również na kontrolowaną mobilizację zasobów produkcyjnych w Europie na rzecz wspólnego celu, jakim jest zdrowie publiczne.

Europejskie badania nad lekami i szczepionką

Konieczne jest sfinansowanie z europejskich środków publicznych badań nad lekami na COVID-19 i poszukiwań szczepionki na wirusa SARS-CoV-2. Odkryte dzięki tym funduszom szczepionki i leki powinny być wolne od patentów, zgodnie z zasadami ogólnoludzkiej solidarności.

Zjednoczona Europa wyłoniła się jako odpowiedź na duchową i materialną dewastację II wojny światowej, sięgającą korzeniami kryzysu i bezrobocia lat 30. Kryzys to moment wyboru – może on doprowadzić nas do rozpadu Unii i fluktuacji między chaosem a autorytaryzmem. Może jednak stać się szansą na odnowienie umowy społecznej łączącej Europę i jej obywateli/obywatelki – okazją do zmiany modelu gospodarowania na bardziej solidarny i zrównoważony.

Wiara w to, że europejskie państwa znajdujące się w trudniejszej sytuacji ekonomicznej poradzą sobie z pandemią same, jest złudna. Jeśli chcemy zarówno pokonać pandemię, jak i oddalić widmo nadchodzącego ogromnego kryzysu gospodarczego, aby uchronić Europę przed pogrążeniem się w chaosie na długie dekady, musimy działać zgodnie z zasadą: United we stand, divided we fall.

Nasz list kierujemy do kierujących instytucjami Unii Europejskiej: przewodniczącego Rady, przewodniczącej Komisji Europejskiej i przewodniczącego Parlamentu Europejskiego oraz posłów wszystkich frakcji Parlamentu Europejskiego. Reprezentujemy różne środowiska ideowe. Jesteśmy przekonani, że dziś liberałowie uznający wartość każdej jednostki, konserwatyści wierzący w solidarność międzypokoleniową i ludzie lewicy nawołujący do poszanowania godności pracy muszą działać wspólnie.

Prawdziwy podział nie przebiega w tej chwili między liberałami, lewicą a konserwatystami. Linia demarkacyjna zarysowuje się między tymi, którzy przywiązani do idei krótkoterminowych zysków są gotowi poświęcić współobywateli w imię rzekomej ochrony PKB, a tymi, którzy nie zgadzają się na taką logikę.

Autorzy:

Mateusz Piotrowski, działacz społeczny i ekologiczny

Maciej Grodzicki, ekonomista

Marta Olesik, filozofka

Aleksander Temkin, filozof, działacz społeczny 

Zofia Sajdek, redaktorka, działaczka społeczna

Filip Konopczyński, ekonomista

Jan Zygmuntowski, ekonomista

Adam Ostolski, socjolog

Sygnatariusze:

Olga Tokarczuk, pisarka, laureatka Nagrody Nobla w roku 2019

Aleksander Kwaśniewski, prezydent Rzeczypospolitej Polskiej (1995-2005)

Jan Zielonka, politolog, profesor Oxford University

Alessandra Smerilli, członkini Papieskiej Komisji Państwa Watykańskiego, profesor ekonomii politycznej

Mieke Bal, holenderska krytyczka i teoretyczka kultury

Luigino Bruni, ekonomista, dyrektor naukowy papieskiego programu Ekonomia Franciszka

Agnieszka Holland, reżyserka filmowa i teatralna

Fernando Savater, hiszpański filozof i etyk

Ladislau Dowbor, brazylijski ekonomista, główny doradca ekonomiczny prezydenta Brazylii Luli da Silvy

Carlo Ginzburg, włoski historyk, jeden z pionierów mikrohistorii

Dorota Gardias, pielęgniarka, działaczka związkowa, przewodnicząca Forum Związków Zawodowych

Andrzej Nowak, profesor nauk humanistycznych, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego

Stefano Zamagni, włoski ekonomista, prezydent Papieskiej Akademii Nauk Społecznych

Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, posłanka na Sejm RP IX kadencji

Aleksander Smolar, prezes zarządu Fundacji im. Stefana Batorego

Andrzej Leder, filozof kultury, profesor w Polskiej Akademii Nauk

Krzysztof Pomian, profesor nauk humanistycznych, filozof, historyk

Rocco Buttiglione, włoski polityk, były minister ds. stosunków europejskich Włoch i minister kultury Włoch 

John Milbank, brytyjski teolog i filozof polityki, założyciel think tanku Res Publica

Robert Biedroń, poseł do europarlamentu, kandydat na urząd prezydenta RP w wyborach 2020 r.

Claus Offe, niemiecki socjolog polityki

Michał Kołodziejczak, założyciel Ogólnopolskiego Ruchu Rolników "Agrounia" 

Adrian Zandberg, poseł na Sejm RP IX kadencji, członek zarządu krajowego Partii Razem

Małgorzata Omilanowska, była minister kultury i dziedzictwa narodowego RP

Jan Śpiewak, działacz społeczny i samorządowy, współtwórca stowarzyszenia Miasto Jest Nasze, prezes stowarzyszenia Wolne Miasto Warszawa

Tomasz Terlikowski, publicysta, dyrektor programowy TVP Republika

Monika Kostera, ekonomistka, profesor nauk ekonomicznych, profesor nauk humanistycznych

Piotr Graczyk, filozof i tłumacz, doktor nauk humanistycznych, wykładowca Instytutu Kultury Uniwersytetu Jagiellońskiego 

Kacper Pobłocki, antropolog, działacz społeczny, inicjator i koordynator ogólnopolskiego Porozumienia Ruchów Miejskich, laureat Nagrody im. Jerzego Regulskiego

Przemysław Czapliński, krytyk literacki, badacz literatury współczesnej, członek korespondent Polskiej Akademii Nauk

Andrzej Friszke, profesor nauk humanistycznych, historyk, członek korespondent Polskiej Akademii Nauk, były członek Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej

Gianfranco Poggi, profesor socjologii na Uniwersytecie w Trydencie

Ryszard Nycz, profesor nauk humanistycznych, teoretyk i historyk literatury, członek Polskiej Akademii Nauk, redaktor naczelny dwumiesięcznika „Teksty Drugie”

Maciej Szlinder, filozof, socjolog, tłumacz, redaktor czasopisma „Praktyka Teoretyczna”, członek zarządu krajowego Lewicy Razem

Gérard Rabinovitch, francuski filozof i socjolog, Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS), professor University of Paris VII-Denis Diderot

Reinhard Bütikofer, niemiecki polityk, były współprzewodniczący Europejskiej Partii Zielonych, poseł do Parlamentu Europejskiego VII, VIII i IX kadencji.

Jutta Paulus, deputowana do Parlamentu Europejskiego IX kadencji

Monika Vana, austriacka polityk, działaczka Zielonych – Zielonej Alternatywy, deputowana do Parlamentu Europejskiego VIII i IX kadencji

Benoît Biteau, francuski polityk, poseł do Parlamentu Europejskiego, Grupa Zielonych, Wolne Przymierze Europejskie

Damien Carême, francuski polityk, poseł do Parlamentu Europejskiego, członek Komisji Swobód Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

David Cormand, francuski polityk, poseł do Parlamentu Europejskiego

Gwendoline Delbos-Corfield, francuska polityczka, posłanka do parlamentu europejskiego, członkini Partii Zielonych

Karima Delli, francuska polityczka, wybrana na posłankę do parlamentu europejskiego w latach 2009, 2014 i 2019 z okręgu Île-de-France constituency

Claude Gruffat, francuski przedsiębiorca i polityk, Grupa Zielonych, Wolne Przymierze Europejskie

Yannick Jadot, francuski aktywista na rzecz ochrony środowiska naturalnego, poseł do Parlamentu Europejskiego z okręgu Francji Zachodniej, były koordynator działań Greenpeace we Francji

Michèle Rivasi, francuska nauczycielka i polityczka, Grupa Zielonych, Wolne Przymierze Europejskie

Caroline Roose, belgijsko-francuska polityczka, Niezależne Przymierze Ekologiczne, posłanka do Parlamentu Europejskiego

Mounir Satouri, francuski polityk, poseł do Parlamentu Europejskiego, grupa Zielonych, Wolne Przymierze Europejskie

Marie Toussaint, francuska prawniczka, aktywistka społeczna i polityczka, posłanka do Parlamentu Europejskiego, grupa Zielonych, Wolne Przymierze Europejskie

Salima Yenbou, francuska menedżerka oświaty, nauczycielka i polityczka, posłanka do Parlamentu Europejskiego, grupa Zielonych, Wolne Przymierze Europejskie

Tilly Metz, luksemburska nauczycielka i polityczka, posłanka do Parlamentu Europejskiego, grupa Zielonych, Wolne Przymierze Europejskie

Katrin Langensiepen, niemiecka polityczka, posłanka do Parlamentu Europejskiego, grupa Zielonych, Wolne Przymierze Europejskie

Tineke Strik, holenderska urzędniczka państwowa, wykładowczyni i polityczka, posłanka do Parlamentu Europejskiego, grupa Zielonych, Wolne Przymierze Europejskie

Anda Rottenberg, historyczka i krytyczka sztuki, pisarka, była dyrektorka Galerii Zachęta w Warszawie i członkini Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki (AICA)

Sergi Raventós, hiszpańska Sieć Dochodu Podstawowego

Lluís Torrens Mèlich, Red Renta Básica, dyrektor Innowacji Społecznych przy Radzie Miejskiej Barcelony

Mareike Dittmer, dyrektorka fundacji The Art Stations Foundations CH, Museum Susch

Małgorzata Jacyno, socjolożka, Uniwersytet Warszawski

Karol Tarnowski, profesor nauk humanistycznych, fenomenolog, filozof Boga i podmiotu, także pianista

Adam Leszczyński, historyk, socjolog, dziennikarz i publicysta, członek zespołu „Krytyki Politycznej” oraz współzałożyciel OKO.press

Marcin Wicha, grafik, rysownik (twórca m.in. rysunków satyrycznych), felietonista, autor książek dla dorosłych i dla dzieci

Adam Chmielewski, profesor nauk humanistycznych, filozof nauki i polityki, redaktor naczelny czasopisma “Studia Philosophica Wratislaviensia”, szef wrocławskiego biura ds. Europejskiej Stolicy Kultury

Emanuele Ferragina, socjolog, zainteresowany m.in. zagadnieniem wykluczenia z rynku pracy  

Aleksandra Przegalińska, filozofka, futurolożka, publicystka

Remigiusz Okraska, socjolog, działacz społeczny, publicysta prasy ekologicznej i społeczno-politycznej, redaktor naczelny kwartalnika „Nowy Obywatel”

Sławomir Sierakowski, publicysta, socjolog, krytyk literacki i teatralny, wydawca, założyciel i redaktor naczelny pisma „Krytyka Polityczna” oraz internetowego „Dziennika Opinii”

Dariusz Stola, historyk, profesor nauk humanistycznych, pracownik Polskiej Akademii Nauk, były dyrektor Muzeum Historii Żydów Polskich

Przemysław Sadura, socjolog, publicysta, współzałożyciel fundacji Pole Dialogu

Sławomir Wittkowicz, przewodniczący Wolnego Związku Zawodowego "Solidarność Oświata"

Michał Łuczewski, socjolog, stypendysta m.in. Fundacji Fulbrighta, laureat Nagrody im. księdza Józefa Tischnera, publicysta, członek Narodowej Rady Rozwoju, zastępca dyrektora Centrum Myśli Jana Pawła II

Michał Boni, poseł na Sejm RP I kadencji, były minister pracy i polityki socjalnej, sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, deputowany do Parlamentu Europejskiego VIII kadencji

Rafał Woś, dziennikarz i publicysta ekonomiczny, członek redakcji „Tygodnika Powszechnego”

Bartosz Bartosik, członek rady redakcyjnej czasopisma „Więź”, sekretarz think tank Laboratorium „Więź” oraz członek zespołu Komitetu Dialogu Społecznego przy Krajowej Izbie Gospodarczej

Anna Dziewit-Meller, pisarka, publicystka i dziennikarka, wcześniej także liderka kobiecej grupy rockowej Andy

Zygmunt Miłoszewski, wielokrotnie nagradzany pisarz, wcześniej dziennikarz i redaktor polskiego "Newsweeka", autor powieści, fabuł i opowiadań

Marta Miłoszewska, reżyserka, nauczycielka akademicka i działaczka społeczna

Agata Urbanik, facylitatorka, trenerka i badaczka społeczna, jedna z założycieli fundacji Pole Dialogu

Dariusz Piórkowski SJ, publicysta, duchowny, kierownik duchowy i rekolekcjonista, autor publikacji na temat duchowości, rozwoju osobistego i Pisma Świętego

Jędrzej Malko, dziennikarz, badacz historii dyskursów gospodarczych, analityk Fundacji Kalecki

Weronika Paszewska, współzałożycielka i dyrektorka Akcji Demokracja, trenerka, psycholożka, aktywistka

Joanna Kos-Krauze, reżyserka i scenarzystka

Krystyna Zachwatowicz-Wajda, scenografka, kostiumografka i aktorka, członkini Polskiej Akademii Filmowej, współzałożycielka (wraz z A. Wajdą) Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha” w Krakowie

Henryk Wujec, polityk, fizyk, działacz opozycji w czasach PRL

Mateusz Wojcieszak, członek zarządu fundacji Pole Dialogu

Jacek Kucharczyk, prezes Instytutu Spraw Publicznych, publikacji dotyczących demokracji, dobrego rządzenia, migracji, integracji europejskiej i współpracy transatlantyckiej

Łukasz Domagała, prezes Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych, prezes zarządu Fundacji dla Polski

Jarema Piekutowski, socjolog, dziennikarz, komentator („Więź”, „Tygodnik Powszechny”), główny ekspert ds. społecznych w Thinkzine „Nowa Konfederacja”, współpracownik fundacji Pole Dialogu i Centrum Wyzwań Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego

Bogdan Zdrojewski, polityk, prezydent Wrocławia (1990-2001), senator IV kadencji i były poseł na Sejm RP, minister kultury i dziedzictwa narodowego (2007-2014), poseł do Parlamentu Europejskiego VIII kadencji

Dominik Zgódka, aktywista klimatyczny, członek Greenpeace Polska

Paweł Szypulski, dyrektor programowy Greenpeace Polska

Michał Pałasz, nauczyciel akademicki na Uniwersytecie Jagiellońskim, kierownik ds. sztuki, kultury i mediów społecznościowych oraz działacz społeczny

Andrzej Mencwel, historyk literatury i krytyk polskiej literatury i kultury, antropolog kultury, eseista, publicysta, profesor nauk humanistycznych

Bogdan de Barbaro, lekarz psychiatra, terapeuta, profesor nauk medycznych, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego

Paweł Krupa OP,  doktor teologii, historyk idei, mediewista

Bartosz Rydliński, doktor nauk o polityce, współzałożyciel Centrum im. Ignacego Daszyńskiego, adiunkt w Instytucie Politologii UKSW

Wojciech Kubalewski, współprzewodniczący Partii Zieloni

Marek Kossakowski, działacz opozycji demokratycznej w PRL, dziennikarz, członek Partii Zieloni, były współprzewodniczący, obecnie pełnomocnik ds. kontaktów z ruchami społecznymi

Jean-Yves Potel, francuski historyk, politolog, pisarz, nauczyciel akademicki, dyplomata, specjalista od historii politycznej Europy Środkowej, zwłaszcza Polski

Katarzyna Batko-Tołuć, wiceprezydent i dyrektor programowy Sieci Obywatelskiej "Watchdog"

Marta Petrusewicz, profesor historii, autorka książek

Jean-François Chanlat, profesor stowarzyszony Wydziału Zarządzania, szkoła Biznesu HEC, Uniwersytet w Montrealu, socjolog organizacji

Miłosława Stępień, członkini Partii Zieloni

Mateusz Bednarkiewicz, artysta filmowy i teatralny, reżyser i scenarzysta

Marek Naczyk, profesor porównawczej polityki społecznej, Uniwersytet Oksfordzki

Tomasz Karoń, strateg polityczny, analityk trendów społecznych i rynkowych

Paola Guglielmotti, profesor mediewistyki, Uniwersytet Genewski

Luca Meldolesi, profesor ekonomii, Uniwersytet w Neapolu

Lina Scalisi, profesor historii nowożytnej, Uniwersytet w Katanii

Maria Teresa Iannelli, dyrektorka Narodowego Muzeum Archeologicznego “Vito Capalbi”, dyrektorka Muzeum Archeologicznego “Monasterace”, radna ds. dziedzictwa kulturowego gminy Locri

Battista Sangineto, włoski archeolog i nauczyciel akademicki

Tamar Pitch, profesor filozofii i socjologii prawa, Uniwersytet w Perugii

Romano Luperini, włoski krytyk literacki, pisarz, polityk

Claudia Stancatti, profesor filozofii języka, Uniwersytet w Kalabrii

Paul Corner, profesor historii europejskiej, Uniwersytet w Sienie

Piero Bevilacqua, włoski historyk, pisarz, eseista

Lucyna Gebert, profesor, Katedra Europeistyki, Amerykanistyki i Studiów Międzykulturowych, Uniwersytet Sapienza w Rzymie

Maria Adele Teti, włoski profesor urbanistyki, Uniwersytet Reggio di Calabria

Giuseppe Buondonno, sekretarz regionalny Lewicy Włoskiej  (Sinistra Italiana)

Massimo Veltri, polityk włoski 

Vera Zamagni, historyczka ekonomii, Uniwersytet Boloński

Rudi Assuntino, muzykolog, piosenkarz, autor piosenek, reżyser telewizyjny i scenarzysta

Salvatore  Adorno, historyk, Uniwersytet w Katanii

Ida Dominjanni, filozofka, politolożka, eseistka i dziennikarka, Genoa School of Humanities

Tonino Perna, ekonomista i socjolog, Uniwersytet w Mesynie

Lina Scalisi, historyczka, Uniwersytet w Katanii 

Oxana Pachlovska, kulturoznawczyni, studia europejskie, amerykańskie i międzynarodowe, Uniwersytet Rzymski “La Sapienza”

Eva Catizone, polityczka włoska

Filippo Veltri, dziennikarz 

Nicoletta Stame, socjolożka, Uniwersytet Rzymski “La Sapienza”

Enzo Scandurra, antropolog kultury, badacz środowiska, Uniwersytet Rzymski “La Sapienza”

Salvatore Oriente

Luziana Polliotti, dziennikarka, historyczka kultury

Alfonso Gianni, polityk włoski

Giulia Mafai, kostiumografka, scenografka

Alberto Ziparo, teoretyk miasta, Uniwersytet Florencki

Renate Siebert, socjolożka, Uniwersytet w Kalabrii

Maria Rosaria Stabili, politolożka, Uniwersytet Roma TRE

Maria Luisa Boccia, polityczka włoska, pisarka

Laura Guidi, historyczka gender, Uniwersytet Neapolitański im. Fryderyka II

Giovanna Grenga

Carmelo Caravella, historyk pracy i ruchów pracowniczych

Chiara Giunti, badaczka technologii edukacji, Uniwersytet Florencki 

Vittorio Cappelli, historyk, pisarz, kierownik the ICSAIC-Research Center on Migration, współredaktor "Journal of Contemporary History" 

Anna Foa, historyczka, Uniwersytet Rzymski “La Sapienza”

Amalia Collisani, filozofka muzyki i muzykolożka

Lucina Speciale

Ignacy Dudkiewicz, filozof, bioetyk, publicysta i dziennikarz, członek zarządu Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie, redaktor naczelny „Magazynu Kontakt”

Leszek Koczanowicz, profesor nauk humanistycznych, politolog, filozof, psycholog, etyk polityki

Krzysztof Podemski, socjolog, specjalista w zakresie metodologii badań jakościowych, nierówności społecznych i socjologii podróży

Piotr Trzaskowski, działacz społeczny, pomysłodawca i założyciel Akcji Demokracja, kierownik programu Energia & Klimat (Heinrich Böll Foundation)

Andrzej Gniazdowski, filozof, profesor nadzwyczajny w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN

Ryszard Szarfenberg, politolog, popularyzator nauki

Małgorzata Kowalska, profesor nauk humanistycznych, filozofka, tłumaczka

Zbigniew Mikołejko, profesor nauk humanistycznych, filozof i historyk religii, eseista

Marcin Miłkowski, filozof analityczny, filozof umysłu

Anna Cieplak, animatorka kultury, aktywistka miejska, pisarka, laureatka m.in. Nagrody Conrada

Grzegorz Uzdański, filozof, pisarz, poeta

Jakub Majmurek, krytyk filmowy, publicysta

Marta Dziewańska, kuratorka, Kunstmuseum Bern

Aleksandra Andrzejewska, aktywistka miejska, Stowarzyszenie Aktywności Miejskich “Rozkwit”

Franciszek Sterczewski, poseł na Sejm IX kadencji, aktywista miejski

Tomasz Stawiszyński, filozof, publicysta, eseista, redaktor Radia TOK FM

Mikołaj Grynberg, fotograf, pisarz, reporter

Magdalena Kicińska, dziennikarka, pisarka, poetka

Elżbieta Korolczuk, socjolożka, kulturoznawczyni, działaczka na rzecz praw kobiet

Bolesław Rok, specjalista od społecznej odpowiedzialności biznesu

Mikołaj Trzaska, saksofonista, klarnecista basowy, kompozytor muzyki filmowej

Wiesław Łukaszewski, profesor nauk humanistycznych, psycholog

Jacek Grzeszak, ekonomista, aktywista miejski

Miguel Pina e Cunha, profesor nauk o organizacji

Alexia Panayiotou, naukowczyni, specjalistka od zarządzania i nauk o organizacji, Centre for Entrepreneurship, Uniwersytet Cypryjski

Mihaela Kelemen, profesor, specjalistka od zarządzania, Nottingham University 

Marianna Fotaki, profesor etyki biznesu

Michał Sutowski, politolog, publicysta, tłumacz

Maciej Wereszczyński, aktywista klimatyczny

Alicja Zdziechiewicz, pisarka i działaczka na rzecz ochrony środowiska

Lucinia Speciale, profesor historii sztuki średniowiecznej, Uniwersytet Salento

Zoi Michailova, performerka i didżejka

Olga Stefan, niezależna badaczka i kuratorka

Mihai Burcea, doktor historii, Historyczne Centrum Doradcze, Rumunia

Yegór Osipov-Gipsh, duński dziennikarz i badacz kultury

Agata Araszkiewicz, historyczka literatury, krytyczka sztuki

Paul Zawadzki, antropolog, politolog, L’École Pratique des Hautes Études, Université Paris Sciences et Lettres 

Jarosław Charchuła SJ, socjolog, nauczyciel akademicki

Małgorzata Tracz, posłanka, współprzewodnicząca Partii Zieloni

Urszula Zielińska, posłanka Partii Zieloni

Tomasz Aniśko, poseł Partii Zieloni

Marcelina Zawisza, posłanka na Sejm IX kadencji

Paulina Matysiak, posłanka na Sejm IX kadencji

Daria Gosek Popiołek, posłanka na Sejm IX kadencji

Maciej Konieczny, poseł na Sejm IX kadencji

List otwarty można podpisać tutaj

Piszcie: Listy@wyborcza.pl

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.