Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia w związku z inicjatywą „Forum dla Praworządności” pod auspicjami Polskiej Akademii Nauk wyraża gotowość do konstruktywnych rozmów o rzeczywistej reformie sądów i oczekuje od innych szanownych uczestników forum podobnej gotowości. Sędziowie zawsze opowiadali się za reformami usprawniającymi postępowania, proponowali własne rozwiązania, jednak nikt na to nie zważał.

Chcemy prawdziwej reformy sądów, która skróci czas trwania postępowań. Sądy potrzebują uproszczenia procedur, wprowadzenia elektronicznego obiegu dokumentów, zwiększenia liczby referendarzy sądowych i asystentów oraz podniesienia wynagrodzeń dla pracowników administracyjnych.

Sprzeciwiamy się atakom na niezależność sądów. Bez niezależnych sądów zwykły człowiek staje się bezbronny, a państwo staje się podatne na korupcję.

Przyświeca nam troska o wspólne dobro wszystkich obywateli 

Jesteśmy tu, ponieważ przyświeca nam troska o wspólne dobro wszystkich obywateli i pragnienie zapewnienia im należytej ochrony prawnej w zgodzie z zasadami podstawowymi, wyrażonymi w Konstytucji RP, w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej.

Ostatnio uchwalona przez Sejm w ciągu jednego dnia ustawa z 20 grudnia 2019 r. zmierza do zniweczenia doniosłości i skutków prawnych wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 listopada 2019 r. oraz wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2019 r. i kolejnych orzeczeń i uchwał, w tym z 23 stycznia 2020 r., w których Sąd Najwyższy podważył niezależność Krajowej Rady Sądownictwa i status Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego jako sądu. W ten sposób władze polityczne w rzeczywistości osłabiają pozycję Polski w Unii Europejskiej i narażają na konsekwencje prawne z powodu naruszenia minimalnych standardów praworządności. Z powodu odejścia od tych standardów zagrożone było ponad 70 000 orzeczeń.

Jesteśmy gotowi do rozmów 

Jesteśmy gotowi do rozmów, lecz w granicach poszanowania dla zasad konstytucyjnych, praw obywatelskich i wartości Unii Europejskiej. Apelujemy do innych szanownych uczestników forum, w szczególności polityków, o prowadzenie dyskusji w duchu rzeczywistej naprawy instytucji Rzeczypospolitej.

Rzeczywistym miernikiem gotowości władz politycznych do dialogu będzie spełnienie następujących warunków początkowych:

1. Zawetowanie przez Prezydenta RP ustawy z 20 grudnia 2019 r., jako wymierzonej w prawa obywatelskie i wartości europejskie.

2. Powołanie niezwłocznie nowej Krajowej Rady Sądownictwa, w której skład będą wchodzić sędziowie wybrani w procedurze wolnej od politycznych czynników, w szczególności wybrani przez sędziów.

3. Wstrzymanie się przez właściwe organy z powoływaniem nowych sędziów do czasu powołania nowej KRS.

4. Niezwłoczna likwidacja Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego i wprowadzenie postępowania dyscyplinarnego zgodnego z europejskimi standardami prawa do sądu.

5. Zaprzestanie działań (i wycofanie się z działań już podjętych) zmierzających do zniweczenia wykonania wyroku TSUE z 19 listopada 2019 r. oraz wydanych w związku z nim orzeczeń i uchwał Sądu Najwyższego.

Oczekujemy spełnienia wymienionych wyżej warunków brzegowych, a następnie przystąpienia do rozmów o reformie procedur i instytucji, które wzmocnią zaufanie społeczne do sądów. Rozmowy powinny być prowadzone w oderwaniu od kalendarza wyborów prezydenckich, z zachowaniem konsultacji społecznych.

Wyrażamy przekonanie, że można wypracować rozwiązania prawne, które pozwolą zażegnać chaos wprowadzony przez pośpiesznie uchwalane ustawy „sądowe”. Nie spotkały się z akceptacją społeczną i spowodowały wszczęcie wobec Polski postępowań przed Trybunałem Sprawiedliwości UE.

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.