Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Co roku rzecznik praw obywatelskich przedstawia parlamentowi informację o stanie przestrzegania praw i wolności obywatelskich. W tym roku opisał przepisy konstytucji definiujące nasze prawa i wskazał problemy z ich realizacją (źródło: Rpo.gov.pl).
Doroczne wystąpienie RPO na ten temat Sejm zaplanował na piątek 20 lipca. Adam Bodnar być może będzie miał ledwie 15 min.

Art. 32. ust.2 - Zasada niedyskryminacji. "Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny."

Co to znaczy?
Dyskryminacja to gorsze traktowanie ze względu na cechę osobistą. Jest to kwalifikowana forma nierównego traktowania osoby ze względu na jakąś jej cechę osobistą, bez racjonalnego uzasadnienia. Do przesłanek dyskryminacji zalicza się płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, religię, wyznanie, światopogląd, niepełnosprawność, wiek, orientację seksualną lub tożsamość płciową, ale mogą do nich należeć także inne cechy osobiste, jak np. pochodzenie społeczne czy status materialny.

Warto wiedzieć, że nie zawsze nierówne traktowanie będzie dyskryminacją. Przykład: osoby z niepełnosprawnością mają prawo do głosowania korespondencyjnego, a osoby bez orzeczonej niepełnosprawności - nie. Są więc traktowane nierówno, ale to nie jest dyskryminacja.

Rzecznik Praw Obywatelskich jest zobowiązany ustawowo do stania na straży realizacji praw osób dyskryminowanych. Może więc podawać z praktyki przykłady dyskryminacji, która łamie konstytucję:

1.   W 2017 roku w Biurze RPO zarejestrowano ok. 100 spraw dotyczących aktów przemocy i mowy nienawiści motywowanych przynależnością narodową, etniczną bądź rasową czy wyznawaną religią (dla porównania - w 2016 r. podjęto ok. 60 takich spraw). Rzecznik interweniował m.in. w sprawach:

- napaści na obywatela Bangladeszu w Legnicy (w styczniu 2017 r.),

- pobicia Saudyjczyka w Zakopanem (w lutym 2017 r.),

- pobicia hinduskiego studenta w Poznaniu (w marcu 2017 r.),

-  pobicia obywatela Ukrainy w Warszawie (w maju 2017 r.),

-  napaści na izraelskich sportowców w hotelu w Sochocinie (w sierpniu 2017 r.),

-  pobicia Czeczenki na warszawskiej Woli (we wrześniu 2017 r.),

-  znieważenia i naruszenia nietykalności cielesnej obywatela Ukrainy w Opolu (w październiku 2017 r.),

-  napaści kilkudziesięcioosobowej grupy na cudzoziemców przebywających w jednym z wrocławskich barów z kebabem (w listopadzie 2017 r.).

2.   RPO Interweniuje w sprawach osób, które nie mogły skorzystać z usług z powodu tego, kim są (osoba na wózku nie mogła wejść na koncert, osobie niewidomej odmówiono wstępu do klubu fitness, niewidoma pacjentka nie mogła wejść do lekarza z psem przewodnikiem; przewijaki w lokalach usługowych są niedostępne dla opiekujących się dziećmi mężczyzn, bo są w damskich łazienkach).

Wiele z tych naruszeń bierze się stąd, że nie rozumiemy, czym jest dyskryminacja. Nie mamy porządnej edukacji antydyskryminacyjnej w szkole. Niestety, MEN nie widzi potrzeby zmian tego stanu rzeczy.

Poprzednie odcinki:
Odcinek 1. Godność (art. 30)
Odcinek 2. Wolność (art. 31)
Odcinek 3. Równość (art. 32. ust.1)
Odcinek 4. Wolność organizowania pokojowych zgromadzeń (art. 57)

Zapraszamy do pisania Waszych spostrzeżeń, opinii, historii. Piszcie: listy@wyborcza.pl

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.