Oto najwięksi świadkowie dawnej świetności Mazowsza - niezależnego księstwa zarządzanego przez władców z dynastii Piastów. Do dziś przetrwały trzy średniowieczne zamki spośród licznych warowni strzegących granic państewka sąsiadującego z Polską i Litwą: w Ciechanowie, Czersku i Liwie.
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

CIECHANÓW. ZAMKOWE PODRÓŻE W CZASIE

Zamek Książąt Mazowieckich w Ciechanowie ma ponad 600 lat. Potężna budowla gotycka z dwiema basztami została wzniesiona za czasów księcia Siemowita III i pozostawała niezdobytą twierdzą, dopóki stacjonowali w niej rycerze. Jak wszystkie dawne zamki, kryje wciąż wiele tajemnic. Jednej z nich – miejsca ukrycia skarbu księcia Janusza I – strzeże podobno straszliwy czarny pies, a właściwie rycerz zaklęty w piekielną bestię przez alchemika.

Zamek Książąt Mazowieckich w Czersku
Zamek Książąt Mazowieckich w Czersku  fot. Archiwum UMWM

Na terenie zamku, który poddany został w ostatnich latach głębokiej rewitalizacji, mieści się oddział Muzeum Szlachty Mazowieckiej z doskonale wyposażonymi w nowoczesny, multimedialny sprzęt dydaktyczny salami ekspozycyjnymi. Obecnie prezentowane są w nim dwie wystawy stałe: „Fakty i mity ciechanowskiego zamku" oraz „Księstwo Mazowieckie 1200-1526: intrygi, trucizny i smok, czyli 300 lat niezależnego Mazowsza".

Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowi
Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowi  gluzmen.pl

Wystawy i możliwość skorzystania z multimediów to pierwszy sposób na przeniesienie się w odległą przeszłość. Można będzie jednak takiej podróży doświadczyć bardziej realnie na zamkowym dziedzińcu, gdzie w każdą wakacyjną niedzielę odbywać się będą „Zamkowe podróże w czasie". Każde ze spotkań to wyprawa do innego okresu historycznego.

CZERSK. HISTORIA VIVA

Zamek Książąt Mazowieckich został wzniesiony w Czersku, stolicy południowego Mazowsza, na przełomie XIV i XV w. Powstał na miejscu warownego grodu, którego załoga czuwała od XI w. nad bezpieczeństwem kupców podróżujących szlakiem handlowym wzdłuż Wisły.

Zamek Czersk
Zamek Czersk  fot. Zbigniew Panów

Jednym z dowódców grodu znanych nam z imienia był komes Magnus. Bardzo możliwe, że chodzi o Magnusa Haroldsona, czyli syna króla Anglii Harolda II, który poniósł klęskę w bitwie z Wilhelmem Zdobywcą pod Hastings. Mocnych argumentów dostarczają wyniki badań archeologicznych w Czersku oraz… smok. A dokładnie wywerna, heraldyczny symbol w formie dwunogiego potwora z ostro zakończonym ogonem, który w Europie pojawia się w rodowych herbach książąt Wessex i Mazowsza. Zaś legenda związana z zamkiem opowiada o ukrytym w zamkowych podziemiach wielkim skarbie strzeżonym przez smoka…

Zamek w Czersku
Zamek w Czersku  fot. Zbigniew Panów

Z gotyckiego zamku zachowały się do dziś spore fragmenty murów obronnych z trzema wieżami: bramną oraz zachodnią i południową. Malownicze ruiny na wiślanej skarpie są idealnym celem wypraw turystycznych i edukacyjnych, a w sezonie letnim odbywają się tu od lat regularne spotkania z żywą historią – „Historia Viva".

zamekczersk.pl/wydarzenia

LIW. TURNIEJ RYCERSKI

Zamek Książąt Mazowieckich w Liwie powstał na początku XV w. na polecenie księcia Janusza I w miejscu, w którym wcześniej istniał gród chroniący wschodnich granic Mazowsza. Z gotyckiego zamku zachowała się do dziś wieża bramna, w której mieści się Muzeum-Zbrojownia z bogatymi zbiorami broni, a także fragment murów i dwór starościński.

Muzeum Zbrojownia na Zamku w Liwiu
Muzeum Zbrojownia na Zamku w Liwiu  fot. Archiwum UMWM

Kto wie, czy cokolwiek ocalałoby do dziś, gdyby nie polski archeolog Otto Warpechowski, który użył fortelu, by uchronić bezcenny zabytek. Zostałby on zniszczony przez niemieckich okupantów, gdyby nie kłamstwo naukowca, iż są to pozostałości krzyżackiego zamku…

Wiosną 2019 roku zakończyły się prace związane z rewitalizacją zamku w Liwie oraz budową Parku Kulturowo-Historycznego. Dzięki temu pozostałość twierdzy i jej otoczenie można podziwiać w nowej odsłonie. Nareszcie można wejść do gotyckiej części zamku: nie tylko do wieży bramnej, ale także – po raz pierwszy od 40. lat – do wyremontowanej piwnicy gotyckiej, którą przystosowano do prowadzenia lekcji muzealnych i organizowania wystaw.

Liw
Liw  fot. Archiwum UMWM

W Parku Kulturowo-Historycznym powstało pole namiotowe z budynkiem zaopatrzonym w prysznice i toalety przystosowane dla osób niepełnosprawnych. Teren został otoczony stylizowaną palisadą, a dla najmłodszych powstał rycerski plac zabaw. Przez łąkę poprowadzono na podzamcze stumetrowy pomost nawiązujący do historycznej konstrukcji zwanej Przygródkiem. 400 lat temu było to kilkanaście obiektów zbudowanych na palach, na razie odtworzono jedynie mniejszą część z tej konstrukcji. Już teraz jednak udało się stworzyć wyeksponowane miejsce, niezwykle atrakcyjne podczas takich imprez plenerowych jak Turniej Smaków czy turnieje rycerskie.

Liw
Liw  fot. Archiwum UMWM

I właśnie na turniej rycerski warto przybyć do zamku w Liwie, by przeżyć ostatnią z proponowanych podróży w czasie. Barwne, fantastyczne, wieloczęściowe widowisko odbywa się tu co roku: pokazy walk pieszych i konnych, w tym walki na miecze i topory, konkurs strojów, jarmark średniowieczny i warsztaty rzemiosła historycznego aż po kulminacyjne wydarzenie, czyli wieczorną bitwę o zamek.

Zamek Książąt Mazowieckich w Ciechanowie
ul. Zamkowa 1
06-400 Ciechanów
www.zamekwciechanowie.pl
zamek@muzeumciechanow.pl

Zamek Książąt Mazowieckich w Czersku
plac Tysiąclecia 1
05-530 Czersk
biuro@kulturagk.pl
www.zamekczersk.pl

Muzeum Zbrojownia na Zamku w Liwie
Liw, ul. S. Batorego 2
07-100 Węgrów
e-mail: zbrojownia@liw-zamek.pl
liw-zamek.pl

Gorąco zachęcamy do śledzenia mediów społecznościowych Województwa Mazowieckiego (Facebook: @Mazowsze serce Polski, Instagram: Moda na Mazowsze (@moda_na_mazowsze) ) oraz strony https://modanamazowsze.pl/

Liw
Liw  Archiwum UMWM

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi 
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Więcej