Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu
List ten jest odpowiedzią na list Czytelnika z Raciborza, który ma dwóch dziadków w Wehrmachcie.

Jakiego patriotyzmu dziś Polacy potrzebują? Zapraszamy do dyskusji. Piszcie: listydogazety@gazeta.pl



Tak się w moim życiu złożyło, że pomieszkiwałem w różnych regionach naszego pięknego kraju. Dwa lata na Dolnym Śląsku, dwa lata na Mazurach, i kilkadziesiąt już lat, po ustatkowaniu się i wydorośleniu, na Kaszubach.

Ciekawy życia i przeszłości wiele nasłuchałem na temat zachowań, głównie w czasie wojny, były to nie tylko opowieści "bohaterskie" ale normalne, ludzkie opowieści o strachu przed poborem, o unikaniu podpisania tzw. volkslisty, o różnych metodach przymuszania ludzi do jej podpisania itd., itp.

Nie "dziwi" mnie wujek czy dziadek z Wehrmachtu czy skąd tam jeszcze, liczy się Twoja postawa życiowa. Żyjesz tutaj, jesz tutejszy chleb, czujesz się Polakiem, przestrzegasz tutejszych obyczajów, to znaczy nim jesteś.

Nikt od Nas, tzn. i Ciebie i Mnie nie wymaga stawania na barykadach walki i zabijania wroga, nadeszły natomiast takie czasy, że powinniśmy być: uczciwi, ze wszystkimi trudnościami bycia człowiekiem uczciwym.

Nie będę nikogo umoralniał. Ale tylko bardzo głupi ludzie mogą wymawiać pochodzenie od Ojca, czy Dziadka z Wehrmachtu, to pseudopatriotyczne wytykanie jest przeważnie obliczone na ludzi niedouczonych i zakompleksionych, a wykonują je cwaniaczkowie, typu pewien europoseł z Gdańska, który chciałby coś ugrać na "słupkach".

Co do Twoich znajomych, którzy wyjechali do Niemiec: będąc w Wilhelmshaven spotkałem grupę ludzi nieznających niemieckiego, byli bardzo sympatyczni, ale czy się tam zakorzenili, to nie jestem pewien.

Kończąc, nie przejmuj się, nasi Dziadkowie i Ojcowie tworzyli własne życie, a My tworzymy własne.

Do zmiany narodowości potrzeba niewiele. Wystarczy, że nasze dzieci wyjadą, a ich wnuki będą już ludźmi tamtego narodu z polskimi korzeniami, o których ich z kolei dzieci zapomną albo będą pamiętały tylko przy okazji wielkich świąt.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.