Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu
Szanowny Panie Prezydencie!

Zwracamy się do Pana Prezydenta z apelem o podjęcie zdecydowanej interwencji w sprawie dewastacji Pomnika Pamięci Zagłady Romów w Borzęcinie Dolnym dokonanej w nocy z 21 na 22 kwietnia 2016 roku. Data zdarzenia, nazajutrz po rocznicy urodzin Hitlera, i rozmiar zniszczeń wskazują na celową i zorganizowaną akcję. Pomnik znajdował się w miejscu, w którym w lipcu 1942 roku hitlerowcy zamordowali 29 Romów - mężczyzn, kobiet, dzieci - należących do rodzin z grupy Polska Roma: Majewskich, Kwiatkowskich, Chmielewskich i Cioroniów.

Zarówno Romowie, jak i Żydzi skazani byli przez nazistów na całkowitą eksterminację. Jednak Romów, obywateli polskich, w przeważającej większości nie unicestwiano w obozach śmierci - schwytane ofiary mordowano na miejscu. Tak stało się w Borzęcinie Dolnym. Inicjatorem budowy pomnika było Muzeum Etnograficzne w Tarnowie. Projekt i wykonanie powierzono artystce romskiej Małgorzacie Mirdze-Tas, absolwentce krakowskiej ASP. 23 lipca 2011 roku we współpracy z miejscową ludnością zainstalowano i odsłonięto pomnik.

Wyrwana teraz z fundamentów i porąbana siekierami rzeźba to nie tylko zniszczone dzieło sztuki, ale przede wszystkim zbezczeszczone świadectwo pamięci o zagładzie społeczności romskiej w Polsce. Tak oburzająca próba wymazania świadectwa nazistowskich zbrodni na obywatelach polskich zasługuje w naszej opinii na jednoznaczne potępienie. Zdumiewające jest milczenie w tej sprawie władz Rzeczypospolitej Polskiej oraz mediów publicznych (z wyjątkiem Programu 1 Polskiego Radia). Ochrona dobrego imienia Polaków nie może polegać na przemilczaniu aktów wandalizmu podejmowanych dziś w naszym kraju przez pogrobowców Hitlera.

My, niżej podpisani, apelujemy do Pana Prezydenta o zwrócenie szczególnej uwagi na postępowanie śledcze mające doprowadzić do odszukania i ukarania winnych dewastacji Pomnika Pamięci Zagłady Romów w Borzęcinie Dolnym oraz o poparcie działań zmierzających do sfinansowania odbudowy tego pomnika w jego pierwotnym kształcie, a także o wspieranie wszelkich inicjatyw edukacyjnych zmierzających do upowszechnienia w społeczeństwie wiedzy o historii polskich Romów.

*List podpisali:

prof. Karol Modzelewski - historyk, Agnieszka Arnold - reżyser dokumentalista, Anna i Wilhelm Sasnalowie - artyści, prof. Maria Janion - historyk idei, Mirosław Bałka - artysta, Henryk Wujec, prof. Magdalena Środa - filozof, prof. Małgorzata Kowalska - filozof, prof. Andrzej Leder - filozof, Piotr Matywiecki - pisarz, Michał Komar - pisarz, prof. Andrzej Friszke - historyk, Alicja Maciejowska - reportażystka, Ewa Matywiecka - literaturoznawca, Joanna Mytkowska - historyk sztuki, Hanna Wróblewska - dyrektor Narodowej Galerii - "Zachęta", Beata Stasińska - wydawczyni, Monika Szewczyk - historyk sztuki, Maja Lavergne - anglistka, Elżbieta Ficowska, Agnieszka Maciejowska - tłumaczka, Maria Toboła - artystka, Witold Orski - artysta, Roman Gren - pisarz, Małgorzata Imielska - reżyser, Krystyna Bratkowska - wydawczyni, Maciej Nowa - dyrektor artystyczny Teatru Polskiego w Poznaniu, Maciej Kozłowski - historyk, Wojciech Malajkat - rektor elekt Akademii Teatralnej w Warszawie, Daniel Grynberg - historyk, Krystyna Markowska - wiceprezes Centrum Doradztwa i Informacji dla Romów w Polsce, Andrzej Mencwel - literaturoznawca, prof. Jakub Slawik - teolog, Krzysztof Mieszkowski - reżyser, Krystyna Starczewska - pedagog, Joanna Szczęsna - dziennikarz, Maciej Kosiński - producent, Maria Kotowska - filolog, Anna Dzierzgowska - nauczycielka, Iwona Rembiszewska -filolog, Sławomir Królak - tłumacz, Katarzyna Strzałkowska - filolożka, Joanna Tokarska-Bakir - antropolożka kultury, prof. Anna Engelking - etnografka prof. Magdalena Zowczak - Instytut Etnologii Antropologii Kulturowej UW, prof. Michał Buchowski - antropolog kultury, prof. Wiesław Łukaszewski, prof. Dariusz Stola - historyk, prof. Jan Kaiser, prof. Adam Niemczyński - psycholog, prof. Łukasz A. Turski - fizyk, prof. Perła Kacman - fizyk, Alicja Derkowska - matematyk, prof. Sławomir Kapralski - Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, dr hab. Ireneusz Jeziorski - socjolog, antropolog kultury, Karolina Marcinkowska - antropolożka kulturowa, Joanna Talewicz-Kwiatkowska - antropolożka kulturowa, dr Katrin Stoll, Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie, Krzysztof Czyżewski - dyrektor Ośrodka "Pogranicze-sztuk, kultur, narodów" w Sejnach, Bożena Szroeder - Ośrodek "Pogranicze-sztuk, kultur, narodów" w Sejnach, Maria Stankiewicz - wiceprezes Towarzystwa Alternatywnego Kształcenia, Grażyna Kopińska - pracowniczka organizacji pozarządowej, Tomasz Kuncewicz - Centrum Żydowskie w Oświęcimiu, Krystyna Markowska - wiceprezes Centrum Doradztwa i Informacji dla Romów w Polsce, Anna Dzierzgowska - nauczycielka, Ola Biernacka, Monika Kwiecień, Ewa Szymonik, Jarosław Mikos, Rafał Pankowski, Karolina Bielenin-Lenczowska - Uniwersytet Warszawski, Elżbieta Szczęsna - prezeska Stowarzyszenia AKCEPTACJA, Sonia Styrkacz, Anna Blumsztajn, Adam Borowski, - aktor Teatru Ósmego Dnia, Michał Głowiński - literaturoznawca, Emil Majuk - Stowarzyszenie Panorama Kultur, Dominika Majuk, Konrad Matyjaszek, Iwona Jakubowska-Branicka - socjolog, Maria Nowacka - dyrektor Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego ETHNOS, Małgorzata Mirga-Tas, Ala Buk, Monika Falej, Anna Osmólska-Mętrak - tłumaczka, Renata Rosmus, Łukasz Wójcicki Henryk Hollender - bibliotekoznawca, Małgorzata Peretiatkowicz - socjolożka, Marek Kaleta, Anna Mirga-Kruszelnicka, Andrzej Mirga-Chair of the Board, Roma Education Fund, Jerzy Czech - literat, Jolanta Chojak - filolog, Ewa Szymonik, Magda Dziubek - Stowarzyszenie "Świat jest dla nas", Dominika Ochnik - psycholog, Joanna Lisek - Zakład Studiów Żydowskich Uniwersytet Wrocławski, Agnieszka Ilwicka - nauczycielka jidysz, Ewa Szymonik - studentka, Bartosz Staszewski - Artykuł Osiemnasty, Członkowie Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita: Magdalena Czyż, Helena Datner, Jan Gebert, Jan Górski, Janusz Grzelak, Marek Gumkowski, Jan Herczyński, Elżbieta Janicka, Jerzy Jedlicki, Elżbieta Petrajtis O'Neill, Krzysztof Podemski, Paula Sawicka, Barbara Weigl, Eugeniusz Weźranowski, Monika Wieczyńska, Natalia Woroszylska, Ludwika Wujec, Damian Wutke Członkowie Gildii Reżyserów Polskich: Kasia Adamik, Marcin Bortkiewicz, Marek Brodzki, Ryszard Brylski, Leszek Dawid, Sławomir Fabicki, Mariusz Grzegorzek, Agnieszka Holland, Andrzej Jakimowski, Anna Kazejak, Jan Kidawa-Błoński, Katarzyna Klimkiewicz, Jan Komasa, Bartosz Konopka, Natalia Koryncka-Gruz, Joanna Kos-Krauze, Bodo Kox, Tadeusz Król, Borys Lankosz, Marek Lechki, Rafael Lewandowski, Magdalena Łazarkiewicz, Filip Marczewski, Łukasz Ronduda, Wiesław Saniewski, Andrzej Saramonowicz, Iwona Siekierzyska, Wojciech Smarzowski, Małgorzata Szumowska, Piotr Trzaskalski, Magnus von Horn, Tomasz Wasilewski, Krzysztof Zanussi, Janusz Zaorski, Maria Zmarz-Koczanowicz, Xawery Żuławski Fundacja KLAMRA, Stowarzyszenie "NIGDY WIĘCEJ", Redakcja magazynu "NIGDY WIĘCEJ", Głosy przeciw Przemocy, Fundacja dla Wolności, Stowarzyszenie "Polis", Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Stowarzyszenie INTERKULTURALNI PL, Stowarzyszenie NOMADA, Fundacja Czulent, Stowarzyszenia Inicjatyw Kobiecych i Spółdzielni Socjalnej WOLA, Stowarzyszenie Kongres Kobiet, Fundacja Polskie Forum Migracyjne, Stowarzyszenie na rzecz Osób LGBT Tolerado, Fundacja RÓWNOŚĆ.INFO, Fundacja "Centrum im. prof. Bronisława Geremka", Fundacja Świat bez Wandalizmów, Społeczny Monitor Edukacji, Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne ETHNOS, Stowarzyszenie na rzecz Społeczności Romskiej "Zefiryn", Fundacja Sztuki "Jaw Dikh", Romskie Stowarzyszenie Oświatowe "Harangos", Małopolskie Towarzystwo Oświatowe, Nowy Sącz, Fundacja "Inicjatywa Kobiet Aktywnych", Stowarzyszenie Pro Humanum, Stowarzyszenie Tkalnia, Fundacja Wolna Syria, Africa Remix, Stowarzyszenia na rzecz Kultury i Dialogu 9/12, Stowarzyszenie imienia Szymona Anskiego, Kolektyw Odrobina Kultury, Fundacja TUSI, Centrum Żydowskie w Oświęcimiu, Wielokulturowe liceum humanistyczne im. J. Kuronia w Warszawie, Towarzystwo Edukacji Antydyskryminacyjnej, Komitet Obrony Demokracji, Stowarzyszenie "Pracownia Etnograficzna" im. Witolda Dynowskiego, Hollaback! Polska, Homo Faber, Fundacja Pozytywnych Zmian, Fundacja Strefa Kobiet, Komitet Obrony Demokracji im. prof. Władysława Bartoszewskiego.

REGULAMIN użytkownika "Gazety Wyborczej" >>>

Szanowni Państwo, kontynuujemy prace nad systemem komentarzy i ich ocen. Wspólnie możemy sprawić, że nasze forum będzie miejscem przyjaznym i wolnym od agresji.

Pomóżcie nam:
- nie dyskutujcie z trollami,
- jeśli widzicie komentarze, które powinny być skasowane, zgłoście je moderatorowi poprzez kliknięcie kosza przy wpisie,
- wpisy i uwagi do systemu moderacji przysyłajcie mailem na adres forum@wyborcza.pl.

Dziękujemy.



Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.