Günter Grass nie żyje. Noblista miał 87 lat

redkult
13.04.2015 11:01
A A A
Günter Grass

Günter Grass (Rafał Malko)

W poniedziałek rano zmarł w Lubece Günter Grass, jeden z najwybitniejszych niemieckich pisarzy XX wieku, laureat Literackiej Nagrody Nobla.
Günter Grass - pisarz, autor powieści, poezji i dramatów, a także rzeźbiarz i rysownik - urodził się w 1927 roku w Gdańsku, w rodzinie o korzeniach niemiecko-kaszubskich. Mieszkał przy ulicy Lelewela w Gdańsku. Pytany o tożsamość narodową, mówił, że jest Kaszubą.

Pod koniec wojny powołany do Wehrmachtu, został ranny i trafił do niewoli amerykańskiej. Po wojnie pracował jako rolnik, górnik, a także muzyk jazzowy. W latach 1949-53 studiował rzeźbę na Akademii Sztuk Pięknych w Duesseldorfie. Mówił o sobie, że jest pisarzem i plastykiem.

Czytaj także Niezapomniany "Blaszany bębenek" i wstrząsające "Przy obieraniu cebuli" - najważniejsze książki Güntera Grassa


Należał do legendarnej grupy literackiej 47, skupiającej przez 20 lat wielu wybitnych pisarzy niemieckojęzycznych. Zadebiutował w 1956 r. tomikiem wierszy i prozy "Zalety wietrznych kur". Jego talent eksplodował trzy lata później najsłynniejszym do dziś dziełem w jego dorobku - "Blaszanym bębenkiem". Stanowi ono pierwszą część tzw. Trylogii Gdańskiej, na którą złożyły się poza tym długie opowiadanie "Kot i mysz" oraz powieść "Psie lata". Grass dał w niej "groteskową panoramę niemieckiej historii od połowy lat 20., zwłaszcza zaś karykaturalnie zdeformowany obraz zachowań klasy średniej, dając świadectwo spustoszeniom, jakich okres faszyzmu dokonał w psychice Niemców".

W 1999 roku otrzymał Literacką Nagrodę Nobla za całokształt twórczości.

Waleczny i uparty twórca polityczny

Utwory i wypowiedzi pisarza niejednokrotnie wywoływały kontrowersje. Za wiersz, w którym oskarża Izrael o to, że stanowi zagrożenie dla świata, dostał zakaz wjazdu do tego kraju. Oburzenie wywołały sceny obrony Poczty Polskiej z "Blaszanego bębenka", w których pocztowcy piją alkohol i grają w karty. Kilka lat temu z tego powodu przeciwko wizycie Grassa w Gdańsku protestowali posłowie PiS.

W 2006 roku po wydaniu książki "Przy obieraniu cebuli" wybuchł skandal. Grass opisał w niej swoje nieznane wcześniej wojenne losy i służbę w Waffen-SS uznanej przez Trybunał w Norymberdze za organizację zbrodniczą. Do 10. Dywizji Pancernej SS Frundsberg został wcielony jako 17-latek. - Król jest nagi. Zatajając przeszłość, moralista stracił autorytet - twierdzili jego biografowie, przypominając, że od dziesięcioleci pisarz był symbolem sprzeciwu wobec manipulowania przez Niemców historią.

W styczniu 2014 roku Grass w wywiadzie udzielonym gazecie "Passauer Neue Presse" powiedział, że "nie sądzi, żeby dał radę napisać kolejną powieść". - Zdrowie nie pozwala mi już podejmować projektów obliczonych na pięć czy sześć lat, a tyle trzeba, żeby dobrze zdokumentować powieść. 

W październiku 2014 r. Grass odsłonił w Gdańsku rzeźbę swojego autorstwa "Turbot pochwycony" (przy ulicy Szerokiej, przed Gdańską Galerią Güntera Grassa). "Dziś spełnia się moje marzenie, bo moje książki wydawane w języku polskim są czytane i publikowane w Gdańsku, moje grafiki wiszą na ścianach gdańskiej galerii" - mówił wtedy Grass.

W 1993 r. radni Gdańska przyznali pisarzowi tytuł honorowego obywatela miasta.

Prezydent Niemiec Joachim Gauck napisał w piśmie kondolencyjnym do wdowy pisarza; "W jego powieściach, opowiadaniach i w jego poezji odbijają się wielkie nadzieje i pomyłki całego pokolenia (...) Pozostał przez całe życie walecznym i upartym twórcą politycznym, który nie obawiał się sporów i krytyki, mieszał się - pokazując, że ma cięty język - do politycznych debat i wpływał na nie".

Zapal znicz, napisz wspomnienie




Zobacz także
  • Podziel się