Tomasz Tadeusz Koncewicz - profesor prawa, adwokat. Absolwent prawa uniwersytetów w Wrocławiu i Edynburgu, kierownik Katedry Prawa Europejskiego i Komparatystyki Prawniczej na Uniwersytecie Gdańskim. Członek Rady Programowej Archiwum Osiatyńskiego. 2019 Fernand Braudel Senior Fellow na European University Institute w Florencji

Wybitny amerykański politolog Karl Loewenstein, uchodźca z nazistowskich Niemiec, stworzył w 1937 r. termin „demokracja walcząca” (ang. militant democracy, niem. streitbare Demokratie). Mając w pamięci sposób dojścia do władzy Hitlera, który wykorzystał słabość Republiki Weimarskiej, podkreślał, że „demokracja nie może stać się koniem trojańskim, dzięki któremu wróg wkracza do miasta”.

Myśl Loewensteina odcisnęła piętno nie tylko na konstytucyjnym systemie powojennych Niemiec, gdzie „demokracja walcząca” jest jednym z fundamentów konstytucjonalizmu, ale także na wyborach innych państw powojennej Europy. Pomne tragicznej historii państwa uznały za wskazane działać prewencyjnie i antycypacyjnie, bronić swoich systemów demokratycznych przed zamachami i atakami od wewnątrz, zamiast czekać, aż system zostanie rozmontowany przez siły mu wrogie przy użyciu mechanizmów demokratycznych.

Pozostało 93% tekstu
Artykuł dostępny tylko w prenumeracie cyfrowej Wyborczej

Wypróbuj cyfrową Wyborczą

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych, lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej