Leonidas Donskis (1962-2016) - litewski filozof, eseista, profesor Uniwersytetu Witolda Wielkiego w Kownie. W latach 2009-14 eurodeputowany, wybrany z listy Ruchu Liberalnego Republiki Litewskiej.

Symboliczną strukturę nacjonalizmu liberalnego, jego etykę i moralne implikacje dla krytyki społecznej w wielu aspektach należy łączyć z Cze-sławem Miłoszem. Jego zbiór esejów politycznych „Zniewolony umysł”, nadzwyczaj błyskotliwych i wyważonych, można zasadnie uznać za prze-łomowy, jako pierwszy bowiem skierował uwagę świata na tragedię krajów bałtyckich i Europy Środkowo-Wschodniej.

To arcydzieło polityczno-literackie XX wieku demaskowało ukryte oblicze totalitaryzmu (przede wszystkim fakt, że intelektualna elita znie-wolonego społeczeństwa może nawet bez użycia wobec niej politycznej przemocy pogodzić się z utratą wolności i przyjąć logikę totalitarną) oraz tkwiące w nim nienawiść i manipulację. W eseju „Bałtowie” Miłosz wielokrotnie robi wzmianki na tematy, które później rozwinęli w swoich najlepszych pracach Aleksandras Stromas i Tomas Venclova. Ci litew-scy myśliciele, w ślad za George’em Orwellem, Arthurem Koestlerem i Czesławem Miłoszem, wnieśli istotny wkład w typowe dla literatury oraz estetyki politycznej Europy Środkowo-Wschodniej dążenie do pokazania natury ideokracji oraz jej rozmaitych masek filozoficznych i artystycznych.

Pozostało 97% tekstu
Artykuł dostępny tylko w prenumeracie cyfrowej Wyborczej

Wypróbuj cyfrową Wyborczą

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych, lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej