Timothy Snyder - ur. w 1969 r., amerykański historyk, profesor Uniwersytetu Yale. Znawca dziejów Europy Środkowo-Wschodniej, autor m.in. wydanych po polsku książek "Skrwawione ziemie. Europa między Hitlerem a Stalinem" (Nagroda im. Moczarskiego) i "Czarna ziemia. Holokaust jako ostrzeżenie".

Czystki wołyńskie 1943 r. przyniosły powszechną wojnę domową na polsko-ukraińskie rubieże. Raporty o narodowościowych gwałtach, a także względy ogólne radzieckiego bezpieczeństwa kazały Stalinowi pomyśleć o rozdzieleniu Polaków i Ukraińców raz na zawsze. Tuż po zajęciu Wołynia przez Armię Czerwoną, NKWD zajęło się dokończeniem zadania - resztę Polaków deportowano na zachód, do Polski, a Ukraińców na wschód, na radziecką Ukrainę.

Prawną podstawą "repatriacji" lat 1944-46 były umowy między polskimi komunistami a radziecką Ukrainą, rozszerzone teraz na Wołyń i Galicję. W roku 1947 nowe polskie komunistyczne władze przesiedliły przymusowo większość pozostałych Ukraińców z południowego wschodu na północny zachód kraju. Pomiędzy kwietniem 1943 r. a sierpniem 1947 około 94 proc. polskiej ludności zostało wysiedlone z ziem, które weszły w skład ZSRR, a około 95 proc. Ukraińców wysiedlono z terenów włączonych do komunistycznej Polski. Śmierć poniosło około 106 tys. polskich i ukraińskich cywilów, a 1,4 mln ocalałych straciło domy. (Snyder, "Rekonstrukcja narodów. Polska, Ukraina, Litwa, Białoruś 1569-1999", tłum. Magda Pietrzak-Merta, Sejny 2006, Fundacja Pogranicze).
Pozostało 93% tekstu
Artykuł dostępny tylko w prenumeracie cyfrowej Wyborczej

Wypróbuj cyfrową Wyborczą

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych, lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej