Ten poradnik stworzyliśmy dla Ciebie, żeby pomóc Ci w czasie chemioterapii. Mamy nadzieję, że te proste wskazówki, które powstały na podstawie naszych osobistych doświadczeń, rozmów z chorymi oraz z lekarzami, będą Ci w tej drodze pomocne. Wiemy, że jest Ci teraz niełatwo, ale wierzymy, że w sobie samym odnajdziesz siły do walki z chorobą.
Pamiętaj: bądź dla siebie dobry, nie wymagaj od siebie zbyt wiele, sprawiaj sobie drobne przyjemności, zaakceptuj siebie takim, jakim jesteś. Choroba często przewartościowuje nasze życie. Bywa, że dopiero teraz widzimy, ile czasu poświęcaliśmy błahostkom, a jak bardzo zaniedbywaliśmy sprawy istotne. Nie żałuj tego, co minęło, ani nie zamartwiaj się tym, co będzie - najważniejszy jest dzisiejszy dzień. Masz w sobie więcej sił, niż przypuszczasz, musisz tylko do nich dotrzeć. Choroba to nie wyrok, a jedynie trudna próba. Od Ciebie zależy, czy może stać się szansą - na lepsze kontakty z bliskimi, na przyjrzenie się samemu sobie, na nowy etap w życiu. Z całego serca życzymy Ci tego.
1. Co to jest nowotwór?
W naszym ciele stale pojawiają się obce komórki, które powstają ze zdrowych pod wpływem wielu niekorzystnych czynników:
* palenia papierosów,
* niewłaściwego odżywiania się,
* stresu,
* zanieczyszczenia środowiska,
* kontaktu z toksycznymi substancjami (np. azbestem),
* nadmiernego opalania się,
* niektórych wirusów.
Istotną rolę odgrywają również predyspozycje genetyczne. Zmutowane, czyli zmienione komórki regularnie usuwa nasz system odpornościowy, który pilnuje równowagi w organizmie. Jeśli jednak dojdzie do jej zaburzenia, "złe" komórki zaczynają mnożyć się w sposób niekontrolowany. Tak tworzy się guz, a jeśli komórki wydostaną się z niego i z krwią dotrą do innych miejsc - powstają przerzuty.
2. Czym jest chemioterapia?
Chemioterapia polega na podawaniu leków zwanych cytostatykami, które całkowicie niszczą komórki nowotworowe lub hamują ich namnażanie. Chemioterapię łączy się z innymi metodami leczenia onkologicznego. Bywa uzupełnieniem radioterapii i leczenia chirurgicznego: czasem podaje się ją przed operacją, żeby zmniejszyć guz i zniszczyć krążące w organizmie komórki rakowe, niekiedy stosuje się ją także po operacji, aby zlikwidować domniemane pozostałe ogniska nowotworowe. Bywa podawana samodzielnie, zwłaszcza w przypadku nowotworów szczególnie na nią wrażliwych, np. chłoniaków czy białaczek.
3. Czy do chemioterapii muszę się jakoś przygotować?
Lekarz zadba o odpowiednie badania wstępne. To, co możesz zrobić sam, to przestawić się na lekkostrawną dietę (patrz pkt.14) oraz dużo pić, ponieważ podczas chemioterapii trzeba dobrze nawadniać organizm. Koniecznie powiedz też lekarzowi o lekach, jakie brałeś ostatnio.
4. Jak wygląda leczenie?
Cytostatyki podaje się według schematu "szytego na miarę" - odpowiednie leki, liczbę cykli (kursów) oraz odstępy miedzy nimi ustala się dla każdego chorego indywidualnie. Może to być kilka lub kilkanaście cykli. Zdarza się, że leczenie trwa, z przerwami, nawet kilka lat. Czasem podaje się jeden, a czasem kombinację kilku cytostatyków. Chemioterapię prowadzi się w szpitalu, w ambulatorium albo w domu.
Zanim wrócisz do domu, upewnij się, czy wiesz dokładnie, jak przyjmować przepisane leki. Jeżeli jesteś leczony w szpitalu, cytostatyk dostaniesz najczęściej poprzez kroplówkę - leki rozpuszczone w płynach, np. roztworach soli czy glukozy. Niektóre z nich wymagają wielogodzinnego wlewu; w takich przypadkach lekarz może podłączyć pompę infuzyjną, aby precyzyjnie dawkować lek. Ten sam cytostatyk może być podawany we wlewach krótkich lub wielogodzinnych, zależy to od rodzaju nowotworu.
Źródło: Gazeta Wyborcza
