Wszyscy pragniemy oddychać czystym powietrzem. Wiemy że zanieczyszczenia przemysłowe emitowane przez elektrownie, fabryki i rury wydechowe pojazdów są szkodliwe dla naszego zdrowie, ale godzimy się na ich obecność ponieważ są częścią gospodarki zapewniającej nam dobrobyt. Wydobywające się z kominów dwutlenek siarki, tlenki azotu, dwutlenek węgla i drobiny toksycznych pyłów dostajemy w pakiecie razem z komputerami, służbą zdrowia i wakacjami za granicą. Są ceną jaką wszyscy zgodziliśmy się płacić.
Gdzie jednak jest
złoty środek pomiędzy industrializacją i postępującym wraz z nią zanieczyszczeniem środowiska a jakością naszego życia? Żyjemy przecież coraz dłużej, odżywiamy się lepiej - uprzemysłowienie działa na naszą korzyść - to twierdzenie niezwykle trudne do obalenia.
Okazuje się jednak, że zanieczyszczenia powietrza wytwarzane przez różne dziedziny gospodarki potrafią bardzo skutecznie wpływać hamująco na jej rozwój.
Amerykańskie Towarzystwo Ekonomiczne (AEA)- to prestiżowa organizacja o ponad 120-letniej tradycji zrzeszająca około 18 tys. ekonomistów z których połowa to nauczyciele akademiccy. Trudno o grupę ludzi o bardziej konserwatywnych poglądach i podejrzewać ich o proekologiczne sympatie - ale to oni wykuli oręż którym posługiwać się będą przez najbliższe lata wszystkie organizacje mające słowo
ekologia w nazwie.
Na łamach wydawanego przez AEA periodyku American Economic Journal opublikowano w sierpniu 2011 roku zaskakujące rezultaty pracy kilku ekonomistów.
Postanowili oni policzyć jakie koszty ponosi amerykańska ekonomia na skutek emitowania zanieczyszczeń przez różne dziedziny amerykańskiej gospodarki. Każda z gałęzi gospodarki przyczynia się do wzrostu wartości dóbr na skutek swojej działalności - produkcji albo świadczenia usług. To łatwo policzalna wartość dodana (VA). To nasz zysk z działalności przemysłu. Z drugiej strony występują straty wywołane tą samą działalnością, a ściślej zanieczyszczeniami przez nią wytwarzanymi. Zmniejszenie plonów, straty kapitału, choroby a nawet zwiększona śmiertelność - to wszystko przeliczono i położono na przeciwnej szali nazywając Gross External Damage (GED) - zewnętrzna stratą brutto.
Na węglu można tylko stracić W badaniu wzięto pod uwagę zanieczyszczenia SO2, tlenkami azotu, pyłami, amoniakiem i CO2, pochodzącym z około 10 tysięcy udokumentowanych źródeł. Okazało się, że niektóre dziedziny gospodarki przynoszą gospodarce dużo więcej strat niż korzyści. Największe straty gospodarce przynoszą spalarnie śmieci - każdy dolar zysku okupiony jest 4 dolarami strat wywołanych zanieczyszczeniem! Podobny efekt wywierają elektrownie spalające ropę naftową. Ale najciekawsza informacja dotyczy tak powszechnych w Polsce elektrowni węglowych. Przyczyniają się one do wzrostu wartości gospodarki o 24 mld dol. rocznie (ceny z roku 2000), ale straty wywołane ich działalnością wynoszą 34 mld dol.!
Amerykańska gospodarka każdego roku traci dziesiątki miliardów dolarów ponieważ oparta jest w dużym stopniu na węglu. Jest to bardzo ostrożne oszacowanie, które nie bierze pod uwagę strat wywołanych zmianami klimatycznymi. Po uwzględnieniu zmian klimatu straty wywołane przez elektrownie węglowe rosną aż do 71 mld dol. rocznie
Spośród wielu wniosków płynących z tego opracowania płynie jeden dla Polski najważniejszy - gospodarka amerykańska na węglu traci pieniądze. Inaczej mówiąc amerykanie byliby jeszcze bogatsi gdyby odeszli od energetyki opartej na węglu. Pytanie nasuwa się samo - a jak wygląda to w Polsce?. Bardzo jestem ciekaw co ma do powiedzenia na ten temat polskie lobby węglowe. Czy także polska gospodarka miałaby się lepiej gdybyśmy przeszli na inne źródła energii? To pytanie, na które w kraju opalanym węglem powinniśmy znać odpowiedź.
Opracowano na podstawie: Environmental Accounting for Pollution
