W stolicy Gwinei Równikowej dobiega końca proces Manna, który wpadł na pomysł, by obalić miejscowego tyrana i samemu przejąć państewko będące naftowym Eldorado. 55-letniemu Mannowi grozi długie więzienie.
Ale gwinejski tyran obiecuje mu też łaskę - pod warunkiem jednak, że najemnik obciąży londyńskich przedsiębiorców, którzy zlecili mu zamach.
I w środę Mann oskarżył Marka Thatchera, syna byłej premier Wielkiej Brytanii Margaret, i Ely'ego Calila, że zlecili mu dokonanie zamachu stanu. - Tak bardzo żałuję, że się tego podjąłem, i tak bardzo jestem szczęśliwy, że mi się to nie powiodło - mówił Mann w środę w sądzie. Ten zaś postanowił, że będzie domagał się wydania mu Thatchera i libańskiego bogacza z Londynu.
Sprzedany za ropę
Odczytując we wtorek akt oskarżenia, prokurator przyznał, że w innych okolicznościach domagałby się dla Manna stryczka. Ponieważ jednak ubiegając się o jego ekstradycję z Zimbabwe gwinejski prezydent Teodoro Nguema Obiang Mbasogo obiecał nie karać go śmiercią, zażądał dla Brytyjczyka jedynie 32 lat więzienia.
Wiosną w wywiadzie, którego udzielił w więzieniu jednej z brytyjskich stacji telewizyjnych, Mann przyznał, że w 2004 r. był dowódcą oddziału najemników, którzy mieli obalić panującego od 1979 r. Mbasogo, a na jego miejsce ustanowić prezydentem dysydenta Severo Moto Ntsa mieszkającego od lat w Hiszpanii.
W dowód wdzięczności nowy władca miał podarować dowódcom najemników, a także wynajmującym ich przedsiębiorcom z Londynu koncesje na wydobycie ropy naftowej. Za obalenie gwinejskiego tyrana Mann miał też obiecane 15 mln dol. w gotówce.
Spisek nie powiódł się - dowodzony przez Manna 64-osobowy oddział najemników został zatrzymany w stolicy Zimbabwe Harare, gdzie wylądował, by kupić broń. Chwilę potem wpadł mniejszy oddział najemników, którzy pod dowództwem innego weterana Nicka du Toit z RPA czekał na główną grupę już w Malabo.
Najemnicy aresztowani w Gwinei Równikowej błyskawicznie zostali skazani na długie więzienie, np. du Toit na 34 lata. Wyroki przyszło im w dodatku odsiadywać w cieszącym się najgorszą sławą nawet w Afryce więzieniu Czarna Plaża w Malabo. Jeden z więźniów, Niemiec, już umarł.
Najemnicy aresztowani w Zimbabwe mieli - z wyjątkiem Manna - więcej szczęścia. Sądzeni nie za zamach stanu, ale nielegalne przekroczenie granicy i próbę pokątnego kupna broni, zostali skazani na kilku- i kilkunastomiesięczne wyroki, szybko wychodząc na wolność.
Pecha miał tylko Mann. Z zasądzonych w Zimbabwe siedmiu lat więzienia odsiedział trzy i w maju zeszłego roku - za dobre sprawowanie - wyszedł na wolność. Śnił już o spotkaniu z żoną, która wiosną 2004 r., gdy trafił do więzienia, była w ósmym miesiącu ciąży. Śnił też o wyjeździe do Londynu, gdzie zamierzał dokończyć i wydać autobiografię, którą pisał w więzieniu. Wierzył, że będzie bestsellerem i zbije dzięki niej fortunę.
Wypuszczony z więzienia w Harare Mann został natychmiast aresztowany i odesłany do Gwinei Równikowej, której przywódca wciąż pałał żądzą zemsty na najemnikach. Prezydent Zimbabwe Robert Mugabe, który doprowadził swój kraj do bankructwa, chętnie przehandlował Gwinejczykowi białego najemnika w zamian za obietnicę dostaw benzyny.
Nie byłem architektem
Mann miał prawo spodziewać się najgorszego. Długi wyrok w Czarnej Plaży w Malabo oznaczał pewną śmierć. Okazało się jednak, że gwinejski władca miał wobec najemnika inne plany. Mając już go w swoich rękach, zażyczył sobie głów londyńskich przedsiębiorców, którzy zaplanowali spisek i opłacili najemnych żołnierzy.
Już w niezwykłym wywiadzie udzielonym brytyjskiej telewizji w więzieniu Mann przyznał, że "był wykonawcą zamachu, ale nie jego architektem". Powiedział też, że zleceniodawcami wyprawy był tuzin londyńskich przedsiębiorców. Wymienił nazwiska sir Marka Thatchera i Ely'ego Calila. Mann powiedział też, że ci zapewniali go, iż o planach zamachu wiedziały wywiady RPA, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii i USA, a Hiszpanie i Południowoafrykańczycy mieli nawet po cichu wspierać wyprawę najemników. Okazało się to nieprawdą i to właśnie RPA ostrzegła władze Gwinei Równikowej o spisku.
- Gdyby ktoś chciał wyświadczyć mi przysługę, to powinien przysłać samolotem do Malabo zakutych w kajdanki Marka Thatchera i Eligo Calila - powiedział Mann w wywiadzie.
Tuż przed rozpoczęciem procesu gwinejski prezydent stwierdził, że jeśli najemnik będzie współpracował z sądem i prokuraturą, może liczyć na ich wyrozumiałość. Dodał, że możliwe jest, by przynajmniej część wyroku Mann mógł odsiadywać w Wielkiej Brytanii.
Przyjaciele najemnika twierdzili nawet, że w Malabo może on zostać skazany jedynie na sześć lat więzienia, a do wyroku zaliczy mu się trzy lata odsiedziane w Zimbabwe i rok w Gwinei. Po następnym roku odsiadki w Malabo zostałby po cichu zwolniony do domu.
Przed rozpoczęciem procesu prokuratorzy chwalili się, że Mann nie szczędzi im informacji. Dodawali jednak, że najemnik wydaje się "bardziej bać tych z Londynu niż nas".
Poza Thatcherem, za którym wiosną Gwinea Równikowa rozesłała listy gończe, władca z Malabo pragnie krwi 64-letniego Calila, urodzonego w Nigerii Libańczyka. Jego majątek, którego dorobił się na handlu ropą naftową i rozmaitych podejrzanych interesach w Afryce, na Bliskim Wschodzie i w Europie, wyceniany jest na 250 mln dol.
Według gwinejskich władz zaprzyjaźniony z wieloma politykami w Europie i Afryce oraz unikający jak ognia rozgłosu Calil (jego ostatnie gazetowe fotografie pochodzą sprzed 25 lat) był sponsorem wielu awantur i spisków, w których stawką były naftowe interesy.
Malabo miało go ustawić
Każdy wyrok w procesie Manna zakończy najpewniej jego burzliwą karierę najemnego żołnierza. Jako dziedzic rodzinnej fortuny mógł wieść spokojne i dostatnie życie. Uznał jednak, iż życie ma wartość tylko wtedy, gdy wystawia się je na szwank.
Nie wystarczyła mu służba w oddziałach brytyjskich komandosów ani wojny w Irlandii Płn., Kuwejcie i Iraku, misje na Cyprze, Niemczech, Norwegii, Kanadzie, Belize.
Rzucił regularne wojsko, by z podobnymi sobie niespokojnym duchami zakładać międzynarodowe korporacje najemnych żołnierzy. Najpierw Executive Outcomes w RPA, a gdy rząd tego kraju zakazał najemnictwa - Sandline International w Londynie.
Rozochoceni szefowie najemniczych firm przemyśliwali nawet, jak tu przekonać ONZ, by korzystała z ich usług jako wojsk pokojowych. Partner Manna, płk Tim Spicer, dowodzi armią prywatnych firm ochroniarskich wspierających Amerykanów w Iraku.
Mann wycofał się z interesu, osiadł w Kapsztadzie. To właśnie tam Mark Thatcher skusił go na wyprawę do Malabo, która miała go na resztę życia ustawić, a nie na pogrążyć.
Źródło: Gazeta Wyborcza
