Amerykańska Narodowa Fundacja Nauki i magazyn Science po raz dziewiąty zorganizowali konkurs na najlepsze zdjęcia, grafiki i wizualizacje związane z nauką. Zdjęcie powyżej zdobyło główną nagrodę w kategorii fotografia.
Zdjęcie wykonane przez Sung Hoon Kanga przedstawia maleńkie plastikowe "palce", każdy grubości jednej pięćsetnej ludzkiego włosa, które otaczają maleńką zieloną kulkę o średnicy 2 mikrometrów.
Przypomina to współpracę, jaką muszą podjąć ludzie, żeby ocalić naszą planetę dla przyszłych pokoleń.
Zdjęcie to utrwaliło pod mikroskopem elektronowym włókienka polimerowe w akcji. Kiedy uczeni dodali kroplę wody do preparatu, polimerowe włókienka stały wokół kulki "na baczność", ale gdy tylko woda zaczynała wyparowywać, włókna zaczęły coraz bardziej "przyklejać się" do kuli, aż całkowicie ją otoczyły "ramionami". Włókienka nie są przyciągane do powierzchni za pomocą substancji chemicznych czy magnetyzmu - działa tu zjawisko kapilarne, czyli siły pomiędzy cząsteczkami cieczy i ciała stałego. To samo zjawisko ma miejsce, gdy zmoczymy włosy - przylegają wtedy do siebie. Włókna zostały stworzone m.in. jako samooczyszczający się materiał.
W sfotografowaniu procesu brali udział także Boaz Pokroy i Joanna Aizenberg.
Fotografia - wyróżnienie: Mikroby kontra minerały. Walka świata ożywionego z martwym.
To, co widzimy na zdjęciu jako piękne tęczowe błyski, to nic innego jak bakterie walczące o przetrwanie w zasolonej ziemi. Wykonał je chemik Michael Zach z uniwersytetu w Wisconsin.
Pobrał próbkę mocno zasolonego gruntu i umieścił ją pod mikroskopem. Następnie dodał do preparatu krople wody. Ku jego zdumieniu natychmiast uśpione mikroby obudziły się do życia. Kiedy woda zaczęła parować, sól zaczęła tworzyć wokół bakterii kryształy (tęcza powstaje, gdy przez kryształy przechodzi światło, jak przez pryzmat). Bakterie potrafią wydzielać substancje, które hamują tworzenie się kryształów, co pozwala im uniknąć zatrzaśnięcia się w pułapce.
Fotografia: wyróżnienie: Flower Power.
Zdjęcie wykonane mikroskopem elektronowym przedstawia 10mikrometrowe słupki polimerów ułożone we wzór przypominający kwiatki. Zdjęcie wykonali Brian Whitaker i Brian Carstens z Uniwersytetu Karoliny Północnej.
Fotografia - wyróżnienie: Samozapłodnienie.
Zdjęcie pokazuje, jak maleńki biały kwiat rzodkiewnika pospolitego robi to, czego inne zazwyczaj unikają - sam się zapyla. Kwiatek przyłapała w akcji Heiti Paves z tallińskiego uniwersytetu technologicznego w Estonii.
Widać, jak ziarna pyłku zgromadzone w sześciu pylnikach wrastają w znamię łupka, by dostać się do woreczka zalążkowego.
Ilustracje - pierwsze miejsce: Medytacja nad Euklidesem, Łobaczewskim i polami kwantowymi.
Ten dziwny lśniący przedmiot zawieszony w powietrzu to tzw. pseudosfera, zwana powierzchnią Kuena, jedno z rozwiązań równania sine-Gordona. Poniżej na kartce papieru są jej dwuwymiarowe szkice, a także opis w języku matematyki. Kompozycja - stworzona przez matematyka Dicka Palaisa z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine oraz artystę Luca Bernarda - dostała również pierwszą nagrodę w dziedzinie ilustracji. Pseudosfery zostały odkryte w XIX w., kiedy Nikołaj Łobaczewski odrzucił słynny piąty postulat klasycznej geometrii Euklidesa, który mówi o tym, że dwie linie równoległe nigdy się nie przecinają, i stworzył przestrzenie o ujemnej krzywiźnie.
Ilustracje - pierwsze miejsce: We wnętrzu naczyń krwionośnych.
Pierwsze miejsce w dziedzinie ilustracji: wielka trójwymiarowa instalacja - wysoka na 3,5 m, szeroka na 4,5 m. Zaprojektowali ją biolog Peter Lloyd Jones i architekt Jenny Sabin z Uniwersytetu Pensylwanii. Została wykonana z blisko 75 tys. opasek zaciskowych (jakimi łączy się przewody elektryczne) i ma ilustrować proces tworzenia się naczyń włosowatych w płucach. Naukowcy najpierw zrobili jego symulację komputerową, ale potem doszli do wniosku, że więcej pokaże rzeczywista instalacja - wokół której można chodzić, której można dotknąć, obejrzeć od wewnątrz. Takich wrażeń nigdy nie dostarczy nawet najlepszy obraz na ekranie komputera.
Więcej o konkursie można przeczytać tutaj.
