20 marca 1602 r. Pierwsza korporacja świata

W Amsterdamie powstała Zjednoczona Kompania Wschodnioindyjska - pierwsza nowoczesna korporacja. Otrzymała od rządu monopol na handel z Indiami i dostęp do Japonii. Kontrolowała przesmyki wiodące z Oceanu Indyjskiego na Morze Południowochińskie i Morze Jawajskie. Dzięki kapitałom z giełdy spółka była w stanie zatrudniać 30 tys. marynarzy. Firma liczyła 550-600 akcjonariuszy, ale większość akcji była skupiona w rękach kilku, najwyżej kilkunastu osób. Kompania zestrajała potencjał państwowy i prywatny. Wszystkie umowy zawierała w imieniu państwa, a urzędnicy załatwiali transakcje handlowe i nabywali towary dla Kompanii. Dzięki niej Amsterdam wyrósł na światowy ośrodek finansów i handlu.

20 marca 1852 r. Powieść przeciw niewolnictwu

Ukazała się "Chata wuja Toma" Harriet Beecher Stowe - najpoczytniejsza amerykańska powieść XIX w. Cały pięciotysięczny nakład rozszedł się w dwa dni, a do końca roku sprzedano 300 tys. egzemplarzy. Powieść stała się orężem w walce o zniesienie niewolnictwa w Ameryce, choć dziś uznaje się, że w równym stopniu propagowała rasistowskie stereotypy. Jej głównym bohaterem jest murzyński niewolnik Tom, który przechodzi z rąk do rąk, by w końcu trafić do okrutnego plantatora, który go morduje. Tom przez całą książkę pozostaje uległy wobec kolejnych właścicieli i wierny chrześcijańskiej zasadzie miłości bliźniego, czego wyrazem są jego ostatnie słowa: Przebaczam wam, Panie, z całej duszy.

Artykuł dostępny tylko w prenumeracie cyfrowej Wyborczej

Wypróbuj cyfrową Wyborczą

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych, lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej