18 marca 1241. Klęska pod Chmielnikiem

Rycerstwo krakowskie i sandomierskie dowodzone przez swoich wojewodów i kasztelanów ma powstrzymać przerażających Mongołów pustoszących tereny polskie, a na południu rozprawiających się z Węgrami. Bitwa pod Chmielnikiem była obroną pobliskiego Krakowa. Dowódca mongolski Bajdar zmylił Polaków, pozorując ucieczkę, po czym na zdezorientowanych przeciwników uderzył oddział odwodowy. Bitwa zakończyła się klęską, a dziesięć dni później Tatarzy zajęli Kraków i ruszyli na Śląsk, gdzie 9 kwietnia pod Legnicą zastąpił im drogę książę Henryk Pobożny. I ta bitwa zakończyła się tragicznie - Polacy zostali rozbici, a książę Henryk poległ. Zwycięscy Tatarzy zwrócili się na południe, by wesprzeć swoich na Węgrzech.

18 marca 1596 r. Warszawa stolicą

Kiedy Zygmunt III Waza przenosił stolicę, był też królem Szwecji i uznał, że łatwiej mu będzie władać tym państwem z Warszawy niż z położonego dużo bardziej na południe Krakowa. Ponadto w Warszawie już wcześniej odbywały się sejmy walne oraz elekcje królewskie, a działo się tak m.in. za sprawą w miarę centralnego położenia miasta w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Decyzję króla przyspieszył pożar zamku na Wawelu, do którego doszło na początku 1596 r. Na zamek warszawski, przez lata przystosowywany do potrzeb dworu, król przeprowadził się dopiero w 1611 r. Warszawa stała się najważniejszym miastem Rzeczypospolitej, choć jej stołeczność nigdy nie została usankcjonowana żadnym aktem prawnym. Oficjalnie otrzymała jedynie tytuł miasta rezydencjalnego Jego Królewskiej Mości.

Artykuł dostępny tylko w prenumeracie cyfrowej Wyborczej

Wypróbuj cyfrową Wyborczą

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych, lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej