15 marca 44 r. p.n.e. I ty, Brutusie, zabiłeś Cezara

Idy to w kalendarzu rzymskim dzień przypadający na środek miesiąca. W idy marcowe 44 roku p.n.e. będący u szczytu kariery Juliusz Cezar udaje się na posiedzenie senatu i nie wie, jak blisko są spiskowcy uważający go za tyrana i zamierzający go zabić. Do pana połowy świata podchodzi Tiliusz Cymber i prosi o łaskę dla brata. Potem uderza Publiusz Serwiliusz Kaska, Cezar odwzajemnia cios rylcem. Ale nie jest w stanie powstrzymać kolejnych pchnięć. Ostatni cios miał zadać Brutus, a umierający Cezar wyszeptał do człowieka, którego miał za przyjaciela, sławne słowa: "I ty, Brutusie, przeciwko mnie?". Zabójstwo oznaczało dalszy ciąg wojny domowej, a jej zwycięzcą okaże się siostrzeniec Juliusza Oktawian, z czasem pierwszy rzymski cesarz.

15 marca 1776 r. Pierwsza polska powieść

W warszawskim wydawnictwie Michała Grölla ukazała się pierwsza polska powieść - "Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki" Ignacego Krasickiego. Jej bohater przechodzi typową dla szlachcica edukację, którą kończy wojażem do Paryża i popadnięciem w długi. Następnie zaciąga się na statek, który rozbija się na wyspie zamieszkanej przez Nipuanów. Wśród "dzikusów" panuje równość majątków, religia obchodzi się bez kapłanów, a ludzie wiodą życie pozbawione fałszu i niesprawiedliwości. Po powrocie do ojczyzny Doświadczyński próbuje przeszczepić na rodzimy grunt nipuańskie idee, lecz ponosi fiasko z powodu moralnego zdegenerowania kultury sarmackiej. Koncentruje się na zmianie nawyków rodziny i okolicznych chłopów.

Artykuł dostępny tylko w prenumeracie cyfrowej Wyborczej

Wypróbuj cyfrową Wyborczą

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych, lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej