18 lutego 1495 r. Ślub litewsko-moskiewski

W Wilnie odbył się ślub wielkiego księcia litewskiego Aleksandra Jagiellończyka (od 1501 r. króla Polski) z księżniczką Heleną, córką wielkiego księcia moskiewskiego Iwana III i Zofii Paleolog. Aleksander w latach 1492-94 toczył wojnę z Moskwą i małżeństwo z Heleną miało utwierdzić pokój. Ale do nowej wojny i tak doszło - w jej wyniku Litwa straciła jedną trzecią terytorium. Osobiście jednak Aleksander na małżeństwie skorzystał. Helena była dobrą żoną - pisał autor jego biogramu w "Polskim słowniku biograficznym". Nieugięta w prawosławiu, choć bez prozelityzmu, w rozterce między Litwą a Moskwą stawała zawsze po stronie męża i Litwy. Aleksander zmarł w 1506 r., Helena siedem lat później.

18 lutego 1853 r. Zamach na cesarza

W Wiedniu János Libényi, węgierski anarchista, rzucił się ze sztyletem na panującego od grudnia 1848 r. Franciszka Józefa. Uderzył go w szyję, ale na swoje szczęście cesarz miał wysoki, sztywny kołnierz mundurowy, który złagodził skutki ciosu, aczkolwiek został ranny. Adiutant Maximilian O’Donnell, Irlandczyk z pochodzenia, ciął napastnika szablą, a obezwładnił go przechodzący obok Joseph Ettenreich, rzeźnik. Libényi został skazany na śmierć i stracony, adiutant wspaniale wynagrodzony. Okrutne fatum nie opuściło jednak cesarza, który stracił w zamachach dwie bliskie osoby. 10 września 1898 r. włoski tym razem anarchista zakłuł pilnikiem jego żonę, cesarzową Elżbietę, przebywającą incognito w Genewie. 28 czerwca 1914 r. w zamachu w Sarajewie zginął jego bratanek i następca tronu arcyksiążę Franciszek Ferdynand.

Artykuł dostępny tylko w prenumeracie cyfrowej Wyborczej

Wypróbuj cyfrową Wyborczą

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych, lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej