20 stycznia 1320 r. Koronacja Łokietka

Ta koronacja jest symbolicznym zakończeniem rozbicia dzielnicowego, a Łokietek to pierwszy polski król, który koronował się nie w Gnieźnie, lecz w Krakowie. Już od połowy XI w., od czasów Mieszka II, Kraków był kluczowym grodem dla Piastów. Wraz z Łokietkiem królową została jego żona, księżniczka kaliska Jadwiga. Aktu koronacji dokonał arcybiskup gnieźnieński Janisław. Koronuje ich koronami, które z jabłkiem, berłem i innymi insygniami królewskimi przywieziono również z Gniezna. (...) Od tego zaś czasu katedra krakowska otrzymała po raz pierwszy wyróżniający ją przywilej koronowania królów polskich, z którego miała na zawsze korzystać - pisał Jan Długosz.

20 stycznia 1661 r. Uniwersytet Jana Kazimierza

Zgodziliśmy się łatwo i chętnie, ażeby kolegium ojców jezuitów we Lwowie godność akademii i tytuł uniwersytetu został nadany. I pozwalamy, aby w tymże kolegium generalne studium w każdym dowolnym fakultecie ustanowione było - ogłosił król Jan II Kazimierz Waza. Decyzję musiał zatwierdzić jeszcze Sejm, a posłowie pod naciskiem lobby Krakowa i Zamościa, gdzie działały akademie, ją zablokowali. Uczelnia z prawdziwego zdarzenia zaczęła działać we Lwowie dopiero w 1758 r., czyli pod koniec czasów saskich. Potem przechodziła różne koleje: od marginalizacji w czasach zaborów, gdy została Liceum Lwowskim, do rozkwitu w II RP, kiedy jako Uniwersytet Jana Kazimierza słynęła z wybitnej kadry profesorskiej. Dziś działa jako ukraiński Uniwersytet Iwana Franki.

Artykuł dostępny tylko w prenumeracie cyfrowej Wyborczej

Wypróbuj cyfrową Wyborczą

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych, lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej