9 czerwca 1832 r. Papież potępia powstanie

Od słów "Cum primum" zaczyna się encyklika Grzegorza XVI adresowana do arcybiskupów i biskupów Królestwa Polskiego, w której papież pisze o posłuszeństwie władzy cywilnej. Encyklika wzywająca do podporządkowania się władzy cara Mikołaja, który dopiero co stłumił powstanie listopadowe, to efekt zabiegów rosyjskich dyplomatów w Rzymie, którzy już wcześniej, bo 15 lutego 1831 roku, uzyskali od papieża wezwanie, by biskupi polscy nie angażowali się w działalność powstańczą. Encyklika wywołała oburzenie w Polsce - Grzegorz XVI zgodził się na nią, bo zależało mu na dobrych stosunkach z Rosją będącą ostoją Świętego Przymierza, czyli konserwatywnego porządku ustanowionego w Europie w 1815 roku po upadku Napoleona.

9 czerwca 1863 r. Powstańczy skok na kasę

Bez jednego wystrzału władze powstania styczniowego przejęły zawartość Kasy Głównej Komisji Rządowej i Skarbu Królestwa Polskiego - 40 tys. rubli w złocie, 470 tys. w banknotach i ponad 3 mln w listach zastawnych. Akcję przeprowadził Aleksander Waszkowski, członek warszawskiej organizacji miejskiej, który nakłonił do wydania pieniędzy pracowników Kasy Głównej - Stanisława Janowskiego i Stanisława Hebdę. Waszkowski, który wcześniej wykradł też mapy sztabowe z Biura Pomiarów Komisji Przychodów i Skarbu, był ostatnim naczelnikiem Warszawy. 19 grudnia 1864 r. został aresztowany na ul. Elektoralnej, a w lutym 1865 r. powieszony na stokach Cytadeli w ostatniej publicznej egzekucji powstańców.

Artykuł dostępny tylko w prenumeracie cyfrowej Wyborczej

Wypróbuj cyfrową Wyborczą

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych, lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej